विश्वको भुगोल सम्बन्धी जानकारी

 ८ महिना अगाडि  विश्वको भूगोल  नायब सुब्बा

१. विश्वको सबैभन्दा होचो उपत्यका कुन हो ? – अरुण उपत्यका (नेपाल)

२. एसिया र अफ्रिका महादेशको बीचमा रहेको सागर कुन हो ? – लालसागर 

३. एसियामा सबैभन्दा बढी भाषा बोलीने देश कुन हो ? – भारत

४. कुन देशलाई हिन्द महासागरको मोती भनेर चिनिन्छ ? – श्रीलंका

५. कुन महादेशलाई Home of Man भनी चिनिन्छ ? – एसिया

६. विश्वमा सबैभन्दा बढी भाषिक विविधता भएको महादेश कुन हो ? – अफ्रिका

७. अफ्रिका महादेशको बारेमा जानकारी गराउने पहिलो व्यक्ति को हुन् ?– डेभिड लिभिङ स्टोन

८. अफ्रिका महादेशको पूर्वमा लालसागर, पश्चिममा आन्ध्रा महासागर, उत्तरमा भूमध्यसागर पर्दछ भने दक्षिणमा कुन महासागर पर्छ ? – कुमेरु महासाग

९. Cartography भन्नाले केलाई बुझउँछ ? – मानवचित्र विद्या ( the art of map)

१०. कुन महादेशलाई कालो अर्थात् अँध्यारो भनी चिनिन्छ ? – अफ्रिका महादेश

११. उत्तर अमेरिका महादेशको पूर्वमा आन्ध्र महासागर, पश्चिममा प्रशान्त महासागर, उत्तरमा सुमेरु महासागर पर्दछ  भने दक्षिणी सिमानामा के रहेको छ ? – पानामा नहर

१२. क्रिस्टोफर कोलम्बसले उत्तर अमेरिका महादेशलाई कहिले पत्ता लगाएका हुन् ? – सन् १४९२

१३. उत्तर अमेरिका महादेशको सबभन्दा होचो भाग कुन हो ? – क्यालिफोर्नियाको डेथ भ्याली

१४. विश्वकै सबभन्दा ताजा पानीको ताल सुपेरियर ताल कुन महादेशमा पर्छ ? – उत्तर अमेरिका

१५. उत्तर अमेरिकाका ५ वटा तालहरु सुपेरयिर, मिचिगन, कयुरन, इरी र ओन्टेरियोको समूहलाई के भनिन्छ ? – महान ताल  (Great Lakes) 

१६. दक्षिण अमेरिका महादेशको पूर्व–पश्चिम चौडाई कति छ ? – ५२२१ किलोमिटर

१७. विश्वकै सबभन्दा अग्लो एन्जेल नामक झरना कहा रहेको  छ ? – दक्षिण अमेरिकाको भेनेजुयला

१८. दक्षिण अमेरिका महादेशको अर्जेन्टिनामा फैलिएको घाँसे मैदानलाई के भनिन्छ ? – पेम्पाज

१९. उत्तर अमेरिका र दक्षिण अमेरिकालाई कुन नहरले जोडेको छ ? – पानामा नहर

२०. दक्षिण अमेरिका र अन्टार्कटिका महादेशलाई कुन नहरले जोडेको छ ? – डेक नहर

२१. दक्षिण अमेरिकाका दुई भूपरिवेष्ठित राष्ट्रहरु कुनकुन हुन् ? – बोलिभिया र पाराग्वे

२२. एन्डिज पर्वतमाला कुन देशदेखि कुन देशसम्म फैलिएको छ ? – कोलोम्बियादेखि चिलीसम्म

२३. अन्टार्कटिका महादेशमा विश्वको कति प्रतिशत हिउँ रहेको  छ ? – ९० प्रतिशत

२४. अन्टार्कटिका महादेशको  पश्चिममा  प्रशान्त  महासागर, पूर्वमा आन्ध्र महासागर, क्यारेवियन सागर तथा पानामा जलसंयोजक छ  भने दक्षिणमा कुन जल संयोजक रहेको छ ? – डेक

२५. समुद्र तटीय क्षेत्रमा पाइने  ह्वेल माछा तथा सुन्दर पंक्षी किवीका लागि प्रसिद्ध महादेश कुन हो ? – अन्टार्कटिका

२६. अन्टार्कटिका महादेश  चारैतिरबाट कुन महासागरले घेरिएको छ ? – कुमेरु महासागर

२७. अन्टार्कटिका महादेशको सबैभन्दा उच्च पर्वतमाला कुन हो ? – एल्सवर्थ पर्वत 

२८. सबैभन्दा पछि पत्ता लगाइएको महादेश कुन हो ? – अन्टार्कटिका

२९. यूरोप पहादेशका प्रमुख नदीहरु कुन कुन हुन् ? – भोल्गा, डेन्यव, युराल, डन आदि

३०. आन्ध्रा महासागको औसत गहिराइ कति छ ? – ३७०० मिटर ( १२,००० फिट )

नेपालको इतीहास सम्बन्धी जानकारी

 ८ महिना अगाडि  नेपालको इतिहास  नायब सुब्बा

१. नेपालको राष्ट्रगान कसले लेखेको हो ? – प्रदिप कुमार राई

२. कान्तिपुरमा मानव वस्ती बसाल्ने राजा को हुन् ? – प्रचण्डदेव

३. नेपालको सबैभन्दा लामो नदी कुन हो ? – कर्णाली

४. नेपालको राष्ट्रिय खेल के हो ? – भलिबल

५. नेपालको पहिलो बैंक कुन हो ? – नेपाल राष्ट्र बैंक

६. काठैकाठले बनेको  नेपालको सबैभन्दा पुरानो मन्दिर कुन हो ? – चाँगुनरायण मन्दिर

७. सगरमाथा कहिले पत्ता लागेको थियो ? – १९५२ ई.स

८. भारत र नेपाल बिच कहिले र कहा शान्ति  सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको थियो ? – काठमाण्डौ, ३१ जुलाई १९५०

९. पर्यटक बर्ष २०११ कहिले देखि विधिवत रुपमा सुरुवात भएको हो  ? – ३० पौष  २०६७

१०. नेपालको कति जमिनको कति भाग हिलो जमिन, सिम्सार भनि घोषडा गरिएको छ ? – ९  (सिम्सार /हिलो जमिन)

११. कुन किराँती राजाको पालामा गौतम बुद्धको  काठमाडौं उपत्यकामा आगमन भएको थियो ? – सातौ किराँती राजा जितेदास्ती

१२. किरातहरुका नाइके यलम्बरले कसलाई पराजित गरी सत्ता हात पारेका थिए ? – भुवन सिंह

१३. भक्तपुर जिल्लामा रहेको चाँगुनरायणको मन्दिरको राजा को हुन ? – मानदेव

१४. सर्वप्रथम  शिलालेखको स्थापना गर्ने राजा को हुन ? – मानदेव

१५. मानदेवको बाबु को थिए ? – धर्मदेव

१६. अंशुवर्माले  कहिले  राज्यारोहण गरेका थिए ? – वि.सं. ६६२

१७. बालकको  सालनाल काट्ने चलन चलाउने  राजा को हुन् ? – अंशुवर्मा

१८. पशुपतिलाई राजमान्यता दिने  लिच्छवि राजा को हुन् ? – अंशुवर्मा

१९. प्रसिद्ध भद्राधिवास भवनको निमार्ण  गर्ने व्यक्ति को हुन् ? – नरेन्द्रदेव

२०. सम्राट अशोकले आफ्नी छोरी चारुमतीको विवाह कोसँग गरिदिएका थिए ? – देवपाल

२१.  नेपालको कुल क्षेत्रफल कती रहेको छ ? – 147,181 k.m 2

२२. ललितपुरमा मानव बस्ती बसाल्ने राजा को हुन ? – वरदेव

२३. ललितपरको कुम्भेश्वर मन्दिर र पशुपतिनाथको मन्दिर छेउमा रहेको उन्मुक्त भैरवको मन्दिर निर्माण गर्ने  राजा को हुन ? – जयस्थिति मल्ल

२४. पशुपतिमा महास्नान गराउने राजा को हुन् ? – अभय मल्ल

२५. उपत्यकाको राज्य विभाजन गरी आफ्ना छोराहरुलाई  बाँड्ने राजा को हुन ? – यक्ष मल्ल

२६. कान्तिपुरका राजा महेन्द्र मल्लले कति वर्ष शासन चलाए ? – १४ वर्ष

२७. अरिदेवले कति वर्ष शासन सञ्चालन गरेका थिए ? – १५ वर्ष 

२८. कान्तिपुरका राजा प्रताप मल्लको शासन अवधि कहिलेसम्म रह्यो ? – वि.सं. १६९८ देखि १७३१ सम्म (३३ वर्ष )

२९. कुन राजाको पालामा ब्राहमणलाई पञ्चद्रविडमा विभाजन गरिएको थियो ? – जयस्थिति मल्ल

३०. झण्डै २२६ वर्ष अविच्छिन रुपमा रहेको खस राज्य कुन राजाको पालामा बाईसी, चौबीसी राज्यमा टुक्रिएको थियो ? – अभय मल्ल

    
 

विज्ञान र प्रविधि मानव जीवन र समाज सम्बन्धी वस्तुगत प्रश्नोत्तर

 ८ महिना अगाडि  विज्ञान  अधिकृत

१. विश्व स्वास्थ्य संगठन  (WHO) का अनुसार १ जना मानिसलाई प्रतिदिन कति पानिको आवश्यकता पर्दछ ? – १५० देखि २०० लिटर

२. वातावरण र विकाससँग सम्बन्धित ब्रुटल्याण्ड आयोगको गठन कहिले भएको थियो ? – सन् १९८३

३. IUCN ले विश्वमा पाइने सम्पूर्ण वन्यजन्तुलाई कति प्रकारको सूचिमा बर्गीकरण गरेको छ ? – ३ 

४. क्योटो प्रोटोकल कहिले देखि  विश्वभर कार्यान्वयनमा आएको हो ? – सन् २००५

५. नेपालका प्रथम टेस्टट्युब बेबीको नाम के हो ? – ओममणि तामाङ

६. माइटोसिस सेल डिभिजनबाट उत्पादित समान प्रकृतिका कोषहरुलाई के भनिन्छ ? – क्लोन

७. सबैभन्दा क्रियाशील धातु कुन हो ? - फ्रान्सियम

८. समुन्द्रको गहिराई नाप्ने यन्त्रलाई के भनिन्छ ? - फ्याथोमिटर

९. कति माइक्रोन भन्दा कमको  प्लास्टिक उत्पादन गर्न  रोक लगाइएको  छ ? – २० माइक्रोन

१०. क्यामेराका आविष्कारक को हुन ? – जोसेफ नियसी

११. यन्त्रयुगका  पिता भनेर कसलाई भनिन्छ ? – लियोनार्दो दा भिन्ची

१२. बालुवा कुन–कुन तत्त्व मिलेर बनेको हुन्छ ? – सिलिकन र अक्सिजन

१३. फ्रिजमा कुन ग्यास हुन्छ ? – एमोनिया

१४. प्रकाशले  १ सेकेण्डमा कति दूरी पार गर्छ ? – ३ लाख किलोमिटर

१५. प्रकाश वर्ष भन्नाले के बुझिन्छ ? – प्रकाशले एक वर्षमा पार गर्ने दूरी

१६. प्रकृतिमा सबैभन्दा बढी पाइने ग्यास कुन हो ? – नाइट्रोजन

१७. चालकले मादक पदार्थ खाए नखाएको जाँच्ने यन्त्रलाई के भनिन्छ ? – ब्रेथलाइजर

१८. कम्प्युटरलाई नेपालीमा के भनिन्छ ? – सुसाङ्ख्य

१९. अणुवमका पिता भनी कसलाई चिनिन्छ ? – अल्वर्ट आइन्स्टाइन

२०. हिरामा कार्वन कति प्रतिशत हुन्छ ? – १०० प्रतिशत

२१. कोषहरुको न्युक्लियसभित्र क्रेमोजोममा हुने रासायनिक पदार्थ जसले बाबुआमाका गुणहरु सन्तानहरुमा प्रसारण  गर्दछ, त्यसलाई  के भनिन्छ ? – वंशाणु

२२. कुनै पनि जीवको वंशाणुभित्र रहेको गुणलाई के भनिन्छ ? – जिनोटाईप

२३. दुई भिन्न गुण भएका जीवबीच प्रजनन गराउँदा लुप्त हराई प्रबल गुणमात्र देखिने प्रक्रियालाई के भनिन्छ ? – प्रबलताको नियम

२४. एकै खाले वंशाणु भएर पनि फरकफरक किसिमको  वातावरणमा हुर्कदै जादा विभिन्नता देखा पर्नुलाई के भनिन्छ ? – वातावणीय परिवृति

२५. मेण्डलको प्रयोगअनुसार पहिलो वंशमा सबै केराउ गोला र पहेँला छन भने चाउरिएको र हरियो  गुणलाई के भनिन्छ ? – लुप्त

२६. दुई विपरीत  गुणका वंशाणुको जोडी रहेको जीवलाई के भनिनछ ? – ठिमाहा

२७. क्रमविकासमा सबैभन्दा बलियो  आधार पाउन सकिने  प्रमाण केलाई मानिन्छ ? – अवशेष

२८. मान्छेजस्तै सिधा उभिएर हिँड्न सक्ने पहिलो मानव पुर्खा केलाई मानिन्छ ? – अष्ट्रेलोपिथेकस

२९. भिटामिन  ए  को रासायनिक नाम के हो ? – रेटिनोल

३०. सातौं शताब्दीमा भारतीय उपमहाद्धीपमा महामारीको रुपमा फैलिएको रोग कुन हो ? – हैजा

सार्कसम्बन्धी विविध जानकारी

 ८ महिना अगाडि  विविध  अधिकृत

१. दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय  सहयोग संगठन (SAARC) को स्थापना कहिले भएको हो ? – ८ डिसेम्बर १९५८ (ढाका, बंगलादेश)

२. सार्क शिखर सम्मेलन सामान्यतया वर्षको कतिपटक हुने प्रावधान छ ? – २ वर्षमा एक पटक

३. सामान्यता मन्त्रिपरिषद्को बैठक वर्षको कतिपटक हुने प्रावधान छ ? – संगठनको नीति निर्धारण गर्दछ

४. सदस्य राष्ट्रका प्रतिनिधिहरु सम्मिलित प्राविधिक समितिको अध्यक्षता साधारणतया कसरी गरिन्छ ? – सदस्य राष्ट्रहरुको वर्णानुक्रमका आधारमा

५. सार्क सचिवालयमा महासचिव १ जना रहन्छन् भने निर्देशक कति जना रहन्छन् ? – ८ जना

६. आपसी विवादबाट मुक्त हुन द्धीपक्षीय विवाद नउठाउने सहमति कुन सम्मेलनमा पारित गरिएको थियो ? – पहिलो 

७. सन् १९८९ लाई लागू पदार्थको दुरुपयोग विरुद्धको सार्क वर्ष तथा सन् १९९० लाई सार्क बालिका वर्षका रुपमा मनाउने निर्णय कुन सम्मेलनले गरेको हो ? – चौंथो

८. भविष्यमा हुने शिखर सम्मेलनको सन्दर्भ  पारेर हरेक वर्ष प्रदान गर्ने निर्णयसहित सार्क पुरस्कार स्थापनाको अवधारणालाई कुन  सम्मेलनले अनुमोदन गरेको हो ? – १२ औं

९. चीनलाई सार्क संगठनमा आवद्ध गर्न प्रस्ताव गर्ने राष्ट्र नेपाल हो भने अफगानिस्तानलाई सार्क संगठनमा आवद्ध गर्न प्रस्ताव गर्ने राष्ट्र कुन हो ? – भारत

१०. सार्क खाद्य सुरक्षासम्बन्धी सम्झौता नेपालका तर्फबाट हस्ताक्षर कसले गरेको थिए ? - शैलेन्द्रकुमार उपाध्याय

११. सार्क आर्थिक  सङ्घको स्थापना कहिले भएको हो ? – २७ डिसेम्बर १९९५

१२. सार्क उद्योग वाणिज्य  महासङ्घले सन् १९९२ मा सार्क क्षेत्रीय शीर्षस्थ अंगको रुपमा मान्यता पाई विधिवत स्थापना कहिले भयो ? – सन् १९९४ जनवरी ७

१३. सार्क आर्थिक सङ्घको प्रधान कार्यालय कहाँ रहेको छ ? – काठमाडौंमा

१४. वातावरण र जलवायु छुट्टाछुट्टै  क्षेत्र रहेकोमा कहिलेदेखि एकीकृत गरी एउटै बनाइयो ? – सन् १९९६ देखि

१५. पाकिस्तानको उत्तरपश्चिमी क्षेत्रको प्रमुख सहर कुन हो, जुन सहर तालिवान लडाकुको बाहुल्य क्षेत्र मानिन्छ ? – पेसावर

१६. नेपाल अफगानिस्तानबीच कुटनैतिक सम्बन्ध कहिले कायम भएको थियो ? – १ जुलाई १९६१

१७. कुन सम्मेलनदेखि सार्क वर्ष - दशक घोषणा गर्ने प्रचलन सुरु भयो ? - चौंथो 

१८. सार्क राष्ट्रहरुको कुन स्थानमा संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय शान्ति तथा निशस्त्रीकरणसम्बन्धी एसियाली केन्द्र रहेको छ ? – काठमाण्डौं

१९. नदी नै नभएको सार्क राष्ट्र कुन हो ? – माल्दिभ्स

२०. सबैभन्दा  बढी प्रतिव्यक्ति आय भएको सार्क राष्ट्र कुन हो ? – माल्दिभ्स

२१. सबैभन्दा कम प्रतिव्यक्ति आय भएको  सार्क राष्ट्र कुन हो  ? – अफगानिस्तान

२२. भुटान पुग्ने नेपालका पहिलो प्रधानमन्त्री को हुन ? – सुर्यबहादुर थापा

२३. पहिलो सार्क चलचित्र महोत्सव कहाँ सम्पन्न भएको थियो ? – श्रीलंका

२४. सार्कका कतिवटा सदस्य राष्ट्रको सिमाना चीनसँग जोडिएको छ ? – ५ सदस्य राष्ट्रको 

२५. सार्क मुलुकमध्ये सबैभन्दा कम शिशु मृत्युदर भएको राष्ट्र कुन हो ? – श्रीलंका

२६. सार्कका विकासोन्मुख राष्ट्रहरुले सन् २००६ देखि २००८ सम्म आफ्ना भन्सार दरलाई कति प्रतिशत कायम गर्नुपर्ने सहमति भएको थियो ? – २० प्रतिशतभन्दा कम

२७. कम विकसित सार्क  राष्ट्रहरुले कहिलेसम्म आफ्ना भन्सार दरलाई शुन्यदेखि ५ प्रतिशत कायम गर्नुपर्ने सहमति भएको थियो ? – सन् २०१६ सम्म 

२८. सार्कका महासचिवलाई  कुन स्तरको सेवा सुविधा प्रदान गरिन्छ  ? – राजदुतस्तरको 

२९. हाल नेपाल, बंगलादेश र श्रीलकाले सार्क खर्चको कतिकति प्रतिशत हिस्सा व्यहोर्छन् ? – प्रत्येकले १०.७२ प्रतिशत

३०. तेस्रो सार्क शिखर सम्मेलन काठमाडौंको कुन भवनमा आयेजना गरिएको थियो ? – नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान (कमलादी)

लोकसेवा समसामायिक शृंखला (पौष २० - पौष २६)

 ८ महिना अगाडि  गोरखापत्र  समसामाहिक

१) वि.स. २०७४ मङ्सिरमा सम्पन्न निर्वाचनमा प्रत्यक्षतर्फ प्रतिनिधि सभा सदस्य उम्मेदवारले आफ्नो चुनावी कार्यक्रममा खर्च गर्न पाउने रकमको सीमा कति हो ? - रू २५ लाख (प्रदेश सभा सदस्य उम्मेदवारले खर्च गर्न पाउने रकम : रू १५ लाख)

२) लामो समयदेखि अबरुद्ध दङ्को हवाईसेवा कहिलेदेखि पुन-सञ्चालन भएको छ ? - वि. स. २०७४  पुस २३

३) सन् २०१७ को साहित्य तर्फको नोबेल पुरस्कार विजेता स्रस्टा को हुन् ? - बेलायती लेखक कजुओ इसिगुरो

४) नेपालमा पहिलोपटक आर्थिक गणना कहिले गरिने भएको छ ? - वि. स. २०७५ बैशाख

५) १० औँ औधोगिक गणना अनुसार नेपालमा उधोग  सञ्चालन भएका जिल्लाको सङ्ख्या कति रहेको छ ? - ६४

६) प्रसिद्ध रानीमहल दरबार कहाँ रहेको छ ? - पाल्पा

७) महिलालाई मताधिकार प्रदान गर्ने विश्वको पहिलो राष्ट्र कुन हो ? - न्युजिल्यान्ड

८) पेट्रोलियम पदार्थ निर्यात गर्ने राष्ट्रको समूह ‘ओपेक’ Organization of the Petroleum Exporting Couctries-OPEC मा हाल कति राष्ट्र संलग्न छन् ? - १३

९) चीन र भारत दुवै देशलाई छुने प्रदेश कुन-कुन हुन् ? - प्रदेश नं. १, ३, ४ र ७

१०) हालसम्म सार्क शिखर सम्मेलन आयोजना नगरेको सार्क राष्ट्र कुन हो ? - अफगानिस्तान

श्रोत : गोरखापत्र

विश्वको इतिहासम्बन्धी जानकारी

 ९ महिना अगाडि  विश्वको इतिहास  खरिदार

१. आम विनाशकारी हातहतियार  राखेको  आरोप लगाउँदै  अमेरिकाले इराकमाथि आक्रमण कहिले गर्यो ? – सन् २००३ मार्च २०

२. विश्वमा सर्वप्रथम  सूर्यको विषयमा अध्ययन गर्ने व्यक्ति को हो ? – निकोलस कोपर्निकस

३. सोभियत सङ्घको विघटन  विधिवतरुपमा कहिले भएको हो ? – सन् १९९१ डिसेम्बर २५

४. विश्वको प्रथम  प्रधानमन्त्री को मानिन्छ ? – रबर्ट वालपोल (बेलायत)

५. रोमको प्राचीन भाषा  के थियो ? – ल्याटिन

६. गिनिज बुक अफ  वोल्ड रेकर्डको प्रथम  प्रकाशन  कहिले भएको  थियो ? – २७ अगस्ट १९५५

७. टाई लगाउने चलन कुन देशबाट  सूरु भएको हो ? – फ्रान्स

८. भारतका प्रथम राष्ट्रपति को हुन् ? – डा.राजेन्द्रप्रसाद

९. राजा, राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्री बन्ने  एउटै व्यक्ति को हुन् ? – नरोद्दम सिंहानुक, कम्बोडिया

१०. हात मिलाउने चलन कहाँबाट  सुरु भएको हो ? – युनान (ग्रिस)

११. इन्दिरा गान्धिको  हत्या कहिले भएको हो ? – ३१ अक्टोबर  १९८४

१२. अब्राहम लिंकन अमेरिकाका कतिऔं राष्ट्रपति हुन् ? – १६ औं

१३. समाचार पत्रको सुरुआत  कुन देशबाट  भएको हो ? – चीन 

१४. कार्लमार्क्स र एंगेल्स मिली कम्युनिष्ट  घोषणापत्रको प्रकाशन कहिले गरेका हुन ? – सन् १८४७

१५. विश्वमा सबैभन्दा पुरानो राजतन्त्र भएको देश कुन हो ? – जापान 

१६. पहिलो महिला अन्तरिक्ष पर्यटक को हुन् ? –  अनुसेह अन्सारी

१७. अन्तरिक्षमा पैदल यात्रा गर्ने प्रथम महिला को हुन ? –  स्वेतलाना सावित्सकाय (रुस)

१८. भौतिक शास्त्रमा नोबेल पुरस्कार प्राप्त गर्ने प्रथम पहिला को हुन ? – श्रीमती म्याडम क्युरी

१९. विश्वको प्रथम महिला पाइलट को हुन ? –  मिले इलिस डेरोच (सन् १९०९ ) फ्रान्स

२०. जर्मनीको संसदलाई के भनिन्छ ? –  बुन्डेस्ट्याग

२१. अफगानिस्तानको  आतंकवादी समूहलाई  के नामले चिनिन्छ ? –  अलकायदा, तालिवान

२२. जर्मनी एकीकरणका नायक कसलाई मानिन्छ ? – लियोफोल्ड भन विस्मार्क

२३. गितारको प्रचलन कुन देशबाट सुरु भएको हो ? – स्पेन

२४. चिठीमा टिकट टाँस्ने सर्वप्रथम प्रचलनमा ल्याउने देश कुन हो ? – बेलायत

२५. सर्वप्रथम वैज्ञानिक नापतौल  प्रचलनमा ल्याउने देश कुन हो ? –  इरान

२६. सर्वप्रथम रुमाल प्रचलनमा ल्याउने देश कुन हो ? – इटाली 

२७. सिक्कामा छाप लगाउने  पहिलो देश ? – लिविया (ई.पू.७००)

२८. विश्वमा सर्वप्रथम प्रजातन्त्र  प्रचलनमा ल्याउने देश ? –  ग्रीस

२९ बेलायती उपनिवेशबाट  स्वतन्त्र भएको विश्वको पहिलो  मुलुक कुन हो ? – घाना

३०. शान्तिपूर्ण बौद्धिक आन्दोलन, अनुसन्धानात्मक आन्दोलन एवं धर्म निरपेक्ष आन्दोलनका रुपमा के रहेको थियो ? – पुनर्जागरण

खेलकुद सम्बन्धी विविध सामान्यज्ञान

 ९ महिना अगाडि  खेलकुद  खरिदार

१. नेपाललाई सर्वप्रथम अन्तर्राष्ट्रिय स्वर्णपदक दिलाउने खेलाडी को हुन् ? – वैकुण्ठ मानन्धर 

२. पन्ध्रौ एसियाली खेलमा  नेपालले कति पदक प्राप्त गर्न सफल भयो ? – ३ कास्य पदक

३. पन्धौं एसियाली खेलकुद प्रतियोगितामा कति खेलाडी सहभागी थिए ? – १०,५००

४. तेह्रौं एसियाली खेलमा  नेपाललाई  रजक पदक दिलाउने खेलाडी को हुन ? – सविता राजभण्डारी (तेक्वान्दो)

५. दशौं एसियाली  खेलमा नेपालले कति पदक प्राप्त गर्न सफल भएको थियो ? – कास्य पदक

६. बाह्रौं एसियाली खेलमा नेपालले कति पदक प्राप्त गरेको थियो ? – २ कास्य पदक

७. पन्ध्रौ एसियाली  खेलकुद प्रतियोगितामा प्रथम, द्धितीय र तृतीय स्थान ओगट्न सफल राष्ट्र कुन–कुन हुन् ? – चीन, दक्षिण कोरिया र जापान 

८. पाँचौं एसियाली खेलकुद प्रतियोगिता कहिले भएको थियो ? –  सन् १९६६ डिसेम्बर  ९ देखि २० सम्म

९. पहिलो एसियाली खेलकुद प्रतियोगिता कहिले र कहाँ सम्पन्न भएको थियो ? – सन् १९५१ मार्च ४ देखि ११ सम्म, भारतको नयाँदिल्ली

१०. आठौँ साफ च्याम्पियनसिपमा उत्कृष्ट गोलकिपर को घोषित भए ? – मन्सुर फकिरयार, अफगानिस्तान

११. सातौं साफ च्याम्पियनसिपको उत्कृष्ट खेलाडी को भए ? – भारतका सुनिल क्षेत्री

१२.  छौठौं साफ च्याम्पियनसिप फुटबल प्रतियोगिता कहिले र कहाँ सम्पन्न भयो ? –  सन् २००९ डिसेम्बर , ढाका, बङ्गलादेश

१३. ११ औं  सागमा नेपालले कुन स्थान हासिल गर्न सफल भयो ? – पाँचौ 

१४. ११ औँ सागमा कतिवटा खेल समावेश गरिएको थियो ? –  २३ वटा 

१५. ११ औँ सागको प्रतीक  चिन्ह के रहेको थियो ? – बंगलादेशको राष्ट्रिय चरा ड्वेल

१६. दशैं सागमा नेपालले कति स्वर्ण, रजक र कास्यपदक प्राप्त गर्यो ? – ९ स्वर्ण, १५ रजक र ३१ कास्य गरी ५५ पदक (चौँथो स्थान) 

१७. सातौं दक्षिण  एसियाली  खेलमा नेपालले कति स्वर्णपदक जित्न सफल भयो ? – चार

१८. सातौं दक्षिण एसियाली खेल कहिले र कहाँ भएको थियो ? – सन् १९९५ डिसेम्बर १८–२७, मद्रास

१९. तेस्रो दक्षिण  एसियाली खेलकुदको प्रतीक चिन्ह के रहेको थियो ? – बाबु

२०. प्रथम दक्षिण एसियाली  खेलकुद प्रतियोगितामा नेपालले कति स्वर्ण पदक प्राप्त गर्यो ? – चार

२१. दोस्रो दक्षिण खेलमा  नेपाललाई   एक मात्र स्वर्ण पदक दिलाउने खेलाडी को हुन् ? – वैकुण्ठ मानन्धर (म्याराथन)

२२. प्रथम दक्षिण एसियाली खेलकुदको प्रतीक चिन्ह के थियो ? – हाब्रे

२३. छैटौँ राष्ट्रिय  खेलकुद प्रतियोगिता  लोगोका डिजाइनर को हुन ? – जीवन राजोपाध्याय

२४. पाँचौ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगितामा १२ स्वर्णपदक जिती नेपाली खेलकुद इतिहासमा नयाँ कीर्तिमान कायम गर्ने खेलाडी को हुन् ? – पौडी खेलाडी करिष्मा कार्की

२५. पाँचौ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताको प्रतीक चिन्ह के रहेको थियो ? – रातो पाण्डा

२६. दोस्रो राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताको प्रतीक चिन्ह के थियो ? – लालीगुराँस

२७. गौरीटार रंगशाला हेटौंडामा पर्छ  भने नारायणी रंगशाला कहाँ पर्छ ? – वीरगञ्ज

२८. नेपालमा प्रत्येक वर्ष आयोजना हुने अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिता कुन हो ? – हात्तीपोलो 

२९. १६औँ  एसियाली खेलकुद प्रतियोगिता नेपाललाई  एकमात्र पदक (कास्य) दिलाउने  को हुन् ? – दीपक महर्जन  (बक्सिङ खेलाडी)

३०. प्राचीन ओलम्पिक खेलको सूरुआत कहाँबाट भएको हो ? – ग्रीसको ओलम्पिया

गोरखापत्र - २०७४ पौष २६ - बिषयगत र बस्तुगत प्रश्नोत्तर

 ९ महिना अगाडि  गोरखापत्र  पत्रपत्रिकाबाट

विषयगत प्रश्नोत्तर:

 

१. नेपालमा वन सम्पदाको महत्त्ववारे चर्चा गर्नुहोस् ।
    वन र वनबाट प्राप्त हुने वस्तु वन सम्पदा हो । वन सम्पदा प्राणीसँग जोडिएको वस्तु हो । पृथ्वीमा भएका सारा प्राणीले खाने वस्तुदेखि त्यसलाई पचाउने र विरामी हुँदा बचाउने सम्मका सम्पुर्ण वस्तुको स्रोत वन सम्पदा हो । हरियो वन, नेपालको धन महत्त्व आफैँमा प्रस्ट छ । यसको बाँकी महत्त्वलाई निम्नानुसार चर्चा गर्न सकिन्छ :
–    औद्योगिक कच्चा पदार्थको स्रोत जस्तै, फर्निचर, कागज, सलाई जस्ता उधोग,
–    जैविक विविधताको संरक्षणमा योगदान, 
–    खाद्य पदार्थ प्राप्तिको स्रोत जस्तै  धान, मकै, फलफुल,
–    प्राकृतिक सोन्दर्यमा बढोत्तरी,
–    पर्यटन उद्योगको प्रवद्र्धनमा सहयोग,
–    वातावरण सन्तुलन तथा भु–क्षय नियन्त्रणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह, 
–    रोजगारी सिर्जनामा सहयोग,
–    राजस्व सङ्कलनमा योगदान जस्तै  काठदउदा, जडीबुटी बिक्री,

 

२. नेपालको आर्थिक विकासमा निजी क्षेत्रले खेल्ने भुमिकाबारे छोटकरीमा उल्लेख गर्नुहोस् ।
    उच्च, दिगो, फराकिलो, समाबेशी एवम् न्यायिक आर्थिक वृद्धि आर्थिक विकास हो । यो अर्थतन्त्रको समग्र विकास भएको अवस्था हो । नेपालको संविधान, २०७२ को धारा ५१ (घ) (१) मा सार्वजनिक, निजी र सहकारी क्षेत्रको सहभागिता र स्वतन्त्र  विकासमार्फत राष्ट्रिय अर्थतन्त्र सुद्धढ गर्ने नीति छ । विकास सहायता नीति, २०७१ ले निजी क्षेत्रलाई विकासको एक साझेदारका रुपमा स्वीकार गरेको छ । चालू योजनाल विकासमा निजी क्षेत्रको भुमिका प्रस्ट गरेको छ । सरकारले गरेको यस व्यवस्थाबाट आर्थिक विकासका तीन क्षेत्रको पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका हुन्छ  भन्ने प्रस्ट हुन्छ । यसले मुलुकको आर्थिक विकासमा खेल्ने भूमिकालाई निम्न बुँदामा उल्लेख गर्न सकिन्छ :
–    वस्तु तथा सेवाको उत्पादन र उत्पादकत्व वृद्धि गर्ने, 
–    रोजगारी सिर्जना गर्ने, 
–    स्वच्छ  प्रतिस्पर्धात्मक वातावरण तयार गर्ने , 
–    मूल्य वृद्धि नियन्त्रणमा  सहयोग गर्ने,
–    आयात प्रतिस्थापन गरी निर्यात वृद्धि गर्ने, 
–    आफुमा भएको ज्ञान, सीप, अनुभव एवम् पुँजीको अधिकतम प्रयोग गर्ने,
–    मुलुकमा नयाँ नयाँ प्रविधि भित्र्याउने, 
–    विदेशी मुद्र आर्जन गर्ने,
–    कानुन अनुसार कर तिरेर राजस्व सङ्कलनमा योगदान गर्ने,
–    जनशक्ति, कृषि, उद्योग, व्यापार, पर्यटन आदिको विकास गर्न लगानी वृद्धि गर्ने,
–    सामाजिक उत्तरदायित्व पूरा गर्ने,
–    मुलुकको आर्थिक , सामाजिक रुपान्तरणमा सहयोग गर्ने,
–    सरकार र सहकारी क्षेत्रसँग समन्वय गरी कार्य गर्ने,

 

३. नागरिक समाजका दयित्व के–के हुन् ? उल्लेख गर्नुहोस् ।
       देश र जनताको सेवा गर्ने स्वयंसेवी संस्था नागरिक समाज हो । यो गैर राजनीतिक र गैर मुनाफामुखी प्रकृतिको हुन्छ । नागरिक समाज सरकारमा नरहने संंस्था भएकाले सरकारको नागरिकप्रति जुन दायित्व रहन्छ , त्यस्तै दयित्व नागरिक समाजको नहुन सक्छ तर पनि मुलुकको हितका लागि नागरिक समाजको निश्चित दयित्व हुनेगर्दछ । जसलाई निम्न अनुसार उल्लेख गर्न सकिन्छ :
   – नागरिकका हम अधिकार स्थापित गर्ने सुनिश्चित गर्ने,
–    लोकतान्त्रिक पद्धतिको विकासमा आवश्यक भुमिका निर्वाह गर्ने, 
–    सरकारलाई जनताप्रति जिम्मेवार  र उत्तरदायी बनाउन सहयोग गर्ने,
–    व्यक्तिगत, संस्थागत एवम् दलगत स्वार्थभन्दा माथि उठेर पिछडिएका वर्ग, क्षेत्र, लिङ्गको आवाज बुलन्द्र रुपमा उठाउने,
–    भ्रष्टाचार गर्नेलाई सामाजिक बहिष्कारको अभियान सञ्चालन गर्ने,
–     सहर केन्द्रित मात्र नभएर ग्रामीण केन्द्रित समेत भई सशक्त रुपमा देश विकासमा सहयोग गर्ने,
–    सरकारलाई जनताको अवस्था र जनतालाई सरकारको गतिविधिका बारेमा जानकारी दिने सूचना केन्द्रका रुपमा कार्य गर्ने, 
–    मुलुकमा आर्थिक अनुशासन, शान्ति  सुरक्षा, कानुनको पालना, सुशासन कायम गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने,
–    राजनीतिबाट सदैव अलग र तटस्थ रहेर निष्पक्ष रुपमा जनहितका कार्य गर्ने,

 

४. कानुनका स्रोत के–के हुन् ? उल्लेख गर्नुहोस् । 
     कानुन प्राप्ति हुने मुशान वा ठाउँ कानुनका स्रोत हुन । जुन निम्न छन् 

क. विधायन 

        विद्यायिका आफैँले बनाएको कानुन जस्तै ऐन र विद्यायिकाले दिएको अधिकार प्रयोग गरेर कार्यपालिकाले बनाएको कानुन जस्तै नियम विद्यायन हुन् । ऐन नियम यस अन्तर्गत पर्दछन् । विद्यायन कानुनको महत्त्वपूर्ण स्रोत हो ।
 ख. नजिर 
        अदालतले निर्णय गर्दा लिएको सिद्धान्त नजिर हो । नजिर अदालतले निर्माण गर्दछ । नजिरलाई विद्यायिकाले कानुन बनाएर हटाएको अवस्थामा वाहेक नजिर कानुन सरह लागूू हुन्छ । नेपालमा सर्वोच्च अदालतको नजिर कानुन सरह लागू हुन्छ । 
ग. प्रथा  
        जनताले स्वेच्छाले विगतदेखि निरन्तर रुपमा मान्दै आएको परम्परागत व्यवहार प्रथा हो । प्रथा कानुनको पुरानो स्रोत हो । परम्परागत सामाजिक व्यवहारलाई समाजमा सबैले कानुन सरह मान्ने गर्दछन् ।
घ. व्यावसायिक कथन वा प्राज्ञिक कथन
         यो विद्यायन र नजिर जस्तो कानुन होइन ।  यसले कानुन निर्माण कार्यमा सहयोग पर्याएको हुन्छ ।

 

५. नागरिक शिक्षा भन्नाले के बुझ्नुहुन्छ ? नागरिक शिक्षाको महत्त्वारे चर्चा गर्नुहोस् ।
    व्यक्तिलाई एक असल नागरिक बनाउन प्रदान गरिने शिक्षलाई नागरिक शिक्षा भनिन्छ । नागरिक शिक्षाले व्यक्तिलाई राजनीतिक मत निर्माण गर्न सक्ने, सो मतको मूल्याङ्कन गर्न सक्ने, यसबारे आफ्नो निर्णय लागू गराउन सक्ने, आफ्नो कर्तव्यबोध गर्न सक्ने अवस्था सिर्जना गराउन सहयोग गर्दछ । यो स्वशासनको शिक्षा हो । वास्तवमा नागरिक शिक्षाले हरेक नागरिकलाई आ–आफ्नो अधिकार र कर्तव्यप्रति सचेत र जागरुक बनाउँछ । उसले  स्वनिर्णय, स्वव्यवस्थापन र स्वनियन्त्रणको क्षमतामा विकास गराउँछ । सक्षम, सुसंस्कृत र जिम्मेवार नागरिक वर्गको निर्माण गर्नु नागरिक शिक्षाको उद्देश्य रहन्छ ।
नागरिक शिक्षाले लोकतन्त्रको जीवन पद्धतिलाई व्यवस्थित र कार्यमूलक बनाउँछ ।
नागरिक शिक्षाको महत्त्व:
–    नागरिकको चेतना विकास भई उसको हरेक पक्षमा क्रियाशीलता बढ्न जान्छ । 
–    व्यक्तिमा अन्तरनिहित क्षमता उजागर गराउन सहयोग गर्दछ । 
–    व्यक्तिलाई आफ्नो हक, अधिकार, दायित्व एवम् जिम्मेवारी बोध गराउन मद्दत गर्दछ । 
–    व्यक्तिको नेतृत्व क्ष्मता विकास गराउन सहयोग गर्दछ । 
–    व्यक्तिको घरपरिवारलाई आत्मनिर्भर बनाउन सहयोग गर्दछ ।
–    कानुनको पालना गराउछ मद्दत गर्दछ ।
–    राष्ट्रिय एकता, सद्भाव एवम् सामाजिक न्याय कायम गर्न मद्दत गर्दछ । 

 

६. सकारात्मक विभेद भनेको के हो ? नेपालको संविधानले समानताको हक अन्तरर्गत सकारात्मक विभेद सम्बन्धी कस्तो व्यवस्था गरेको छ ?
      महिला, दलित, अपाङ्ग, गरिब एवम् पछाडि परेका वर्ग समुदायलाई राज्य सञ्चालनका अङ्गमा तुलनात्मक रुपले सहज प्रवेश गराउन राज्यले उनीहरुलाई गर्ने केही फरक लचिलो व्यवस्थालाई सकारात्मक विभेद भनिन्छ । यो लक्षित वर्गलाई सहज मार्गबाट राज्य संयन्त्रभित्र प्रवेश गराउने प्रवेश गराउने एउटा द्धार हो । यो समानताका लागि गरिने असमान व्यवहार हो । यसले सामाजिक न्याय कायम गर्न मद्दत गर्दछ । त्यसैगरी यसले सामाजिक द्धन्द्ध एवम् हिंसा कम गराई  सबैलाई सामाजिक रुपान्तरणमा रहभागी गराउन सहयोग गर्दछ । नेपालमा सकारात्मक विभेद सम्बन्धी कानुनी व्यवस्था गरिइएको  छ । निजामती सेवा, सैनिक, प्रहरी, शिक्षक एवम् सार्वजनिक संस्थान लगायतका सेवामा सकारात्मक विभेदको व्यवस्था गरिएको छ । 
संविधानमा व्यवस्था
         नेपालको संविधान, २०७२ को धारा १८ (३) मा समानताको हक अन्तर्गत सकारात्मक विभेद सम्बन्धी व्यवस्था गरिएको छ । राज्यले निम्न नागरिकको संंरक्षण सशक्तीकरण वा विकासका लागि कानुन बमोजिम विशेष व्यवस्था गर्न सक्ने व्यवस्था छ :
   – सामाजिक वा साँस्कृतिक दृष्टिले पिछडिएका महिला, दलित, आदिवासी, आदिवासी     जनजाति, मधेसी, थारु, मुस्लिम,
–    उत्पीडित वर्ग, पिछडा वर्ग, अल्पसङ्ख्यक, सीमान्तकृत,
–    किसान, श्रमिक, युवा, बालवालिका, ज्येष्ठ नागरिक, 
–    लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसङ्ख्यक, अपाङ्गता भएका व्यक्ति, गर्भावस्थाका व्यक्ति, अशक्त वा असहाय,
–    पिछडिएको क्षेत्र र
–    आर्थिक रुपले विपन्न खस आय नागरिक यसमा आर्थिक रुपले विपन्न भनले सङ्घीय कानुनमा तोकिएको आयभन्दा कम आय भएको व्यक्ति सम्झनुपर्ने व्यवस्था छ । 

 

७. व्यवस्थापन सुचना प्रणाली भनेको के हो ? कार्यालयमा यसको महत्त्व प्रस्ट पार्नुहोस् ।
        कार्यालयमा व्यवस्थापने निर्णय गर्ने , नीति निर्माण गर्ने योजना तर्जुमा गर्ने एवम् कार्यान्वयन गर्ने गराउने गर्नुपर्ने हुन्छ । कार्यालयमा व्यवस्थापनले गर्ने यस्ता कार्यका लागि आवश्यक पर्ने सूचना एवम् तथ्याङ्क सङ्कलन गर्ने, प्रशोधन गर्ने र व्यवस्थापन समक्ष पेस गरी व्यवस्थापनलाई सहयोग गर्ने संयन्त्रलाई व्यवस्थापन सूचना प्रणाली भनिन्छ ।
यसको उद्देश्य व्यवस्थापनलाई व्यवस्थापकीय कार्यमा सहयोग गरी कार्यालयलाई सफल बनाउनु हो ।
कार्यालयमा व्यवस्थापन सूचना प्रणालीको महत्त्व
    कार्यालय एउटा स्थान हो, जहाँबाट तोकिएको कार्य सम्पादन हुन्छ । सफल कार्य सम्पादन गर्न कार्यालयलाई सूचनाको आवश्यकता पर्दछ । यस्ता सूूचना व्यवस्थापन सूचना प्रणालीले उपलब्ध गराउँदछ । त्यसैले कार्यालयमा यसको महत्त्व ठूलो हुनेगर्दछ । यसको महत्त्वलाई निम्न बुँदाबाट प्रस्ट पार्न सकिन्छ ।
–    निर्णय गर्ने कार्यमा भरपर्दो सूचना उपलब्ध भई निर्णय प्रक्रिया छिटो भरितो हुने, सही निर्णय हुने, कार्यान्वयन योग्य निर्णय हुने,
–    व्यवस्थापनले गर्ने व्यवस्थापकीय कार्य छिटो छरितो एवम् भरपर्दो ढङ्गले सम्पादन हुने, 
–    प्रतिस्पर्धाको वर्तमान युगमा यसको प्रयोगले कार्यालयको कार्यदक्षता एवम् प्रभावकारितामा वृद्धि हुन्छ ।
–    समग्रमा यसले कार्यालयलाई सक्षम, प्रतिस्पर्धी एवम् व्यावसायिक बानाउन मद्दत गर्दछ ।

 

८. जिन्सी स्रेस्ता प्रणाली भन्नाले के बुझ्नुहुन्छ ? जिन्सी स्रेस्ता प्रणालीका प्रमुख उद्देश्य के– के हुन् ?
      कार्यालयमा भएका सजीव तथा निर्जीव मालवस्तुको आम्दानी, खर्च र बाँकीको यथार्थ अवस्था देखाउने स्रेस्तालाई जिन्सी सेस्ता प्रणाली भनिन्छ । यसले जिन्सी मालसामानको व्यवस्थित अभिलेख र सोको समयमै यथार्थ प्रतिवेदन गर्ने कार्यलाई सहयोग गर्दछ । यसलाई व्यवस्थित गर्न नेपालमा मलेप फा.नंं. ४५ देखि ५७ सम्म विभिन्न फारामको व्यवस्था छ । प्रत्येक कार्यालयमा खरिद एकाइको स्थापना गर्ने कानुनी व्यवस्था छ  र पनि नेपालमा जिन्सी से्रस्त प्रणली अझैं व्यवस्थित भएको पाइँदैन ।
जिन्सी स्रेस्ता प्रणालीका प्रमुख उद्देश्य 
–    जिन्सी मालसामानको आम्दानी, खर्च र बाँकीको यथार्थ अवस्था चित्रण गरी जिन्सी मालसामानको संरक्षण गर्नु, सदुपयोग गर्नु, 
–    कार्यालयमा नियमित कार्य सञ्चालन गर्न मद्दत गर्नु,
–    जिन्सी मालसामानको प्रयोगमा मितव्यग्रिता र पारदर्शिता कायम गर्नु,
–    पुराना, टुटफुट भएका काम नलाग्ने सामान पहिचान गरी लिलाम विक्री गर्नु, मिन्हा दिनु, नष्ट गर्नु, 
–    समग्र जिन्सी मालसामानको कुशल व्यवस्थापन गर्नु, अभिलेख गर्नु, प्रतिवेदन गर्नु ।

 

९. नेपालको निजामती सेवामा वृत्ति विकास सम्बन्धी कस्तो व्यवस्था छ ? उल्लेख गर्नु्होस् ।
     पेसा, व्यवसाय, इलम, नोकरी वा कुनै काम वृत्ति हो । यही वृत्तिको सकारात्मक एवम् गुणात्मक प्रगति हुने कार्य वृत्ति विकास हो । नेपालको निजामती सेवामा निजामती सेवा ऐन, २०४९ तथा निजामती सेवा नियमावली, २०५० ले वृत्ति विकास सम्बन्धी विभिन्न व्यवस्था गरेको छ । जसलाई निम्नानुसार उल्लेख गर्न सकिन्छ 
–    विभिन्न सेवा, समूह, उपसमूहको व्यवस्था, सोही अनुसार सरुवा बढुवाको व्यवस्था, 
–    सरुवाका आधार, बढुवाका आधार, अवकाशका आधार कानुनबाट प्रस्ट गरिएको, 
–    रिक्त पदमा पदपूर्ति गर्ने प्रक्रियाको स्पष्ट  व्यवस्था, खुला प्रतियोगितात्मक मरीक्षा, कार्यक्षमताको मूल्याङ्कन, जेष्ठता र कार्यसम्पादन  मूल्याङ्कन जस्ता प्रक्रियाद्धारा पदपूर्ति गरिने व्यवस्था, पदपूर्ति प्रक्रियामा लोकसेवा आयोगको बहुआयमिक निष्पक्ष भूमिकाको व्यवस्था, 
–    निजामती सेवालाई समावेशी बनाउन आरक्षणको व्यवस्था, 
–    तलब भत्ता, उपदान, निवृत्तिभरणको व्यवस्था,
–    स्वदेश विदेशमा अध्ययन, अध्ययन भ्रमण एवम् तालिम सम्बन्धी व्यवस्था,
–    सेवाको सुरक्षा, सेवा शर्तको सुरक्षा, 
–    पुरस्कार र दण्ड सजाय सम्बन्धी स्पष्ट कानुनी व्यवस्था
 

वस्तुगत  प्रश्नोत्तर:

१. वि.सं. २०७४ मङ्सिरमा सम्पन्न निर्वाचनमा प्रत्यक्षतर्फ प्रतिनिधि सभा सदस्य उम्मेदवारले आफ्नो  चुनावी कार्यक्रममा खर्च गर्न पाउने रकमको सीमा कति हो ?
     = रु २५ लाख (प्रदेश सभा सदस्य उम्मेदवारले खर्च पाउने रकम  रु १५ लाख )
     –    समानुपातिकतर्फ  प्रतिनिधि सभा सदस्यले खर्च गर्न पाउने  रु २ लाख
     –    सामानुपातिकतर्फ प्रदेश सभा सदस्यले खर्च गर्न पाउने रकम रु १ लाख ५० हजार ।
 

२. ब्रिक्स (BRICS) को नबौँ सम्मेलन कहिले र कहाँ सम्पन्न भयो ? 
     = सन् २०१७  सेप्टेम्बर ३–५ जियामेन (चीन)

 

३. बराबर क्षेत्रफल भएका नगरपालिका धुलिखे र बनेपा ( ५५ ब. कि.मि.) हुन् भने बराबर क्षेत्रफल भएका  गाउँपालिका कुन– कुन हुन् ?
     = ओखलढुङ्गामा चम्पादेवी र चिशङ्खगढी ( १२६.९१ कि.मि)

 

४. लामो समयदेखि अवरुद्ध दाङको हवाइसेवा कहिलेदेखि पुनः सञ्चालन भएको छ ?
     =वि.सं. २०७४ पुस २३

 

५. हेमगङ्गा युवा कला प्रतिभा पुरस्कार ( वि.स. २०७४ मा प्रदान गरिने ) बाट कसलाई सम्मान गरियो ?
     = कलाकार केशवराज खनाल (गोरखापत्रमा आबद्ध)

 

६. सन् २०१७ को साहित्य तर्फको नोवेर पुरस्कार विजेता स्रष्टा को हुन् ? 
      = वेलयती लेखक काजुओ इसिगुरो 
     (संसारसँग जोडिइको मानवीय भ्रमलाई महान भावनात्मक शक्तिको आधारमा उजागर  
     गर्न सफल । )
 

७. रुपन्देही जिल्लाको भैरहवामा देशकै पहिलो विशेष आर्थिक क्षेत्र (SEZ) को उद्घाटन कहिले गरिएको हो ? 
       =वि.सं. २०७१ मङ्सिर २
       (वि.सं. २०५७ मा  (SEZ)  को निर्माण पक्रिया थालिएको थियो । )

 

८. विकास योजनाका लागि जनसङ्ख्याको सञ्चार भन्ने नाराका साथ नेपालमा प्रथम राष्ट्रिय जनसङ्ख्या सम्मेलन कहिले सम्पन्न भयो ?
       = वि.सं. २०७१ जेठ २२–२४ 

 

९. छैटौ राष्ट्रिय कृषि गणना, २०६८/ ६९अनुसार सबैभन्दा बढी कृष्यिोग्य जमिन भएका पाँच जिल्ला कुनकुन हुन् ?
        = मोरङ, झापा, सर्लाही, सिराहा, सुनसरी
        (गणना अनुसार सबैभन्दा कम कृषियोग्य जमिन भएका पाँच जिल्ला  मनाङ, मुस्ताङ, डोल्पा, रसुवा र हुम्ला रहेका । )

 

१०. छैटौँ राष्ट्रिय कृषि गणना, २०६८/६९ अनुसार नेपालमा कति कृषक परिवार रहेका छन् ?
         =३८ लाख  ३१ हजार

 

११. नेपलमा पहिलोपटक आर्थिक गणना कहिले गरिनेभएको छ ?
        = वि.सं २०७५ वैशाख
        –राष्ट्रिय आर्थिक गणना–२०७५ आउँदो वैशाखदेखि आरम्भ गरिने ।
       –    देशको आर्थिक समृद्धिको नीति तथा कार्यक्रम तर्जुमालाई अझ प्रभाबकारी बनाउन आर्थिक गणनाको तयारी थालिएको ।
       –    नेपालमा हरेक दस बर्षमा जनगणना र कृषि गणना गर्ने गरिएको छ भने हरेक ५ वर्षमा औधौगिक गणना गरिने ।
 

१२. १०औँ औधोगिक गणना–२०६९ अनुसार सबैभन्दा बढी उद्योग प्रतिष्ठान रहेको जिल्ला  कुन हो ?
       = रुपन्देही

 

१३. नवौँ औद्योगिक गणना–२०६४ अनुसार नेपालमा कति उद्योग प्रतिष्ठान रहेका थिए ?
      =३४४६

 

१४. १०औँ औद्योगिक गणना अनुसार नेपालमा उद्योग सञ्चालन भएका जिल्लको सङ्ख्या कति रहेको छ ?
      = ६४

 

१५. काठमाडौँको मीनभयनस्थित निजामती कर्मचारी अस्पताल कुन देशको सहयोगमा निर्माण भएको हो ? 
      = चीन

 

१६. नेपालको इतिहासमा पिस्कर काण्डका रुपमा चिनिने पिस्कर घटना भएको थियो ? 
       = वि.सं. २०४० माघ १       (वि.सं.२०४० को माघे  सङ्क्रान्तिका दिन सिन्धुपाल्चोक जिल्लास्थिन पिस्कर गाँउको महादेवस्थानमा माघे सङ्क्रन्तिि मेलाको अवसरमा रातको समयमा प्रहरीले घेरा हाली अन्धाधुन्ध गाली चलाउँदा इली धामी, वीरबहादुर धामीको घटनास्थलमै निधन भएको साथै सयौँ घाइते र  गिरफ्तार भएका थिए । यसै घटनालाई पस्कर काण्डका रुपमा चिनिन्छ । )

 

१७. विश्वको कुन सहरलाई साइकलको अधिराज्य अर्थात् किङ्डम अफ साइकल भनी चिनिन्छ ? 
      = वेइजिङ (चीन)
      –    साइकल प्रयोगले वातावरण प्रदूषण न्युनीकरण गर्ने साथै साइकल चलाउँदा हुने शारीरिक व्यायामले मानव स्वास्थय तन्दुरुस्त राख्ने ।
      –    छवटा चक्रपथ रहेको वेइजिङमा साइकलका लागि सडकमा छुट्टै लेन छ । किशोर किशोरीदेखि प्रौढ पनि साइकल यात्रा गर्न रमाइलो मान्छन् ।
      –    झण्डै एक करोड साइकल रहेको यस सहरमा साइकल चोरीको विगविगी पनि उल्लेख्य रहेको छ ।
 

१८. प्रशिद्ध रानीमहल दरवार कहाँ रहेको छ ? 
     
= पाल्पा 
     –    प्रेमको प्रतीकका रुपमा चिनिने रानीमहल दरवार पाल्पा जिल्लामा कालीगण्डकी नदीको किनारमा रहेको ।
    –    आफ्नी कान्छी रानी तेजकुमारी बिरामी परेर अन्तिम अवस्थामा पुगेपछि भारतको ताजमहल जस्तै महल बनाइदिन आग्रह गरे अनुसार खड्गशमशेरले सो रानीमहल दरवारको निर्माण गरिदिएका ।

 

१९. महिलालाई मताधिकार प्रदान गर्ने विश्वको पहिलो राष्ट्र कुन हो ?
    = न्युजिल्यान्ड 
    –    न्युजिल्यान्डले सन् १८९३ मा यस सम्बन्धी व्यवस्था गरेको ।
    –    महिलाका लागि मताधिकारको व्यवस्था गर्ने हाल सम्मको पछिल्लो राष्ट्र साउदी आरव ( सन् २०११ मा ) हो ।

 

२०.नेपाल सरकारको प्रमुख प्रशासकीय अधिकारी को हुने व्यवस्था छ ?
     = मुख्यसचिव

 

२१. भर्चुअल अर्थात् डिजिटल मुद्रका रुपमा रहेको विटक्याइनको सरुवात कहिलेदेखि भएको हो ?
     = सन् २००९ जनवरी ३

 

२२. पेट्रोलियम पदार्थ निर्यात गर्ने राष्ट्रको समूह (ओपेक) Organization of the Petroleum Exporting Couctries - OPEC मा हाल कति राष्ट्र संलग्न छन् ?
     = १३
     (अल्जेरिया, अङ्गोला, इक्वेडर, इन्डोनेसिया, इराक, इरान, कुवेत, लिविया, नाइजेरिया, कतार, साउदी अरब, यूएई र भेनेजुयला । )

 

२३. तिमी आफैँ आफ्नो जीवन वनाउन र विगार्न सक्छौँ,  सोच र गर भन्ने भनाई कसको हो ?
        = थोमस अल्वा एडिसन

 

२४. चीन र भारत दूवै देशलाई छुने प्रदेश कुन– कुन हुन् ? 
     = प्रदेश नं १. ३. ४. र ७
      (    भारतसँग मात्र सिमाना जोडिएका प्रदेश  प्रदेश नं. २ र ५ एवम् चीनसँग मात्र सिमाना जोडिएको  प्रदेश नं. ६ )

 

२५. सार्कद्धारा सन् २०१०– २०२० लाई कुन दशकका रुपमा मनाइँदै छ ? 
     = सार्क अन्तरक्षेत्रीय सम्पर्क दशक 

 

२६. विम्स्टेमको नयाँ महासचिवमा हालै नियुक्त भएका कूटनीतिक को हुन् ?
       = बङ्गलादेशका सहिदुल इस्लाम ( सन् २०१७ अगस्ट १०)

 

२७. हालसम्म सार्क शिखर सम्मेलन आयोजना नगरेको सार्क राष्ट्र कुन हो ?
      = अफगानिस्तान

 

२८. ३३ वर्षपछि सुपरमुनसँगै खग्रास चन्द्रग्रहण कहिले भयो ? 
       = सन् २०१५ सेप्टेम्वर २७ 
        –    अन्य समयको भन्दा आकारमा केही ठूलो र गाढा रातो देखिने चन्द्रमाको सुपरमुन विशेषगरी अमेरिका, युरोप, अफ्रिका, पश्चिम एसिया र पूर्वी प्रशान्तको केही भागवाट मात्र देख्न सकिएको ।
        –    चन्द्र ग्रहण र चन्द्र आफ्नो  कक्षमा पृथ्वीको सबैभन्दा नजिक हुने विन्दुमा पुगेका बेलामा मात्र सुपरमुन बन्नेगर्छ । यो बेला पृथ्वीको   छायाँको ठीक पछाडि चन्द्रमा हुनेगर्छ र सूर्यको प्रकाश चन्द्रमा सम्म पृथ्वीको वायुमण्डल भएर मात्र पुग्छ ।

 

२९. टाइटानिक नामक समुद्री जहाज कहिले दुर्घटनाग्रस्त भएको थियो ?
      = सन् १९१२ अप्रिल १४
      (    सन् १९१२ अप्रिल १० मा बेलायतको साउथ ह्वाम्पटनबाट न्युयोर्कका लागि प्रथान गरेको सो जहाज चार दिनको यात्रापछि १४ अप्रिलमा एक ठूलो हिमशिलामा ठोक्किएर डुब्दा १५ सबभन्दा बढी यात्रुको निधन भएको थियो । टाइटानिक त्यो बेलाका समुद्री  जहाजमध्ये सबैभन्दा सुविधासम्पन्न र विलासी रहेको वताइन्छ । चीनमा अहिले  सोही विश्वविख्यात जहाज  टाइटानिक को प्रतिकृति बनाउन थालिएको छ । )
 

३०. सूचनाको हक सम्बन्धमा अभ्यास गर्ने विश्वको पहिलो राष्ट्र कुन हो ?
      = स्विडेन
      –    स्विडेनले सन् १७६६ मा सुचना पहुँचका लागि सविधानमै व्यवस्था गरेको 
     –    संयुक्त राष्ट्रसङ्घल स्थापनाको दोस्रो वर्षमै सन् १९४६ मा पारित गरेको प्रस्ताव ५९(१)मा सूचनाको हक सम्बन्धी व्यवस्था रहेको ।
     –    संयुक्त राज्य अमेरिकाले सन् १९६६ मा सुचनाको हकको काुनन बनाई  लागू गरेको ।
     –    सुचनाको अधिकारमा युरोपेली संङ्घले सन् १९८० को दशकमा राष्ट्रलाई तिनीहरुका सार्वजनिक संस्थालाई निर्देश गरको ।

 

धर्म/संस्कृति सम्बन्धी जानकारी

 ९ महिना अगाडि  धार्मिक/सांस्कृतिक  नायब सुब्बा

१. गौतम बुद्धले आफ्ना उपदेश कुन भाषामा दिएका थिए ? – पाली भाषा

२. वैष्णव धर्मअनुसार युगलाई कुन आधारमा विभाजन  गरिएको पाइन्छ ? – भगवान विष्णुले लिएको अवतारका आधारमा 

३. हिन्दु धर्ममा मुनष्यजीवनको उद्देश्य चार पुरुषार्थ प्राप्तिलाई मानिएको छ, ती चार पुरुषार्थ के के हुन् ? – धर्म, अर्थ, काम, मोक्ष

४. पहिलेदेखि  चलिआएको रीतिरिवाज, चालचलन अदिलाई के भनिन्छ ? – प्रथा

५. नेपालको उत्तरी क्षेत्रमा बसोबास गर्ने शेर्पा, लामा, लोवा आदि जातिका मानिसले आफ्नो  माइली छोरीलाई संस्कारका रुपमा बौद्ध गुम्बाहरुमा चढाउने प्रथालाई के भनिन्छ ? – झुमा प्रथा

६. कुन सताब्दीमा भगवान कृष्णको जन्म भएको थियो ? – 6th century BC 

७. वैदिक कालमा सबैभन्दा ठूलो मानिस को हुन्थ्यो ? – पुरोहित

८. आर्य सभ्यतालाई अर्को के नामले चिनिन्छ ? – वैदिक सभ्यता

९. समुन्द्र मन्थन गर्दा निस्किएको विषलाई के भनिन्छ ? – कालकुट  विष

१०. नेपालको सबभन्दा ठुलो  स्तूत कुन हो ? – बौद्धनाथ

११. अत्रि ऋषिकी पत्नी अनुसूया हुन् भने वशिष्ठ ऋषिकी पत्नी को हुन् ? – अरुन्धती

१२. दानवहरुका गुरु शुक्राचार्यकी पत्नी को हुन् ? – जयन्ती 

१३. वेदव्यासका बाबु र आमाको नाम के हो ? –  पराशर ऋषि र मत्स्यगन्धा 

१४. महर्षि वेदव्यासलाई अर्को कुन नामले चिनिन्छ ? – द्धैपायन

१५. श्रीमद्भागवत गीता महाभारतको कुन पर्व अन्तर्गत पर्छ ? - भीष्म पर्व 

१६. नागहरुका देवता कसलाई मानिन्छ ? – वासुकी नाग

१७. आषाढ शुक्ल एकादशीलाई हरिहयनी भनिन्छ भने कर्तिक शुक्ल एकादशीलाई के भनिन्छ ? – हरिबोधिनी एकादशी

१८. मातातीर्थ औंसी ( आमाको मुख हेर्ने दिन ) कहिले पर्छ ? – भाद्र कृष्ण औंसी

१९. महाभारतमा द्रौपदीको सारी खिच्ने व्यक्ति को थिए ? – दुशासन

२०. अश्विनीकुमार देवताका के हुन् ? –  वैद्य 

२१. आफ्ना वाबुलाई सर्पले टोकेर मृत्यु भएपछि सम्पूर्ण जातिलाई मार्छु भनी सर्पेष्टि  यज्ञ गर्ने पौराणिक राजा को हुन्  ? - जन्मेजय

२२. धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्वको प्रसिद्ध परम्परागत भुपात्र जात्रा कुन जिल्लामा मनाइन्छ ? – भक्तपुर 

२३. पौराणिक कथाअनुसार द्रौपदी अग्निकुण्डबाट पैदा भएको मानिन्छ भने सीता कहाँबाट पैदा भएको मनिन्छ ? –  जमिनबाट

२४. भगवान् विष्णुको वासस्थानलाई बैकुण्ठ भनिन्छ भने भगवान शिवको वासस्थानलाई के भनिन्छ ? – कैलाश

२५. रामको बहिनीको नाम के हो ? – शान्ति

२६. अन्धा धृतराष्ट्रलाई महाभारतको युद्धको वर्णन सुनाउने को थिए ? – सञ्जय

२७. रामायणकालमा भारत र श्रीलङ्गा जोड्ने पुलको नाम के थियो ? – आदम पुल

२८. भगवान विष्णुको छातीमा अङ्कित भृगु ऋषिको पैतालाको चिन्हलाई के भनिन्छ ? – श्रीवत्स

२९. शेष नागको वासस्थानलाई के भनिन्छ ? - मणिमण्डप

३०. राम र सीताबीच कस्तो विवाह  भएको थियो ? – पराक्रम विवाह

नायब सुब्बा लक्षित विविध वस्तुगत प्रश्नोत्तर

 ९ महिना अगाडि  विविध  नायब सुब्बा

१. नेपालमा सरकारी बजेटलाई साधारण र विकास गरी कहिले छुट्याइयो ? –  आ. वा. २०१३/१४ देखि

२. वीरगञ्जमा कहिलेदेखि सुख्खा बन्दरगाह सञ्चालन भयो ? – वि.सं. २०६१ श्रावण १

३. नेपाल सरकारले सन् २०१२ लाई कुन वर्षका रुपमा घोषणा गरेको थियो ? – लगानी वर्ष 

४. KLT को पुरा रुप के हो ? – Korean Language Test

५. लुम्बिनी भ्रमण वर्ष २०१२ को औपचारिक समापन कहिले भयो ? – स. २०६९ पौष २९ (उद्घाटन वि.सं. २०६८ पौष ३०)

६. सर्वप्रथम बजेटको सुरुवात कहिले र कुन देशबाट भएको हो ? – सन् १७३३, बेलायत

७. नेपालमा कुन वर्षलाई लगानी वर्षका रुपमा मनाइयो ? – आ. व. २०६९/७०

८. नेपालमा सर्वप्रथम  राष्ट्रिय औधोगिक नीति कहिले ल्याइएको थियो ? – वि.स. २०१६

९. विनिमय दर छिटोछिटो परिवर्तन भइरहनाले सबैले सजिलै स्वीकार नगर्ने मुद्रालाई के भनिन्छ ? – Hot currency

१०. सरकारले कहिलेदेखि लोपोन्मुख जातिका सबै उमेरका व्यक्तिलाई मासिक भत्ता उपलब्ध गराउने व्यवस्था गर्यो ? – वि.सं. २०६५ आश्विन

११. ग्रामीण पूर्वाधार विकास तथा कृषि सडक  विभाग कुन मन्त्रालयअन्तर्गत पर्छ ? – संंघीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय

१२. नेपालमा ग्रामीण पूर्वाधार बिकास कार्यक्रम सर्वप्रथम कुन  आ. व. मा लागू परिएको ? – आ. व. २०५४/५५

१३. नेपाललाई सर्वप्रथम वैदेशिक सहायता कुन राष्ट्रबाट प्राप्त भएको थियो ? – अमेरिका

१४. कुनै पनि राष्ट्रको सरकारले लिएको ऋणलाई  के भनिन्छ ? – सार्वजनिक ऋण

१५. नेपालमा धितोपत्र कारोबार कहिलेदेखि सुरु भएको हो ? – वि.सं. २०५०

१६. कुन खातामा रकम जम्मा गर्दा व्याज पाइँदैन ? – चल्ती खाता

१७. नेपालको पहिलो ग्रामीण विकास बैंक कुन हो ? – पूर्वाञ्चल ग्रामीण विकास बैंक

१८. ग्रामीण विकास बैंकमा कसको स्वामित्व रहेको हुन्छ ? – नेपाल सरकार र नेपाल राष्ट्र बैंक

१९. नेपालको पहिलो  विकास बैंक कुनलाई मानिन्छ ?– नपाल औद्योगिक विकास निगम

२०. राणा कालमा  मुद्रा विनिमयसम्बन्धी कार्य कुन निकायले गर्थ्यो ? – सरावखाना

२१. नेपालमा सर्वप्रथम २००२ असोज १ मा प्रकाशीत नोटमा कोद्धारा हस्ताक्षर गरिएको थियो ? – खजाञ्जी नरेन्द्रराज

२२. नेपाल राष्ट्र बैंकको स्थापना हुनु अगाडि यसको कार्य कुन निकायले गर्थ्यो ? – सदर मुलुकीखाना

२३. नेपाल राष्ट्र बैंकको स्थापना कुन प्रधानमन्त्रीको पालामा भएको हो ? –  टंकप्रसाद आचार्य 

२४. नेपालमा केन्द्रीय बैंक तथा वाणिज्य  बैंकहरुको सुधारका लागि सञ्चालन गरिएको कार्यक्रम कुन हो ? – वित्तीय क्षेत्र सुधार कार्यक्रम

२५. नेपाल राष्ट्र बैंकबाट सर्वप्रथम नोट निष्कासन कहिले गरियो  ? – वि.संं. २०१६ फागुन ७

२६. नेपालमा हाल कति प्रकार ( दर ) का नोटहरु प्रचलनमा रहेका छन् ? – ११ 

२७. महालेखा परीक्षकको विभागको गठन कहिले भएको हो   ? – वि.सं. २०१६

२८. हाल नेपालले कुन प्रकारको अर्थव्यवस्थालाई प्रश्रय दिएको छ ? – खुला, उदार तथा बजारमुखी 

२९. विश्वमा हरित क्रन्तिको सुरुवात कहिलेबाट भएको मानिन्छ ? – सन् १९६०

३०. वैदेशिक सहयोगमा सञ्चालित पहिलो कार्यक्रम कुन हो ? – त्रिभुवन ग्रामीण विकास कार्यक्रम

विश्वको इतिहास सम्बन्धी वस्तुगत प्रश्नोत्तर

 ९ महिना अगाडि  विश्वको इतिहास  अधिकृत

१. फ्रान्सको  राज्य धर्म कुन थियो ? – क्याथोलिक

२. मानव अधिकारको पहिलो लिखित दस्तावेज मानिने म्याग्नाकार्टालाई संशाधन गरी कसले पूर्णता दिएका हुन ? – हेनरी तृतीय

३. म्याग्नाकार्टामा हस्ताक्षर गर्ने राजा को थिए ? – राजा जोन द्धितीय

४. औद्योगिक क्रन्तिपश्चात् समाजमा कुन वर्गको स्थापना हुन पुग्यो ? – पूँजीपति वर्ग र मजदुर वर्ग

५. वाफबाट चल्ने मेसिन को आविस्कार कसले गरेको हुन् ? – जेम्स वाट

६. वाफको शक्तिद्धारा रेलको इन्जिन  चलाउने कार्य कसले गरको थिए ? - जर्ज स्टिफेन्सन

७. फ्रान्सको राज्यक्रान्ति कहिले भएको थियो ? – सन् १७८९ मा

८. फ्रान्सको राज्यक्रान्ति  हुँदा त्यहाँका राजा के थिए ? – लुई सौह्रौं

९. प्राचीनकालीन सभ्यताहरुको विकास कहाँ भएको पाइन्छ ? – नदी किनारमा

१०. प्राग ऐतिहासिक युगलाई अर्को के नामले चिनिन्छ ? – हिमयुग

११. मेसोपोटामियाको सभ्याता पुरोहित र मन्दिरलाई केका रुपमा लिइन्थ्यो ? – ज्ञानको केन्द्र

१२. कुन सभ्यातामा सर्वप्रथम  तामा पत्ता लगाइएको थियो ? – सिन्धुघाँटी

१३. ग्रीसको प्राचीन सभ्यातालाई अर्को के नामले चिनिन्छ ? – युनानी सभ्यता

१४. रोमको सभ्यता कुन नदीको किनारमा विकसित भएको हो ? – टाइबर

१५. प्रत्येक व्यक्तिलाई कानुनसार नै दण्ड  दिइनेछ  भन्ने  कुरा महाधिकारपत्रको कुन धारामा व्यवस्था गरिएको छ ? – धारा ५४

१६. फ्रान्समा क्याथोलिक सम्प्रदायका इसाई धर्मका धर्मगुरु र पुरोहितलाई के भनिन्थयो ? – पादरी

१७. सर्वसाधारण वर्गका सदस्य रहने स्टेट जनरलको तेस्रो हाउसमा कति सदस्य रहने व्यवस्था थियो ? – ६२१ जना

१८. अमेरिकी स्वतन्त्रता सङ्ग्राम  कहिले सुरु भएको थियो ?– सन् १७७५

१९. पुनर्जागरण कालको उत्कृष्ट वास्तुकलाको नमुना कुन हो ? – रोमस्थित सेन्ट पिटरको गिर्जाघर

२०. भारत आउने सामुन्द्रिक मार्ग पत्ता लगाउने व्यक्ति को हुन् ? – भास्को डिगामा

२१. आधुनिक कालको सुरुआत कहिले भएको मानिन्छ ? – १६ औं शताब्दी

२२. गौरवमय क्रान्तिलाई अर्को के नामले चिनिन्छ ? – रक्तहीन क्रन्ति 

२३. आम विनाशकारी हातहतियार राखेको आरोप लगाउँदै अमेरिकाले इराकमाथि आक्रमण कहिले गर्यो ?– सन् २००३ मार्च २०

२४. रुसी राज्यक्रान्तिको परिणामस्वरुप विश्वमा कुन वादको सूत्रपात भयो ? – साम्यवाद

२५. अस्ट्रियाका युवराज आर्कड्युक फ्रन्सिसको २८ जून १९१४ मा एक अज्ञात व्यक्तिको गोलीबाट मृत्यु भएको विषयलाई लिई अस्ट्रियाले कुन देशमाथि आक्रमण गरेको थियो ? – सर्विया

२६. दास्रो विश्वयुद्धको परिणामस्वरुप संयुक्त राष्ट्रसङ्घको स्थापना कहिले भयो ? – २४ अक्टोबर १९४५

२७. द्धितीय विश्वयुद्धमा कति सर्वसाधारण जनताले ज्यान गुमाएका थिए ? – करिव १ करोड

२८. भारत कहिले स्वतन्त्र राष्ट्र घोषित भएको हो ? – १५ अगस्ट, १९४७

२९. महात्मा गान्धीको हत्या कहिले भएको हो ? – ३० जनवरी १९४८

३०. उत्तर कोरियाले पहिलोपल्ट  परमाणु बम परीक्षण कहिले गर्यो ?– सन् २००६ अक्टोबर ९ 

नेपालको इतिहास सम्बन्धी वस्तुगत प्रश्नोत्तर

 ९ महिना अगाडि  नेपालको इतिहास  अधिकृत

१. नेपालमा सर्वप्रथम प्रतिनिधिसभाको बैठक कहिले बसेको थियो ? – वि.सं. २०१६ असार 

२. सरकारी कार्यालयका सबै साइनबोर्डहरु नेपालीमा राख्नुपर्ने व्यवस्था कहिलेदेखि भएको हो ?– वि. सं. २०१८ जेठ ९

३. नेपालमा पहिलो पल्ट  जहाज अपहरण कहिले भएको थियो ? – वि.सं. २०३० जेठ २८

४. २०१५  सालको निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसले कति स्थानमा जित हासिल गरेको थियो ? – ७४ स्थान

५. नरभुपाल शाहको निधन कहिले भयो ? – वि.सं. १७९९

६. पृथ्वीपति शाह पछि गोरखाका राजा को भए ? – नरभुपाल शाह

७. राम शाहको निधनपछि डम्बर शाहले कति बर्ष गोरखा राज्यमा शासन चलाए ? – ९ वर्ष

८. शाहवंशमा दाजुको निधन पछि राजगद्दी सम्हाल्ने एक मात्र राजा को हुन ? – राम शाह

९. सर्वप्रथम शाह उपाधि धारण गर्ने व्यक्ति को हुन् ?– कुलमण्डन खान

१०. राणाकालमा सर्वोच्च न्यायालयका रुपमा कुन अड्डाले काम गर्ने गर्दथियो ? – बिन्तीपत्र निक्सारी अङ्डा

११. स्वास्थ्य उपचारको बहानामा भारत गएर राजीनामा गर्ने प्रधानमन्त्री को थिए ? – पद्मशमशेर 

१२. नेपालका सुधारप्रेमी राणा प्रधानमन्त्री भनी कसलाई चिनिन्छ ? – देवशमशेर

१३. एकतन्त्री राणा शासन कालमा कुन–कुन प्रधानमन्त्रीलाई बलपूर्वक पदमुक्त गरिएको थियो ? – देवशमशेर र पद्मशमशेर

१४. नेपालमा राणा प्रधानमन्त्री कतिजना भए ? –  १० जना

१५. जयनेपाल शब्द प्रयोग गर्ने पहिलो व्यक्ति को हुन् ? – सहिद शुक्रराज शास्त्री

१६. २००७ सालको परिवर्तन पश्चात् गठित सरकारका प्रधानमन्त्री को भएका थिए ? – मोहनशमशेर

१७. सर्वसाधारण जनतालाई रेडियो राख्न अनुमति दिने राणा प्रधानमन्त्री को हुन ? – मोहनशमशेर

१८. म राष्ट्रको नोकर हुँ भन्ने प्रधानमन्त्री को हुन ? – पद्मशमशेर

१९. एसएलसी बोर्डको स्थापना, चिडियाखानाको स्थापना, जन्म, मृत्यु दर्ता अड्डाको स्थापना तथा उद्योग परिषदको स्थापना कसको पालामा भएको थियो ? – जुद्धशमशेर

२०. कार्यालय समय १०–४ कायम गर्ने राणा प्रधानमन्त्री को हुन् ? – भीमशमशेर

२१. वि.सं. १९९० को महाभूकम्पको मेन्द्रबिन्दु कहाँ  थियो ?– भारतको मोतिहारी

२२. जुद्धशमशेरले गद्दी त्यागेपछि बाँकी जीवन कहाँ बिताए ? – पाल्पाको रिडी

२३. चार शहिदमध्ये सबभन्दा कम उमेरमा सहिद हुने व्यक्ति को हुन ? – गंगालाल क्षेष्ठ 

२४. मकै खेती नामक पुस्तकका लेखक को हुन् ? – सुब्बा कृष्णलाल

२५. देवशमशेरलाई प्रधानमन्त्री पदबाट हटाइएपछि कहाँ गएका थिए ? –  धनकुटा

२६. पञ्चाङ्गको प्रकाशन कसको पालामा भएको थियो ? – रणोद्धिप सिंह

२७. अङ्गभंगको सजायमाथि प्रतिबन्ध लगाउने प्रधानमन्त्री को हुन् ? – जंंगबहादुर

२८. श्री ५ सुरेन्द्रले जंगबहादुरलाई कास्की र लमजुङको श्री ३ महाराजको पदवी कहिले प्रदान गरे ? – वि.सं. १९१३

२९. कसको पालामा नेपालको सिमाना पूर्वमा मेचीदेखि पश्चिममा महाकालीसम्म कायम भयो ? – गिर्वाणयुद्ध विक्रम शाह 

३०. पृथ्वीनारायण शाहको जन्म कहिले भएको थियो ? – वि.सं. १७७९ पौष २७

खेलकुद सम्बन्धी वस्तुगत प्रश्नोत्तर

 ९ महिना अगाडि  खेलकुद  अधिकृत

१. १३ औ साग कहाँ आयोजना हुने भएको  छ ? – नेपाल

२. नेपाललाई सर्वप्रथम अन्तर्राष्ट्रिय स्वर्णपदक दिलाउने खेलाडी को हुन ? – जितबहादुर के.सी (सन् १९७३)

३. महेन्द्र रंगशाला कहाँ पर्छ ? – नेपालगञ्ज

४. प्रथम राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताको प्रतीक चिन्ह के थियो ? – डाँफे 

५. पाचौ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगितामा कति टिमको सहभागिता थियो ? – ९ टिम

६. प्रथम दक्षिण एसियाली खेलकुद  प्रतियोगितामा नेपालले कति स्वर्ण पदक प्राप्त थियो ? – चार

७. नवौं दक्षिण एसियाली खेलको प्रतीक चिन्ह के रहेको थियो ? –  खैरो भालु 

८. ११ औँ सागको प्रतीक चिन्ह के रहेको थियो ? – बंगलादेशको राष्ट्रिय चरा ड्वेल

९. लगातार चारवटा दक्षिण एसियाली खेलमा स्वर्ण पदक जितेर कीर्तिमान कायम गर्ने खेलाडी के हुन् ? – दीपक विष्ट (तेक्वान्दो) 

१०. दशौं  एसियाली  खेलमा नेपालले कति पदक प्राप्त गर्न सफल भएको थियो ? – २५

११. एघारौं एसियाली खेलकुद प्रतियोगिता कहिले भएको थियो ? – सन्  १९९० सेप्टेम्बर २२ देखि  अक्टोबर ७

१२. चौधौं  एसियाली खेलकुद प्रतियोगिता कहिले भएको थियो ? – सन् २००२ सेप्टेम्बर २९ – अक्टोम्बर १४ सम्म, दक्षिण कोरियाको बुसानमा 

१३. पन्ध्रौं एसियाली खेलकुद प्रतियोगिताको नारा के रहेको छ ? –  The Games of Your Life

१४. ओलम्पिक  खेल कति कति वर्षको अन्तरमा आयोजना गरिन्छ ? –  प्रत्येक चार वर्षमा

१५. ३० औं  गृष्मकालीन  ओलम्पिक कहिले र कहाँ  सम्पन्न भयो ? – २७ जुलाई – १२ अगस्ट २०१२, लण्डन, बेलायत

१६. माइक टाइसन कुन खेलसँग सम्बन्धित  छन् ? – बक्सिङ

१७. विश्वकप  फुटबल प्रतियोगिताका सर्जक कसलाई मानिन्छ ? – जुल्स रिमेट

१८. आठौँ दक्षिण एसियाली खेलकुद प्रतियोगितामा नेपालको  कुन स्थान हासिल गरेको थियो ? – दोस्रो 

१९. CoNCACAF को पूरा रुप के हो ? - Confederation of North, Central America and Carribbian Association Footbal

२०. FIFA को पूरा रुप के हो ? - Federation of International Football Association 

२१. आधुनिक ओलम्पिक खेलको  जन्मदाता कसलाई मानिन्छ ? –  फ्रेन्च नागरिक पियरे द कुबर्टिन

२२. प्राचीन ओलम्पिक खेलको सुरुआत कहिले भएको थियो ? – ई.पू. ७७६

२३. प्राचीन ओलम्पिक खेलको सुरुआत कहाँबाट भएको हो ? – ग्रीसको ओलम्पिया

२४. ओलम्पिक खेलको समापन कसरी गरिन्छ ? - ओलम्पिक ज्वाला  निभाएर

२५. बेइजिङ ओलम्पिक – २००८ मा ८ स्वर्णपदक जिती सर्वोत्कृष्ट खेलाडी बन्ने व्यक्ति को हुन् ? – अमेरिकी पौडीबाज माइकल फ्लेप्स

२६. बाइसौँ विश्वकप – २०२२ को आयोजना कुन देशले गर्ने भएको छ ? – कतार

२७. अठारौं राष्ट्रमण्डल खेल कहिले र कहाँ  सम्पन्न भयो ? – सन् २०१० अक्टोबर ३ देखि १४, भारतमा

२८. भारतको राष्ट्रिय खेल हकी हो भने इंग्ल्यान्डको राष्ट्रिय खेल कुन हो ? – क्रिकेट

२९. अमेरिकाको राष्ट्रिय  खेल बेसबल हो भने चीनको राष्ट्रिय खेल के हो ? – टेबुलटेनिस

३०. नवौ विश्वकप क्रिकेट प्रतियोगिताको उपाधि जित्न सफल हुने राष्ट्र कुन हो ? –  अस्ट्रेलिया  (उपविजेता श्रीलंका)

धर्म - संस्कृति सम्बन्धी वस्तुगत प्रश्नोत्तर

 ९ महिना अगाडि  धार्मिक/सांस्कृतिक  अधिकृत

१. नेपालको सांस्कृतिक परम्परा केमा आधारित भएको पाइन्छ ? – धर्म

२. वेद कतिवटा छन र नाम के के हुन ? – चार ( ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद, अथर्ववेद)

३. इस्लाम धर्म को प्रवर्तक को थियो ? – हजरत मोहम्मद साहब

४. मुसलमानको लागि विश्वमा सबैभन्दा पवित्र शहर कुन हो ? – मक्का 

५. बुध ग्रहले सूर्यको परिक्रमा कति दिनमा पुरा गर्छ ? – ८८ दिन

६. जैन धर्मको २४ औ तीर्थंकर को थियो ? – महवीर

७. सिखको गुरु गोविन्द सिंहको जन्म कहाँ भएको थियो ? – पटना

८. बाज पक्षी, धनुष अथवा बाण कुन सिख गुरु को चिन्ह हो ? – गुरु गोविन्द सिंह 

९. सिख ग्रंथ आदिग्रंथ को संकलन कसले गरेको थियो ? – गुरु अर्जुन 

१०. स्वर्ण मंदिर पंजाबको कुन शहरमा छ ? – अमृतसर

११. बहुजन हिताय बहुजन सुखाय को विचार कसले प्रदान गरेको थियो ?– महात्मा बुद्ध

१२. बौद्ध भिक्षु बस्ने ठाउको कुन नामले बोलाउने गरिन्थ्यो ? – बौद्ध विहार 

१३. पुराणको कुल जम्मा संख्या कति छ ? – १८

१४. महाभारतको लडाई कति दिन तक चलेको थियो ? – १८ दिन

१५. भारतको सबैभन्दा प्राचीन धर्म ग्रन्थ कुन हो ? – ऋग्वेद

१६. स्वर्ण मंदिर को निर्माण कसले गरेको थियो ? – गरु अर्जुनदेव 

१७. बौद्ध धर्म को संस्थापक को थियो ? – गौतम बुद्ध

१८. सूर्यमा कुन तत्व सर्वाधिक मात्रा मा छ ? – हाइड्रोजन

१९. महाकुम्भ मेला कति वर्षमा लाग्ने गर्छ ? – बाह्र वर्षमा

२०. शालिग्रामलाई कसको अवतारको रुपमा पुजा गरिन्छ ? – भगवान विष्णु

२१. अठार पुराण मध्ये कान्छो  पुराण कुन हो ? - अग्नि

२२. इन्द्रकी पत्नी को हुन ? – अप्सरा उर्वसीका

२३. महादेवका तीन नेत्रले के – के जनाउँछन् ? – अग्नि, सूर्य र चन्द्र 

२४. हनुमानका छोराको नाम के हो ? – मकरध्वज

२५. विधाकी  देवी को हुन ? – सरस्वती

२६. भगवानका कति अवतार छन ? – दश

२७. सरस्वती नाच कुन जातिसँग सम्बन्धित छ ? – तामाङ

२८. अर्जुनका छोरा अभिमन्यु, नाति परिक्षित हुन् भने भिमसेनका नाति को हुन् ? – पर्वरिक

२९. रावणका छोरा  मेघनाथको अर्को नाम के हो ? – इन्द्रजित

३०. शकुनीका छोराको नाम के हो ? – उलुक

ब्रहमाण्ड सम्बन्धी जानकारी

 ९ महिना अगाडि  ब्रहमाण्ड  खरिदार

१. प्रकाशले एक वर्षमा पार गर्ने दूरीलाई के भनिन्छ ? – प्रकाश वर्ष

२. आकाशमा कतिवटा तारामण्डल रहेका छन् ? – ८८ वटा

३. सूर्य पृथ्वीबाट कति टाढा रहेको छ ? – १४ करोड ८८ लाख किलोमिटर

४. सूर्यको आकर्षण शक्ति पृथ्वीका भन्दा कति गुना बढी छ ? – २८ गुना

५. सौर्यमण्डलमा कतिवटा ग्रहहरु छन् ? – ८

६. भित्री ग्रह अर्थात् सूर्यको नजिकका ग्रह भनेर कुनकुन ग्रहलार्ई चिनिन्छ ? – बुध, शुत्र, पृथ्वी, मंगल

७. सूर्यबाट सबभन्दा नजिकमा रहेका ग्रह कुन हो ?– बुध

८. बुध ग्रहमा भएको एक ठुलो खाल्डोलार्ई के नामले चिनिन्छ ? – क्यालोरिस बोसिन

९. सौर्यमण्डलको छौटौं ठुलो ग्रह शुक्र सूर्यबाट कति टाढा रहेको छ ? – १० करोड ५७ किलोमिटर

१०. सौर्यमण्डलको सबैभन्दा तातो र रातको समयमा सबैभन्दा चम्किलो देखिने ग्रह कुन हो ? – शुक्र

११. पृथ्वीसँग करिव समान आकार भएका कुन ग्रहलाई पृथ्वीको जुम्ल्याइ ग्रह पनि भनिन्छ ? – शुक्र

१२. शुक्र ग्रहमा पठाइएको पहिलो यान कुन हो ? – मेरिनर –२

१३. २१ मार्चको दिनलाई बसन्त सम्पात भनिन्छ भने २३ सेप्टेम्बरको दिनलाई के भनिन्छ ? – शरद सम्पात 

१४. पृथ्वीबाट सबैभन्दा नजिकको ग्रह शुक्र हो भने सबैभन्दा टाढा रहेको ग्रह कुन हो ? – बरुण

१५. पृथ्वीको वातावरणसँग मिल्दोजुल्दो वातावरण भएको ग्रह कुन हो ? – मंगल

१६. पृथ्वीबाट सबैभन्दा नजिकको ग्रह शुक्र हो भने सबैभन्दा टाढा रहेको ग्रह कुन हो ? – बरुण

१७. मंगल ग्रहलाई आफ्नो अक्षमा घुम्न कति समय लाग्छ ? –  २४ घण्टा ३७ मिनेट  २२ सेकेन्ड

१८. शनि ग्रहलाई पत्ता लगाउने वैज्ञानिक को हुन् ? – ग्यालिलियो 

१९. अरुण ग्रहको रंग कस्तो छ ? – हरियो

२०. अरुण ग्रहको कतिवटा उपग्रह  रहेका छन् ? – २७

२१. बरुण ग्रह सुर्यबाट कति दूरीमा रहेको छ ? –  ४ अर्ब ४९ करोड ७० लाख ७० हजार किलोमिटर

२२. ग्रहको परिक्रमा गर्ने खगोलीय पिण्डलाई के भनिन्छ ? – उपग्रह

२३. चन्द्रमाको सबैभन्दा अग्लो पहाड कुन हो ? डार्फल पिक

२४. सबैभन्दा बढी खोज भएको उपग्रह कुन हो ? – चन्द्रमा

२५. मंगल ग्रह र वृहस्पति ग्रहको भ्रमण कक्षबीच रही सूर्यको परिक्रमा गर्ने ससाना आकाशीय पिण्डलाई के भनी चिनिन्छ ? – शिशुग्रह

२६. पृथ्वीसम्म आइपुग्ने उल्कालाई के भनिन्छ ? – उल्का पिण्ड 

२७. पृथ्वीको उत्तरी र दक्षिणी ध्रवीय क्षेत्रमा ठुलो संख्यामा झर्ने उल्काहरुलाई के भनिन्छ ? – उल्का वर्ष

२८. पृथ्वीमा भेटीने उल्का पिण्डहरु प्राय केबाट बनेका हुन्छन् ? – फलाम

२९. कहिलेकाहीँ आकाशमा लामो पुच्छर छोड्दै बिलाएर जाने चम्किला पिण्डलाई के भनिन्छ ? – पुच्छ्रेतारा

३०. पुच्छ्रेताराको एउटा ठोस केन्द्रीय पिण्डको चारैतिर बादल जस्तो वरफ र धुलकणहरुको मिश्रित ग्यासीय वायुमण्डललाई के भनिन्छ ? – कोमा

नेपालको भुगोल सम्बन्धी सामान्यज्ञान

 ९ महिना अगाडि  नेपालको इतिहास  खरिदार

१. तराई प्रदेशलाई कति भागमा विभाजन गरिएको छ ? – तीन (तराई, भावर क्षेत्र र भित्री मधेश)

२. हिमाली प्रदेशको उत्तर–दक्षिण चौडाई कति छ ? – (२५-५०) किलोमिटर

३. अनन्तकालसम्म ननासिने वा क्षय नहुने तथा निरन्तर उपयोग गर्न सकिने प्राकृतिक सम्पदा लाई के भनिन्छ ? – अविनशी वा अनन्त प्राकृृतिक सम्पदा

४. नेपालमा नदीनालाहरुबाट कति जलविधुत् उत्पादन गर्न सकिने सम्भावना छ ? – ८३ हजार मेगावट

५. कोशी, गण्डकी र कर्णाली कुन स्तरका नदी हुन् ? – पहिलो

६. सप्तकोशीका सहायक नदीहरुमध्ये सबैभन्दा पुर्वमा तामेर नदी रहेको छ भने सबैभन्दा पश्चिममा कुन नदी रहेको छ ? – इन्द्रावती

७. गण्डकी नदीको नामकरण कुन ऋषिको नामबाट गरिएको हो ? – गण्ड ऋषि

८. शालिग्राम पाइने नेपालको एकमात्र नदी कुन हो ? – कालीगण्डकी

९. कर्णाली नदीको औसत जलप्रवाह कति रहेको छ ? – १३१६ क्युविक मिटर प्रति सेकेन्ड

१०. गण्डकी नदी कुन ठाउँमा पुगेपछि नारायणी नदीका नामले चिनिन्छ ? – चितवन 

११. उत्तरवाहिनी भनेर कर्मनाश नदीलाई चिनिन्छ । यो कुन दिशातर्फ बग्ने नदी हो ? – दक्षिणबाट उत्तर

१२. नदीका आधारमा नामरण गरिएका अञ्चलहरु कतिवटा छन्  ? – १० वटा

१३. गंगास्वरुपाको नामले चिनिने नेपालको नदी कुन हो ?– कालीगण्डकी 

१४. चमेलिया खोला, टिंकर खोला एवं सुर्निया खोला कुन नदीमा मिल्दछन् ?– महाकाली

१५. कालीगण्डकी र ठेउलेखोलाको दोभानमा कुन ठाउँ रहेको छ ? – जैमुनीघाट

१६. नेपालका नदीहरुबाट कति हेक्टर जमिनमा सिंचाइ सुविधा उपलब्ध हुन सक्छ ? – ८० लाख हेक्टर

१७. रारा तालबाट निस्केको खोलालाई के भनिन्छ ? – खत्याड

१८. फोक्सुन्डो ताल कुन हिमालको काखमा रहेको छ ? – काञ्जिरोवा

१९. विश्वकै सर्वोच्च स्थानमा रहेको ताल कुन हो ? – तिलिचो ताल (मनाङ)

२०. जाखिरा ताल कुन जिल्लामा पर्दछ ? – कपिलवस्तु

२१. नेपालमा सबैभन्दा बढी प्रयोगमा ल्याइएका प्रमुख ४ खनिज पदार्थहरु केके हुन् ? – चुनढुंगा, म्याग्नेसाइट, स्लेट, सिमा

२२. नेपालमा सर्वप्रथम वृक्षारोपण कार्यक्रम कहिलेदेखि सुरु गरिएको हो ? –  वि.सं. २००२

२३. नेपालको कुन ठाउँमा युरेनियम पाइएको छ ? – चमेलिया नदी किनारमा

२४. कुन पर्वत क्षेत्रलाई मोडदार पर्वत क्षेत्र भनी चिनिन्छ ? – महाभारत पर्वत 

२५. नेपालको हावाखोरी भनेर कुन ठाउँलाई भनिन्छ ? – महाभारत पर्वत श्रेणी

२६. तराई क्षेत्रको आधारभूत सामाजिक संरचना तथा स्वरुप कुन देशको संस्कृतिको प्रभाव परेको पाइन्छ ?–  भारत 

२७. तराई प्रदेशमा कुन भाषा समुदायको बाहुल्यता रहेको छ ? – मैथिली, भोजपुरी, अवधि आदि

२८. रुक्चे ताल कुन जिल्लामा पर्छ ?– गोरखा

२९. अरनिको हिमाल कुन जिल्लमा पर्दछ ?– डोल्पा

३०. नेपालको कुन भौगोलिक क्षेत्र मानव वस्ती विकासमा हिसाबले सबैभन्दा उपयुक्त मानिन्छ ? – पहाडी प्रदेश

विश्वको भुगोल सम्बन्धी सामान्यज्ञान

 ९ महिना अगाडि  विश्वको भूगोल  खरिदार

१. भूगोलका पिता ( Father of Geography ) भनी कसलाई चिनिन्छ ? – इरेटस्थनिज 

२. भूगोललाई कति भागमा वर्गीकरण गरी अध्ययन गरिन्छ ? – दुई ( भौतिक  भुगोल र मानव भूगोल )

३. विश्वको सबैभन्दा ठूलो ताल  कुन हो ? – क्यास्पियन ताल

४. एसिया र अफ्रिका महादेशको बीचमा रहेको सागर कुन हो ? –  लालसागर

५. विषमताको महादेश का उपनामले चिनिने महादेश कुन हो ? – एसिया

६. क्षेत्रफलका हिसाबले दोस्रो ठूलो महादेश कुन हो ? – अफ्रिका

७. अफ्रिका महादेशको पूर्वमा लालसागर पश्चिममा आन्ध्र महासागर, उत्तरमा भुमध्यासागर पर्दछ भने दक्षिणमा कुन महासागर पर्छ ? –  कुमेरु महासागर

८. नाइल नदीको उद्गमस्थल कहाँ हो ? – नाइल, इजिप्ट

९. क्षेत्रफलका हिसाबले तेस्रो महादेश कुन हो ? – उत्तर अमेरिका

१०. क्षेत्रफलका हिसाबले विश्वको सबैभन्दा ठूलो महादेश कुन हो ?– एसिया

११. एसिया र उत्तर अमेरिकालार्ई छुट्याउने जलसंयोजक कुन हो ?– बेरिङ

१२. उत्तर अमेरिकाको महादेशको सबैभन्दा ठूलो राष्ट्र कुन हो ? – क्यानडा

१३. क्रिस्टोफर कोलम्बसले उत्तर अमेरिका महादेशलाई कहिले पत्ता लगाएका हुन ? – सन्  १४९२

१४. उत्तर अमेरिका महादेशको पूर्वमा आन्ध्र महासागर, पश्चिममा प्रशान्त महासागर, उत्तरमा सुमेरु महासागर पर्दछ भने दक्षिणी सिमानामा के रहेको छ ? –  पानामा नहर

१५. दक्षिण अमेरिका महादेशको पश्चिममा प्रशान्त महासागर, पूर्व र उत्तरमा आन्ध्र महासारकै भाग क्यारेवियन सागर पर्दछ भने दक्षिणमा कुन महासागर पर्दछ ?– कुमेरु महासागर

१६. विश्वकै सबैभन्दा बढी कफी उत्पादन गर्ने देश कुन हो ?– ब्राजिल

१७. एण्डिज पर्वतमाला कुन देशदेखि कुन देशसम्म फैलिएको छ ? – कोलोम्बियादेखि चिलीसम्म

१८. युरोपको सबैभन्दा लामो हिमनदी कुन हो ? – भंट्नाजोकुल

१९. देशान्तरको हिसाबले यूरोप महादेश पश्चिमी गोलार्धमा पर्छ भने अक्षांंशको हिसाबले यो महादेश कुन गोलार्धमा पर्छ ? – उत्तरी गोलार्ध

२०. युरोप महादेशको पूर्व–पश्चिम लम्बाई कति रहेको छ ? - ६४०० किलोमिटर

२१. यूरोप महोशको सबैभन्दा सानो राष्ट्र कुन हो ? – भ्याटिकन सिटी

२२. विश्वको सबैभन्दा सानो महादेश कुन हो ? – अस्ट्रेलिया 

२३. अस्ट्रेलिया महादेशका प्रमुख नदीहरु कुनकुन हुन् ? – मरे डार्लिङ, फिटजराय, भिक्टोरिया , व्रिसवेन , गोरकोयन, कुपरक्रिक, मर्चिसन आदि

२४. प्रशान्त महासागरको क्षेत्रफल कति रहेको छ ? – १६ करोड ५७ लाख बर्ग किलोमिटर

२५. पृथ्वीमा कतिवटा महासागर रहेका छन् ? – ५ वटा

२६. प्रशान्त महासागरमा आकार कस्तो छ ? – त्रिभुज 

२७. विश्वको  तेस्रो गहिरो महासागर कुन हो ? – आन्ध्र महासागर

२८. हिन्द महासागर कहाँ अवस्थित छ ? –एसिया, अफ्रिका र अस्टेलिया महादेशको बीचमा

२९. विश्वको चौथो ठूलो सागर कुन हो ? – बेरिङ सागर

३०. उत्तरी ध्रुव पत्ता लगाउने व्यक्ति को हुन् ? – रबर्ट पेरी

नेपालको इतिहास सम्बन्धी जानकारी

 ९ महिना अगाडि  नेपालको इतिहास  खरिदार

१. लुम्बिनीस्थित अशोक स्तम्भको निर्माण कसले गरेका थिए ? – सम्राट अशोक

२. ललितपुरमा मानव बस्ती बसाल्ने राजा को हुन ? - वरदेव

३. पशुपतिको मन्दिरमा सुनको छाना चढाउने राजा को हुन ? – शिवदेव

४. रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो जात्रा हेर्ने पहिलो लिच्छवि राजा को हुन् ? – वरदेव

५. नेपालको सबभन्दा पुरानो मन्दिर कुनलाई मानिन्छ ? – स्वयम्भुनाथ

६. लिच्छविकालमा कपडामा लगाउने करलाई के भनिन्थ्यो ?  - चैलकर

७. नेपालको इतिहासमा मल्लवंशी राजाहरुको  शासनकाल कहिलेदेखि कहिलेसम्म चलेको थियो ? – १३ औं देखि १७ औं शाताब्दीसम्म

८. प्रथम मल्ल राजा कसलाई मानिन्छ ? – अरिदेव

९. विवाहपछि महिलको थर पुरुषको थरमा बदल्ने चलन चलाउने राजा को हुन् ? – जयस्थिति मल्ल

१०. कुन सिक्का मानदेभको पालादेखी प्रयोगमा ल्याउन थालिएको हो ? – मानाक

११. लुम्बिनीको असोक पिलर कसले बनाएको हो ? – Emperor  Ashok

१२. प्रताप मल्ल कति भाषाका ज्ञाता थिए ? – १५ माघ

१३. कुन राजाको पालादेखि राजपरिवारका सदस्यले बुढानीकण्ठको दर्र्शन गर्न छाडेका हुन् ?– प्रताप मल्ल

१४. रानी पोखरीको निर्माण कहिले भएको थियो ? –  वि.स. १७२७

१५. विश्वकै सबभन्दा सानो मुद्रा निकाली गिनीज बुकमा नाम रेकर्ड गराउने राजा को हुन ? – जयप्रकाश मल्ल

१६. नेपालमा वास्तुकला र ललितकलाको विकास कुन कालमा सर्वाधिक मात्रामा भएको थियो ? –  मल्ल काल

१७. खस राज्यका संस्थापक को हुन् ? – नागराज

१८. पृथ्वीनारायण शाहले ललितपुरमाथि कहिले विजय प्राप्त गरे ? - वि.सँ. १८२५ आश्विन २४ गते

१९. सबभन्दा बढी उमेरमा राजा हुने व्यक्ति को हुन् ? – श्री ५ ज्ञानेन्द्र

२०. वीरशमशेरको जन्म कहिले भएको थियो ? – वि.सं. १९४७

२१. जनमत सङ्ग्रहको घोषणा कहिले गरिएको थियो ?– वि.सं. २०३६ जेठ १०

२२. राम शाहको निधनपछि डम्बर शाहले कति वर्ष गोरखा राज्यका शासन चलाए ? – ९ वर्ष

२३. २०१५ सालको निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसले कति स्थानमा जित हासिल गरेको थियो ? –  ७४ स्थान

२४. २०१६ सालमा गठित सरकारमा प्रथिपक्षी दलको नेता को थिए ? – भरतशमशेर

२५. किरातहरुका नाइके यलम्बरले कसलाई पराजित गरी सत्ता हात पारेका थिए ? – भुवन सिंह 

२६. नेपालमा लिच्छविहरुको शासनकाल कति अवधिसम्म रह्यो ? – करिब ८०० बर्ष

२७. अंशुवर्मा कुन वंशमा थिए ?– ठकुरी वंश

२८. प्रथम मल्ल राजा कसलाई मानिन्छ ? – अरिदेव

२९. कुचविहारबाट डोला झिकाई विवाह गर्ने राजा को हुन् ? – प्रताप मल्ल

३०. पशुपतिमा महास्नान गराउने गराउने राजा को हुन ? – अभय मल्ल

लोकसेवा समसामायिक शृंखला (पौष १३ - पौष १९)

 ९ महिना अगाडि  गोरखापत्र  समसामाहिक

१) वि.स. २०७४ पुस १३ को मन्त्रिपरिषद् बैठकले मिगौँला फेल भएका, क्यान्सर, स्पाइनल इन्जुरी र अन्य गम्भीर प्रकृतिका बिरामीलाई जीवनवृतिका लागि मासिक कति रकम प्रदान गर्ने निर्णय गर्यो ? - पाँच हजार रुपियाँ

२) लेखनाथ साहित्य पुरस्कार - २०७४ बाट सम्मानित हुने व्यक्तित्व को हुन् ? - संस्कृतिविद् तथा साहित्यकार डा. जगमान गुरुङ (पुरस्कार राशि : रु ५० हजार)

३) सन् २०१७ डिसेम्बरमा लाइबेरियामा सम्पन्न राष्ट्रपति निर्वाचनमा विजयी बन्ने उम्मेदवार को हुन् ? - पुर्व स्ट्राइकर जर्ज वेह

४) २०७४ सालमा प्रदान गरिएको पृथ्वी प्रज्ञा पुरस्कारबाट सम्मानित हुने स्रस्टा को हुन् ? - डा. तारानाथ शर्मा (प्रत्येक चार वर्षमा प्रदान गरिने यस पुरस्कारको राशि रु. ४ लाख रहेको)

५) सन् २०१७ मा युरोपको उत्कृष्ट खेलाडी को घोषित भएका छन् ? - क्रिस्टियानो रोनाल्डो

६) २०७४ पुसमा चितवनको सौराहामा सम्पन्न महोत्सवमा हात्ती सुन्दरी प्रतियोगिताको उपाधि कसले जित्यो ? - पुजाकली

७) स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, अनुसार भित्री मधेसमा पर्ने जिल्ला कति छन् ? -

८) नेपाल र अफ्रिकी मुलुक बुर्किनाफासोबीच औपचारिक रुपमा दिपक्षीय कूटनीतिक  सम्बन्ध कहिले कायम भएको हो ? - सन् २०१७ डिसेम्बर २९

९) वर्ल्ड इकोनोमिक फोरमद्वारा सार्वजनिक ग्लोबल जेन्डर ग्याप रिपोर्ट - २०१७ अनुसार लैङ्गिक समानता भएको देशमा नेपाल कतिऔँ स्थानमा रहको छ ? - १११ औँ

१०) संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय विकास कार्यक्रम (UNDP) द्वारा सन् २०१७ मा सार्वजनिक मानव विकास सूचकाङ्कमा नेपाल कतिऔँ स्थानमा रहेको छ ? - १४४ औँ

११) युवा वर्ष मोती पुरस्कार - २०७४ बाट सम्मानित हुने स्रष्टा को हुन् ? - ज्ञानु अधिकारी र अनुपम रोशी

१२) विश्व वातावरण दिवस कहिले मनाइन्छ ? - जुन ५

१३) नेपाल सरकारले कुन दिनलाई राष्ट्रिय पत्रकारिता दिवसका रुपमा मनाउने निर्णय गरेको छ ? - बैशाख २४

१४) CTEVT को पुरा रुप के हो ? - Council forTechnical Education and Vocational Training

श्रोत: गोरखापत्र

गोरखापत्र - २०७४ पौष १९ - बिषयगत र बस्तुगत प्रश्नोत्तर

 ९ महिना अगाडि  गोरखापत्र  पत्रपत्रिकाबाट

बिषयगत प्रश्नोत्तर

 

१. नेपालको संविधान अनुसार प्रतिनिधि सभाको गठन कसरी हुन्छ ? उल्लेख गर्नुहोस् ।
नेपालको संविधानको धारा ८४ अनुसार दुई सय ७५ सदस्य रहने प्रतिनिध सभाको गठन देहाय बमोजिम हुने व्यवस्था छ :

 

क) प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणालीबाट १६५ (एक सय ६५)
(जनसङ्ख्या र भौगोलिक अनुकूलता तथा विशिष्टतामका आधारमा नेपाललाई एक सय ६५ निर्वाचन क्षेत्र कायम गरी प्रत्येक निर्वाचन क्षेत्रबाट एक जना)

 

ख) समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीबाट ११० (एक सय दस)
(सम्पूर्ण देशलाई एक निर्वाचन क्षेत्र मानी राजनीतिक दललाई मत दिने निर्वाचन प्रणाली)
केही थप कुरा
– समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली बमोजिम हुने प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनका लागि राजनीतिक दलले उम्मेदवारी दिँदा जनसङ्ख्याका आधारमा महिला, दलित, आदिवासी जनजाति, खस आर्य, मधेसी, थारु, मुस्लिम, पिछडिएको क्षेत्र समेतबाट बन्द सूचीका आधारमा प्रतिनिधित्व गराउनुपर्ने, भूगोल र प्रादेशिक सन्तुलनलाई समेत ध्यान दिनुपर्ने, अपाङ्गता भएका व्यक्तिको समेत प्रतिनिधित्व हुने व्यवस्था गर्नुपर्ने,
– अठार वर्ष उमेर पूरा भएको प्रत्येक नेपाली नागरिकलाई कुनै एक निर्वाचन क्षेत्रमा मतदान गर्ने अधिकार हुने,
– प्रतिनिधि सभाका सदस्यका लागि हुने निर्वाचनमा मतदान गर्न अधिकार पाएको व्यक्ति कुनै पनि निर्वाचन क्षेत्रबाट उम्मेदवार हुन पाउने तर एउटै व्यक्ति एकभन्दा बढी निर्वाचन क्षेत्रमा एकैपटक उम्मेदवार हुन नपाउने,
– प्रतिनिधि सभाको कार्यकाल छ महिनाभन्दा बढी अवधि काँकी छँदै कुनै सदस्यको स्थान रिक्त भएमा त्यस्तो स्थान जुन निर्वाचन प्रणालीबाट पूर्ति भएको थियो सोही प्रक्रियाद्वारा पूर्ति गरिने,
– सङ्घीय संसद्मा प्रतिनिधित्व गर्ने प्रत्येक राजनीतिक दलबाट निर्वाचित कुल सदस्य सङ्ख्याको कम्तीमा एक तिहाई सदस्य महिला हुनुपर्ने,

 

२. नगदमा आधारित लेखा र प्रोदभावी लेखा बीचका फरक के–के हुन् ? लेख्नुहोस् ।
आर्थिक कारोबार कुन आधारमा के–कसरी लेखाङ्कन गर्ने भन्ने सम्बन्धमा नगदमा आधारित लेखा र प्रोदभावी लेखा प्रणाली अवलम्बन गरेको पाइन्छ यी दुईबीच देहाय बमोजिमको फरक छ :

क. नगदमा आधारित लेखा प्रणाली
– नगद वा बैङ्कको कारोबार भएको अवस्थामा मात्र लेखा राख्ने पद्दति नगदमा आधारित लेखा प्रणाली हो ।
– यस लेखामा लिनुपर्ने र दिनुपर्ने बाँकी रकमको अभिलेख स्रेस्तामा देखाइँदैन ।
– यो लेखा पद्दति सेवामुखी सामाजिक संस्था, सरकारी कार्यालय एवम् ससाना व्यावसायिक संस्थाले प्रयोग गर्दछन् ।
– यो सजिलै बुझ्न सकिने सरल पद्दति हो ।
– यसमा नगद वा बैङ्कको मात्र लेखा राख्ने, बाँकी कारोबारको लेखा नराख्ने हुँदा यसबाट प्राप्त हुने वित्तीय विवरण Fair and Factable नहुन सक्दछन् ।
– यसबाट वस्तु तथा सेवाको वास्तविक लागत पत्ता लगाउन नसकिने हुन्छ ।
– यो अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड अनुरूपको लेखा प्रणाली होइन ।

ख. प्रोदभावी लेखा प्रणाली
– नगद वा उधारो जे भए पनि कारोबार भएको समयमा लेखा राख्ने पद्दति प्रोदभावी लेखा प्रणाली हो ।
– यसमा लिनुपर्ने र दिनुपर्ने बाँकी कारोबारको अभिलेख स्रेस्तामा देखाइन्छ ।
– यो लेखा पद्दति नाफामुखी व्यावसायिक संस्थाले प्रयोग गर्दछन् ।
– यो पद्दति केही जटिल छ । सजिलै बुझ्न र बुझाउन सकिँदैन ।
– यसमा नगद वा उधारो बाँकी सबै कारोबारको लेखा राख्नेहुँदा यसबाट प्राप्त हुने वित्तीय विवरण Fair and Factable हुन्छन् ।
– यसबाट वस्तु तथा सेवाको वास्तविक लागत पत्ता लगाउन सकिने हुन्छ ।
– यो अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड अनुरूपको लेखा प्रणाली हो ।

 

३. गरिबी निवारण भनेको के हो ? गरिबी निवारण गर्ने उपाय लेख्नुहोस् ।
आर्थिक, सामाजिक पछौटेपनको अवस्थालाई गरिबी भनिन्छ । यस्तो गरिबीलाई बढ्न नदिने, रोक्ने तथा भएको गरिबीलाई हटाउने कार्यलाई गरिबी निवारण भनिन्छ । गरिबी निवारण मूलतः गरिबी नियन्त्रण गर्ने अथवा गरिबीको व्यवस्थापन गर्ने कार्यसँग सम्बन्धित छ । नेपालमा गरिबीलाई कम गर्न नीतिगत, कानुनी एवम् संस्थागत व्यवस्था गरिएको छ र पनि मुलुकमा २३.८ प्रतिशत जनता अझै गरिबीको रेखामुनि बाँच्न विवश छन् । नेपालमा गरिबी बढ्नुमा आर्थिक, सामाजिक, राजनीतिक, भौगोलिक, प्रशासनिक, साँस्कृतिक लगायत थुप्रै कारण जिम्मेवार छन् ।

गरिबी निवारण गर्ने उपाय
गरिबी निवारण गर्ने प्रमुख माध्यम रोजगारी हो । त्यसमा पनि स्वयम् रोजगारी । स्वयम् रोजगारीले गरिबीको अन्त्य गर्दछ । यसका लागि गरिबीको प्रकृति हेरी लक्षित कार्यक्रम सञ्चालन गरेर स्वयम् रोजगारीको वातावरण सिर्जना गर्नुपर्दछ । गरिबी निवारणका केही उपाय निम्न छन्ः
– गरिबीको रेखामुनि रहेको जनसङ्ख्या कहाँ, कति र कस्तो अवस्थामा छन् यथार्थ विवरण लिने,
– गरिबलाई परिचय पत्र वितरण गर्ने,
– वास्तविक गरिबलाई राज्यले गरिब भत्ता दिने नीति लिने,
– क्षमता अभिवृद्धिका लक्षित कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने,
– आयआर्जन र सीप विकासका कार्यक्रम लागू गर्ने,
– वास्तविक सुकुम्बासी गरिबलाई बसोबासको व्यवस्था गर्ने,
– सडक बालबालिका, अशक्त एवम् वृद्धको संरक्षण गर्ने,
– रोजगारीका समान अवसर सिर्जना गर्ने,
– राज्यले गरिबलाई आफ्नो खुट्टामा उभिन सक्ने वातावरण तयार गरिदिने,
– स्वयम् रोजगारी सिर्जना हुने कार्यलाई बढी जोड दिने, यसका लागि कृषिलाई व्यावसायिक र विविधीकरण गर्ने, मल, बीउ, औषधिको व्यवस्था गर्ने,
– मुलुकमा लगानीको वातावरण तयार गर्ने, कृषि, उद्योग, व्यापार, पर्यटन, स्वास्थ्य, शिक्षा जस्ता क्षेत्रमा लागनी बढाउने,
– गरिबी निवारणका नीति तथा कार्यक्रम कार्यान्वयनमा सरकारी निकायबीच कार्यगत समन्वय बढाउने,
अन्तमा सामान्य जीव्न निर्वाह गर्न नसक्ने अवस्था गरिबी हो । यो पछौटेपन हो । यो पिछडिएको अवस्था हो । यो मुलुक अविकसित भएको अवस्था जनाउने सूचक पनि हो । अतः यसको निवारण गर्नु जरुरी छ । यसका लागि वास्तविक गरिबको सही पहिचान गरी लक्षित कार्यक्रम सञ्चालन गरेर उनीहरूको आयआर्जन गर्ने क्षमता र सीप विकासको क्षमता बढाउनुर्दछ । तब मात्र गरिबी निवारण हुनसक्छ ।


४. नागरिक समाज भनेको के हो ? नागरिक समाजका विशषता लेख्नुहोस् ।

 नागरिक वर्गको हकहित र अवसरका लागि नागरिकको स्वतस्फूर्र्त सङ्गठित समूहलाई नागरिक समाज (Civil Society भनिन्छ । नागरिकको हक र अधिकारको रक्षाका लागि निस्वार्थ नागरिक मिलेर बनेको  स्वच्छ सङ्गठन नागरिक समाज हो । नागरिक समाजले समाजमा अन्याय अत्याचार हुन नदिने, कानुन विरुद्धका काम गर्र्नेविरुद्ध आवाज आवाज  उठाउने, राष्ट्रिय सरोकारका काममा सहयोग गर्ने, भ्रष्टाचार गर्नेलाई बहिष्कार गर्ने, जनताका काम गर्न सरकारलाई सजग गराउनेजस्ता काम गर्दछ । यसर्थ आम नागरिकका पक्षमा सङ्गडिठत र कार्यरत सबै सङ्घसंस्थालार्ई नागरिक समाज भनिन्छ तर राजनीतिक र आर्थिक स्वार्र्थले प्रेरित सङ्घसंस्था भने नागरिक समाजभित्र पर्दैनन् ।
नागरिक समाज गैर नाफमुखी र गैरराजनीतिक हुन्छ । उदाहरणका लागि नेपालका आमा समूह, शान्ति समाज, चिकित्सक सङ्घ, कलाकार सङ्घलाई नागरिक समाजका रुपमा लिन सकिन्छ ।

 

नागरिक समाजका विशेषता

–  गैर सरकारी एवम् गैर राजनीतिक,
–    मुनाफारहित संस्था , गतिशील संस्था,
–    सरकारभन्दा बाहिर रहेर सरकारलाई जिम्मेवार र जवाफदेही बनाउने समूह,
–    बाह्य नियन्त्रणबाट मुक्त,
–    विचार, आग्रह र स्वार्र्थबाट मुक्त,
–    स्वयसेवी समूह, छिटो प्रतिक्रिया जनाउने, जबाफदेही,
–    प्रजातान्त्रिक संवाद क्षमतायुक्त, 
–    लचिलो तथा कार्यमूलक,
–    नागरिक मैत्री,
–    सत्य, न्याय तथा जनतन्त्रको पक्षपाती,

 

५. कानुनको शासन भन्नाले के बुझ्नुहुन्छ ? उल्लेख गर्नुहोस ।
राज्य संयन्त्र र उसका अङ्ग एवम नागरिक सबैले कानुनको  पूर्ण पालना गर्नुलाई कानुनको शासन भनिन्छ । कानुनको शासनमा मुलत कानुनको सर्वोच्चता, कानुनको समान प्रयोग, स्वतन्त्र न्यायपालिका जस्ता तत्व आवश्यक हुन्छन् । कानुनको शासनमा कानुनको निष्पक्ष कार्यान्वयन, सरकार र नागरिकले कानुन अनुसार आफ्नो अधिकार र दायित्वको निर्वाह, मानव अधिकार र दायित्वको निर्वाह, मानव अधिकारको संरक्षण, मौलिक हकको व्यवस्था, स्वेच्छाचारिता एवम्  निरङ्कुशताको अन्त्य  हुनेगर्दछ। कानुनको शासन  सुशासनको एक प्रमुख आधार स्तम्भ  हो । मुलुकमा कानुनको शासन स्थापन गर्न  कार्र्र्यपालिका,  व्यवस्थापिका र न्यायपालिका  तीनवटै अङ्ग जिम्मेवार र जवाफदेही हुनुपर्दछ । नेपालमा कानुनको शासन स्थापना  गर्र्न कानुनी र संस्थागत व्यवस्था गरिएको छ  र पनि नेपालमा कानुनको शासन स्थापित नभएको  सन्न पाइन्छ । यसका लागि संविधान, ऐन नियम, विधि प्रक्रियाको सबैले अनु्शरण गर्र्नुपर्ने दखिन्छ ।

 

६. पदपूर्ति भनेको के हो ? पदपूर्ति गर्ने तरिका के के हुन् ? लेख्नुहोस् ।
सङ्गठनमा विभिन्न कारणले पद रिक्त हुन्छन् ।  कार्यरत कर्मचारी बढुवा भएर, सङ्गठन परित्याग गरेर, उमेर अवधि पूरा भई अवकाश भएर, कार्यरत कर्मचारीको मृत्यु भई अवकाश भएर, कार्यरत कर्मचारीको मृत्यु भएर, विकास विस्तारका क्रममा सङ्गठनमा नयाँ दरबन्ढी थप गरेर, नयाँ सङ्गठन स्थापना गरेर जस्ता कारणले सङ्गठनमा पद रिक्त हुनेगर्दछ । यसरी सङ्गठनमा रिक्त हुने पदमा कर्मचारी सरुवा वा बढुवा गरेर कर्मचारीको माग पूरा गर्ने कार्यलाई पदपूर्ति भनिन्छ । पदपूर्र्र्ति कर्मचारी आपूर्ति गर्ने कार्य हो । यो एक निरन्तर प्रक्रिया हो । 

पदपूर्ति गर्ने तरिका 
 सङगठनमा रिक्त भएका पदको पदपूर्ति निम्न २  तरिकाले  गर्ने गरिन्छ 
१ आन्तरिक पदपूर्ति
२ बाह्य पदपूर्ति

आन्तरिक पदपूर्ति 
 सङ्गठनमा सेवा भित्रमा कर्र्मचारीको बढुवा गरेर रिक्त पदको पूर्ति गरिका आन्तरिक पदपूर्ति हो । सेवा भित्रका कर्मचारीको बढुवा गर्दा कर्मचारीको कार्र्य सम्पादन मूल्याङ्कन,  जेष्ठता, तालिम , शैक्ष्कि योग्यता, नेतृतत्व क्षमता, कार्य  क्षमता, अनु्शासन आदिलार्ई आधार मानेर बढुवा गर्र्ने गरिन्छ । आन्तरिक पदपूर्तिले सङ्गठनमा कार्यरत कर्मचारीलाई उत्प्ररित गर्ने गर्दछ ।

बाह्य पदपूर्ति  
सेवाभित्रका वा सेवा बाहिरका तर तोकिएको योग्यता पुगेका व्यक्तिलाई प्रतिस्पर्धा गराएर रिक्त पदको पूर्ति गर्ने तरिका बाह्य पदपूर्ति हो । यसमा सबैलाई समान अवसर हुन्छ । तोकिएको योग्यता पुगेका सबै व्यक्ति यसमा सहभागी  हन्छन, प्रतिस्पर्धामा सफल भएका व्यक्तिलाई  मात्र नियुक्ति गरिन्छ । यो बजारमा गरिने खुला प्रतिस्पर्धा हो । नेपालको निजामती सेवामा लोकसेवा आयोगले खुला प्रतिस्पर्धाको विज्ञापन गर्दछ र सफल उम्मेदवारलाई मात्र नियुक्ति गर्ने व्यवस्था छ । नेपालको निजामती सेवामा रिक्त पदमा पदपूर्ति गर्र्दा आन्रिक पदपूर्ति र बाह्य पदपूर्ति दुवै तरिका अवलम्वन गरिएको छ ।

 

वस्तुगत  प्रश्नोत्तर


१. सन् २०१७ फेब्रुअरी १० देखि मार्च ५ सम्म इरानको राजधानी तेहरानमा सम्पन्न महिला विश्व चेस प्रतियोगिताको उपाधि कसले जित्यो ? – तान झोङ्गी (चीन)

 

२. वि.स. २०६४ पुस १३ को मन्त्रिपरिषद् बैठकले मिर्गौ फेल भएका, क्यान्सर, स्पाइनल इन्जुरी र अन्य गम्भीर प्रकृतिका बिरामीलाई जीवनवृत्तिका लागि मासिक कति रकम प्रदान गर्ने निर्णय  गर्यो ?– पाँच हजार रुपियाँ 

 

३.  लेखनाथ साहित्य पुरस्कार–२०७४ बाट सम्मानित हुने व्यक्तित्व को हुन ? –संस्कृतिविद तथा साहित्यकार डा.जगमान गुरुङ ( पुरस्कार राशि रु ५० हजार )

 

४. सन् २०१७ डिसेम्बरमा लाइबेरियामा सम्पन्न राष्ट्रपति निर्वाचनमा बन्ने उम्मेदवार को हुन् ? – पूर्व स्ट्राइकर जर्ज वेह 
  –चल्सी, म्यानचेस्टर सिटी एसी मिलानवाट खलिसकेका वेहले डिसेम्बर २५ मा सम्पन्न निर्वाचनमा विजय हासिल गरेका । सन् २००३ मा फुटवलबाट सन्न्यास लिएर राजनीतिमा पाइला चालेका वेह लाइवेरियाको राष्ट्रपति बन्न सफल भएका ।
  – ५१ वर्षीय वेह सन् १९९५ मा बालोन डी ओर जित्ने पहिलो गैर युरोपेली खेलाडी बनेका ।

 

५. बङ्गलादेशका राष्ट्रपति शेख मुजिबुर रहमानको भाषणलाई युनस्कोले डकुमेन्ट्री सम्पदा दस्तावेजमा कहिले समावेश गरेको हो ? – सन् २०१७ अक्टोवर ३०
  – बङ्गलादेश स्वतन्त्र हुनु अगाडि सन् १९७१ मा उनले गरेको भाषणलाई सम्पदा सूचीमा समावेश गरिएको । 

 

६. २०७४  सालमा प्रदान गरिइको पृथ्वी प्रज्ञा पुरस्कारबाट सम्मानित हुने स्रष्टा को हुन् ? – डा.तारानाथ शर्मा (प्रत्येक चार वर्षमा प्रदान गरिने यस पुरस्कारको राशि रु.४ लाख रहेको ।) 
  – त्यस्तै प्रत्येक दुई वर्षमा प्रदान गरिने एक लाख रुपियाँ राशिको नेपाल प्रज्ञा पुरस्कार (२०७४ ) बाट प्रा.. डा. सामावतार यादव, प्रयेक दुई वर्षमा प्रदान गरिने एक लाख रुपियाँ राशिको नेपाल प्रज्ञा संंस्कृति पुरस्कारबाट प्रा. डा. विणा पौडेल,                           प्रत्येक वर्ष प्रदान गरिने एक लाख रुपियाँ राशिको नेपाल प्रज्ञा नेपाली साहित्य पुरस्कारबाट सोमबहादुर धिमाल र धनबहादुर माझी सम्मानित भएका )

 

७. प्रहरीको अन्तर्राष्ट्रिय सङगठन इन्टरपोलको स्थापना कहिले भएको हो ? – सन् १९२३ सेप्टेम्बर ७ 
  – हाल इन्टरपोलका सदस्य राष्ट्र १९० रहेका 
  – यसका प्रधान कार्यालय फ्रन्सको थियानमा रहेको ।
  – नेपाल सन् १९६७ मा यस संस्थाको १०० औँ सदस्य बनेको ।

 

८. सन् २०१७ मा युरोपको उत्कृष्ट खेलाडी को घोषित भएका छन् ?– क्रिस्टियानो रोनाल्डो 
  – रोनाल्डो लगातार दोस्रोपल्ट यरोपको उत्कृष्ट खेलाडी बन्न सफल भएका।
  – रियल मेड्रिडका प्रशिक्षक जिनेदिन जिदान उत्कृष्ट प्रशिक्षक बनेका ।
  – यस वर्ष रोनाल्डोले विश्वकै प्रतिष्ठित वालोन डी ओर पुरस्कार पनि हात पारका ।

 

९. नेपालमा हाल पाइने चराका प्रजातिको सङ्ख्या कति रहेको छ ?–८८७
   (२०७४ वैशाख ८ मा चितवनमा ठूलो धावकेहामा चिल नामक चरा पाइएपछि नेपालमा पाइने चराका प्रजातिको सङ्ख्या ८८७ पुगेको । )

 

१०. जीवित देवी मानिने कुमारीको प्रचलन कहिलेदेखि सुरु भएको हो ? – लिच्छवि काल
    – कुमारीको छनोट शाक्य समुदायवाट गरिने ।
    – १२ वर्ष उमेर पुगेपछि कुमारी फेर्ने चलन रहेको ।
    – गणतन्त्रको स्थापना पश्चात पहिलो कुमारीका रुपमा मनिता शाक्य (वि.सं. २०६५) र दोस्रो कुमारीका रुपमा तृष्णा शाक्य (१२ असोज २०७४) चयन भएका ।

 

११. प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम सुव्यवसिथत र स्तरयुक्त गर्न एवम् त्यस्ता तालिम दिने विभन्न निकायबीच समन्वय गर्ने तथा सीपको स्तर निर्धाण एवम् प्रमाणीकरण गर्ने उद्देश्यका साथ प्रविधिक शिक्षा तथा ब्यावसायिक तालिम परिष्द्को गठन कहिले गरिएको हो ?– वि.सं.२०४५

 

१२. २०७४ पुसमा चितवनको सौराहामा सम्पन्न महोत्सवमा हात्ती सुन्दरी प्रतियोगिताको उपाधि कसले जित्यो ? – पूजाकली (–सरसफाइ र अनुशासनका आधारमा उत्कृष्ट छनोट गरिने सुन्दरी प्रतियोगिएको हात्ती पूजाकलीले उपाधि जितेको ।
  – यही वर्षबात सुरु गरिएको हात्ती पेन्टिङ प्रतियोगिताको उपाधि पुनमकलीले जितेको ।

 

१३. स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ अनरसार भित्री मधेसमा पर्र्ने जिल्ला कति छन् ?– ७ (–उदयपुर, सिन्धुली, मकवानपुर, चितवन, नवलपरासी ( वर्दघाट सुस्ता पूर्व), दाङ र सुर्खेत ।)

 

१४. हाल सयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रको सङ्ख्या कति रहेको छ ? – १९३ (१९३ औँ सदस्य राष्ट्र:दक्षिणी सुडान )

 

१५. नेपाल र अफ्रिकी मुलुक बुर्किनाफसोबीच औपचारिक रुपमा द्धिपक्षीय कूटनीतिक सम्बन्ध कहिले कायम भएको ? – सन् २०१७ डिसेम्बर २९
  – नेपालसँग दौत्य सम्बन्ध कायम गर्ने बुर्किनाफसो १५६ औँ राष्ट्र हो ।
  – पहिले अपरभोल्टा भनेर चिनिने यो मुलुकको नाम सन १९८४ मा बुर्किनाफसो राखिएको जसको अर्थ  इमानदार जनताको भुमि भन्ने हुन्छ ।
  – कुल २ लाख ७४ हजार २०० वर्गकिलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको यो राष्ट्रको जनसङ्ख्या एक करोड ७० लाख रहेको छ । 
  – सन १९६० अगस्त ५ मा फ्रन्सबाट स्वतन्त्र भएको यो मुलुक सोही वर्ष सेप्टेम्बर २० मा संयुक्त राष्ट्रसङ्घको सदस्य वनेको हो ।

 

१६. नेपाल राष्ट्र बैङ्कले बङ्क तथा वितीय संस्थामा सुशासन कायम गर्ने उद्देश्यका साथ एउटा संस्था छोडी  अर्को संस्थामा जान कति अवधि कुर्नुपर्ने गरी  (कुलिङ पिरियड) को व्यवस्था गरेको छ ?– ६ महिना
     ( बैङ्क तथा वित्तीय संंस्थामा अस्वस्थ गरिकाले सौर्ईयो नियुक्ति हुन थालेपछि त्यसको  नियन्त्रणका लागि राष्ट्र बैङ्कले यस्तो निर्देशन जारी गरेको । )

 

१७. बल्र्ड इकोनोमिक फोरमद्घारा सार्वजनिक ग्लोबल जेन्डर ग्याप रिपोर्ट –२०१७ अनुसार लैङ्गिक समानता भएको देशमा नेपाल कतिऔ स्थानमा रहेको छ ?– १११ औँ  
  – सो प्रतिवेदन अनुसार सबैभन्दा बढी लैङ्गिक समानता भएको देश आइसल्यान्ड र कम  लैङ्गिक समानता भएको देश यमन रहेको । 
  – सार्क राष्ट्रमा बढी लैङ्गिक समानता भएको देश बङ्गलादेश र कम समानता भएको देश पाकिस्तान रहेका ।
 

१८. संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय विकास कार्यक्रम (ग्ल्म्ए ) द्धारा सन् २०१७ मा सार्वजनिक मानव विकास सूचकाङ्कमा नेपाल कतिऔँ स्थानमा रहेको छ ? – १४४औँ 
   – १८८ राष्ट्र समेटी परिएको मानव विकास प्रतिवेदनमा पहिले स्थानमा नर्वे र अन्तिम स्थानमा केन्दीय अफ्रिकी गणतन्त्र रहेका ।
   – पहिलो दस स्थानमा पर्न सफ राष्ट्र नर्वे, अस्ट्रेलिया , स्जिरल्यान्ड , जर्मनी, डेनमार्क, सिँगापुर, नेदरल्यान्ड, आयरल्यान्ड, आइसल्यान्ड, अमेरिका र क्यानडा ।
   – न्यून मानव विकास सूचकाङ्क भएका १० राष्ट्र – इरिट्रिया, सियरालियोन, मौजाम्विक, दक्षिण सुडान , बुरुन्डी, बुर्किनाफासो, चाड, नाइजर र केन्द्रीय अफ्रिकी गणतन्त्र ।
   – सार्क राष्ट्रको अवस्था :– श्रीलङ्का–७३ औँ,माल्दिभ्स – १०५ औँ, भारत – १३१ औँ, भारत – १३१ औ, भुटान – १३२ औँ, पाकिस्तान–१४७ औँ र अफगानिस्तान – १६९औँ ।

 

१९ विश्वकै लामो रेल सुरुङ मार्ग कुन हो ? – स्बिजरल्यान्डको गोथार्ड टनेल
    – लम्वाई ५७ किलोमिटर रहेको ।
    – सन् २०१६ जुन १ मा  उद्दघाटन भएको सो सुरुङ मार्ग कार्ड राडवर्ड युनरले डिजाइन गरेका ।

 

२०. युवा वर्ष मोती पुरस्कार – २०७४ बाट सम्मानित हुने स्रष्टा को हुन् ? – जानु अधिकारी र अनुपम रोशी

 

२१. विश्व वातावरण दिवस कहिले मनाइन्छ ? – जुन ५
  (संयुक्त साष्ट्रसङघीय वातावरण कार्यक्रम (UNDP) को आह्वानमा सन् १९७४ देखि मनाइँदै आएको यो दिवस नेपालमा सन् २००० देखि मनाउन थालिएको । )

 

२२. नेपाल सरकारले कुन दिनलार्ई राष्ट्रिय पत्रकारिता दिवसका रुपमा मनाउने निर्णय गरेको छ ? – वैशाख २४

 

२३. सम्राट अशोकद्धारा निर्माण गरिएको लुम्विनीको अशोक स्तम्भ कसले पत्ता लगाइका थिए ? – डा.फुहरर

 

२४. निरन्तर विधार्थी मूल्याङ्कन कस्तो प्रकारको मूल्याङ्कन कस्तो प्रकारको मूल्याङ्कन हो ? –निर्माणणात्मक मूल्याङ्कन 

 

२५. CTEVT  को पूरा रुप के हो ? – Council for Technical Education and Vocational Training

 

२६.नेपालको संविधान (२०७२) अनुसार प्रदेशको कार्यकारिणी कार्य कसको नाममा हुने प्रावधान छ ? –प्रदेश सरकार 

 

२७. भाषा आयोग ऐन कहिले जारी गरिएको हो ? – वि.सं २०७४ असोज ३०

 

२८.  प्रशान्त श्रेत्रीय स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता (ट्रान्स प्यासिफिक पार्टनरसिप एग्रिमेन्ट–टीपीपीए) मा कहिले हस्ताक्षर गरिएको हो ? –सन् २०१६ फेब्रुअरी ४
  (न्युजिल्यान्डको राजधानी अकल्यान्डमा भएको हस्ताक्षर समारोहमा ३० बुँदे बडापत्र जारी गरिएको । )

 

२९. संयुक्त राष्ट्रसङघीय शैक्षिक वैज्ञानिक तथा साँस्कृतिक सङ्गठन ( युनेस्को ) ले कुन देशका वासिन्दाले प्रयोग गर्ने  सुसेलीलाई अमूर्त सम्पदाको सूचीमा सस्चीकृत गरेको छ ? – टर्की (उत्तरी टर्कीको ग्रामीण भेगका वासिन्दाले एक अर्कासँग           कुराकानी  गर्न        प्रयोग गर्दै आएको सुुसेली भाषालाई अमूर्त सम्पदाको सूचीमा सुचीकृत गरिएको । )

 

३०. नेपालको वर्तमान संविधान अनुसार राज्यको कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायपालिका सम्बन्धी अधिकार एबम् अवशिष्ट अधिकार समेतलाई के भनिन्छ ?- राज्यशक्ति

 

३१. कार्ट (CAR-T)के सँग सम्बन्धित छ ? – क्यान्सर रोगको उपचार 
 – एक्यट लिम्फोब्लास्टिक ल्युकिमिया (एएलएल) नामक रक्त क्यान्सर रोगको उपचारमा विशेष रुपमा प्रयोगमा ल्याइने यो  उपचारमा विशेष प्रयोगमा ल्याइने यो उपचार पद्धतिलाई स्विस औषधि उत्पादक कम्पनी नोर्भाटिसले पत्ता लगाएको ।
 – कार्ट पद्धति अनुसार बिरामीको  श्वेत रक्तकोषलाई जेनेटिकल्ली रिप्रोग्राम गरी पुन बिरामीलाई दिइने ।
 – डा. स्टेफन ग्रुपले सर्वप्रथम बिरामीको उपचारमा यो पद्धति प्रयोगमा ल्याएका ।

To Top