लोकसेवा समसामायिक शृंखला (श्रावण १७ - श्रावण २३)

  ४ दिन अगाडि    समसामाहिक   समसामाहिक

१) नेपालले पहिलोपल्ट एक दिवसीय अन्तराष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगिता कहिले खेल्यो ? -  वि.सं. २०७५ साउन १६ (सन् २०१८ अगस्ट १), नेदरल्याण्डसँग पराजित  

२) कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालयद्वारा पहिलो विज्ञान केन्द्र कहाँ स्थापना गर्ने निर्णय गरियो ? - दामन, मकवानपुर 

३) नेपाल सरकारले कुन अवधिलाई वन दसक घोषणा गरेको छ ? - वि.सं. २०७१ - २०८० 

४) संयुक्त राज्य अमेरिकाको कुन संस्थाले प्रदान गरेको कम्प्याक्ट कार्यक्रममा नेपाल परेको छ ? - मिलेनियम च्यालेन्ज कर्पोरेसन (Millennium Challenge Corporation)

५) नेपालको कुन ठाउँमा खुला कारागार निर्माण गरिदैछ ? - बाँके 

६) हाल नेपालमा कति प्रजातिका चरा संरक्षित सूचीमा सूचीकृत गरिएको छ ? - ९ 

७) जिम्बाब्बेमा सम्पन्न राष्ट्रपतिय निर्वाचन २०१८ (जुलाई) मा बिजयी हुने उम्मेदवार को हुन् ? - इमर्सन  मान्गाग्वा (Emmerson Mnangagwa)

८) ग्लोबल - ५०० पुरस्कार पाउने पहिलो नेपाली को हुन् ? - डा. कृष्णकुमार पाण्डे 

९) नेपालसँग दौत्यसम्बन्ध कायम गर्ने १६१ औ राष्ट्र कुन हो ? - रुवान्डा (सन् २०१८ जुलाई २०)

१०) सशस्त्र प्रहरी बलमा कतिवटा बाहिनी कायम गरिने भएको  छ ? - ८ (हाल  ५)  

स्रोत: गोरखापत्र           

नेपालको कुन उपत्यका कुन जिल्लामा

  ९ दिन अगाडि    नेपालको भुगोल   पत्रपत्रिकाबाट

१) सिंजा उपत्यका कुन जिल्लामा पर्दछ ? - जुम्ला  

२) दाङ उपत्यका कुन जिल्लामा पर्दछ ? - दाङ

३) चौरजाहारी उपत्यका कुन जिल्लामा पर्दछ ? - रुकुम 

४) रामपुर उपत्यका कुन जिल्लामा पर्दछ ? - पाल्पा  

५) कमला उपत्यका कुन जिल्लामा पर्दछ ? - उदयपुर 

६) जोगबुढा उपत्यका कुन जिल्लामा पर्दछ ? - डडेल्धुरा

७) बनेपा उपत्यका कुन जिल्लामा पर्दछ ? - काभ्रेपलान्चोक 

८) पाटन उपत्यका कुन जिल्लामा पर्दछ ? - बैतडी 

९) सभा उपत्यका (तुम्लिङटार उपत्यका) कुन जिल्लामा पर्दछ ? - संखुवासभा 

१०) पोखरा उपत्यका कुन जिल्लामा पर्दछ ? - कास्की

११) चुत्रावेसी उपत्यका कुन जिल्लामा पर्दछ ? - अर्घाखाँची 

१२) मरिनखोला उपत्यका कुन जिल्लामा पर्दछ ? - सिन्धुली

१३) रिउ उपत्यका उपत्यका कुन जिल्लामा पर्दछ ? - चितवन

१४) देउखुरी उपत्यका कुन जिल्लामा पर्दछ ? - दाङ

१५) बिजुवार उपत्यका कुन जिल्लामा पर्दछ ? - प्युठान 

स्रोत: इन्टरनेट

लोकसेवा समसामायिक शृंखला (श्रावण १० - श्रावण १६)

  १० दिन अगाडि    समसामाहिक   समसामाहिक

१) वि.सं. २०७५ मा प्रदान गरिने 'पहलमान सिंह स्वार दीर्घ साहित्य साधक पुरस्कार' बाट सम्मानित हुने स्रस्टा को हुन् ? - मनु ब्राजाकी

२) सन् २०१८ जुलाई २५ मा पाकिस्तानमा सम्पन्न आमचुनावमा सबैभन्दा ठूलो पार्टी कुन बनेको छ ? - पाकिस्तान तहरिक ए इन्साफ 

३) नेपाल सरकारले २०७५ साउन २४ देखि लागु हुने गरी कामु प्रधान सेनापतिमा कसलाई सिफारिस गर्ने निर्णय गर्यो ? - पूर्णचन्द्र थापा  

४) नेपाल वायुसेवा निगमले एयरबस ए  ३३०-२०० सिरिजको ९ NALZ  कलसाइनको दोस्रो वाइडबडी जहाज 'मकालु' कहिले भित्रायो ? - २०७५ साउन  १० गते 

५) सन् २०१८ मा रुसमा सम्पन्न विश्वकप फुटबल प्रतियोगितामा सबैभन्दा उत्कृष्ट गोल गर्ने खेलाडी को बने ? - बेन्जामिन पावार्ड 

६) सन् २०१८ जुलाईमा शताब्दीकै लामो चन्द्र ग्रहण कति अवधिसम्म लागेको थियो ? - ३ घण्टा ५५ मिनेट 

७) कागजरहित मन्त्रिपरिषद् बैठक पहिलोपल्ट कहिले बसेको हो ? - वि.सं.२०७५ साउन १० गते 

८) १६ औ विश्व हेलिकोप्टर प्रतियोगिता कहाँ आयोजना गरियो ? - बेलारुसको राजधानी मिन्स्क 

९) नेपाल सरकारले संस्थान निर्देशन बोर्ड खारेज गर्ने निर्णय कहिले गरेको हो ? - वि.सं.२०७५ साउन १० 

१०) बहुपक्षीय प्राबिधिक तथा आर्थिक सहयोगका लागि बंगालको खाडीको प्रयास (बिमस्टेक) को चौथो शिखर सम्मेलनको पूर्वसन्ध्यामा काठमाडौँमा पत्रकार भेटघाटको आयोजना कहिले गरियो ? - वि.सं.२०७५ साउन  १७-१८ (सन् २०१७ अगस्त २-३)   

स्रोत: गोरखापत्र

नेपालका विश्वविद्यालयहरु र तिनको स्थापना मिति

  २ महिना अगाडि    पत्रपत्रिकाबाट   पत्रपत्रिकाबाट

१) त्रिभुवन विश्वविद्यालय (Tribhuvan University) - किर्तिपुर, काठमाडौँ (वि.सं. २०१६)

२) नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालय (Nepal Sanskrit University) - दाङ्ग (वि.सं. २०४३)

३) काठमाडौँ विश्वविद्यालय (Kathmandu University) - धुलिखेल, काभ्रे (वि.सं. २०४८)

४) पुर्वाञ्चल विश्वविद्यालय (Purbanchal University) - विराटनगर, मोरङ (वि.सं. २०५०)

५) पोखरा विश्वविद्यालय (Pokhara University) - लेखनाथ, कास्की (वि.सं. २०५५)

६) लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालय (Lumbini Bauddha University (LBU) - लुम्बिनी, रुपन्देही (वि.सं. २०६१)

७) कृषि तथा वन विश्वविद्यालय (Agriculture and Forestry University) - रामपुर, चितवन (वि.सं. २०६७)

८) मध्यपश्चिमाञ्चल विश्वविद्यालय (Mid-Western University) - वीरेन्द्रनगर (वि.सं. २०६७)

९) सुदुरपश्चिमाञ्चल विश्वविद्यालय (Far-Western University) - महेन्द्रनगर (वि.सं. २०६७)

१०) नेपाल खुला विश्वविद्यालय (Nepal Open University) - मानभवन, ललितपुर (वि.सं. २०७३)

११) राजर्षी जनक विश्वविद्यालय (Rajarsi Janak University) - जनकपुर (वि.सं. २०७४) 

स्रोत: इन्टरनेट 

गोरखापत्र - २०७५ जेष्ठ २३ - वस्तुगत प्रश्नोत्तर

  २ महिना अगाडि    गोरखापत्र   पत्रपत्रिकाबाट

१) "जति कठोर सङ्घर्ष हुन्छ, विजय उति नै भव्य हुन्छ" भन्ने विचारक को हुन् ? - स्वामी विवेकानन्द

२) "जहिले उत्कृष्ट नतिजा दिने प्रयास गर, किनकि आज रोप्छौ, त्यसको फल पछि मात्र पाउनेछौ" भन्ने विचारक को हुन् ? - ओजि म्यानडिनो, अमेरिकी लेखक

३) मुलुककै जेठो 'राष्ट्रिय संग्रालय' कहाँ रहेको छ ? - छाउनी, काठमाडौँ

४) बाघ गणना र गैडा गणना कति-कति वर्षमा गर्ने गरिएको छ ? - ४/४ वर्ष

५) मनोरम गाईखर्क ताल कहाँ रहेको छ ? - म्याग्दी

६) टेलीप्रिन्टर भनेको के हो ? - सार्वजनिक सम्बोधनका क्रममा वक्तालाई आफ्नो लिखित मन्तव्यको प्रस्तुतिमा सहजता पुर्याउने प्रविधि

७) विश्व धुम्रपान रहित दिवस कहिले मनाईन्छ ? - मे ३१

८) "प्राय जसो मानिस अरुको बहकाउमा हिडछन्" भन्ने विचारक को हुन् ? - कार्लाइल

९) संयुक्त अरब इमिरेट्समा नेपाली राजदुतावासको स्थापना कहिले गरिएको हो ? - सन् २०१६ मे १०

१०) प्रशासकीय पुनर्गठन योजना आयोग, २०१३ कसको अध्यक्षतामा गठित आयोग हो ? - टंकप्रसाद आचार्य

११) वि.सं. २०७४ फागुन मसान्तसम्म कुल बिधुत उत्पादन कति रहेको छ ? - १०४४.६ मेगावाट

१२) लोकसेवा आयोगद्वारा वस्तुगत बहुउत्तर उत्तरपुस्तिका परिक्षणमा अप्टिकल मार्क रिडर (ORM) प्रविधि को सुरुवात कहिले बाट गरिएको हो ? - वि. सं. २०६९ भदौ ७

स्रोत: गोरखापत्र

लोकसेवा समसामायिक शृंखला (जेष्ठ १७ - जेष्ठ २३)

  २ महिना अगाडि    समसामाहिक   समसामाहिक

१) एसिया प्रशान्त प्रारम्भिक बालविकास सञ्जाल र प्रारम्भिक बाल स्याहार तथा शिक्षा नीतिसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन कहाँ आयोजना गरियो ? - काठमाडौं

२) नेपाल सरकारले कुन अवधिभित्र ‘साक्षर नेपाल’ घोषणा गर्ने लक्ष्य लिएको छ ? - आगामी दुई वर्षभित्र (आ.व. २०७५/७६ को बजेटमार्फत)

३) केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकारमा सङ्घीय समाजवादी फोरम नेपाल कहिले सहभागी भएको हो ? - वि.सं. २०७५ जेठ १८

४) नेपाललाई हिमालय प्रवेशको देशका रुपमा विश्वभर परिचित गराउने उदेश्यसहित हिमालयन ट्राभल मार्ट काठमाडौंमा कहिले सम्पन्न भयो ? - वि. सं. २०७५ जेठ १८ - २० 

५) नेपाल भारत प्रवुद्ध व्यक्ति समुह (इपीजी) को नवौं बैठक कहिले तय गरिएको छ ? - वि.सं.२०७५ असार १५ - १६ 

६) प्रदेश नं. ४ मा लाई के नामकरण गरिएको छ ? - गण्डकी प्रदेश

७) नेपाल र सेन्टकिट्स एन्ड नेभिसबीच कूटनीतिक सम्बन्ध कहिले कायम भएको हो ? - सन् २०१८ मे ३० 

८) काठमाडौँ उपत्यकाभित्र चल्ने सार्वजनिक सवारी साधनको भित्री भागमा पनि अनिवार्य रुपमा नम्बर प्लेट राख्नुपर्ने व्यवस्ता कहिले देखि कार्यान्वयनमा आएको हो ? - वि.सं. २०७५ जेठ १९

९) विश्वकै पहिलो जिरो कार्वन सिटी कुन शहरलाई घोषित गरिएको हो ? - युएईको मस्दार शहर

१०) सन् २०१८ जून २८ देखि जुलाई १५ सम्म क्यानाडामा आयोजित ग्लोबल टी - २० लिगमा छनोट हुन सफल नेपाली क्रिकेटर को हुन् ? - सन्दीप लामिछाने

११) सरकारले कक्षा ९ र १० मा अनिवार्य विषय कति ओटा राख्ने भएको छ ? - ५ ओटा (२ ऐच्छिक )

१२) वि.स २०७५ मा प्रदान गर्ने छिन्नलता गित पुरस्कारबाट सम्मानित हुने कलाकार को को हुन् ? - (गित रचना - ज्ञानेन्द्र गदाल) (संगीत - वसन्त क्षेत्रि) (गायन - संगीता राना प्रधान) (युवा नव प्रतिभा - मेलिना राइ र राजनराज शिवाकोटी) (बिशेष सम्मान - शान्ति ठटाल र शिवशंकर थापा) 

१३) इलाम सदरमुकामस्थित फाल्गुनन्द सुकिलुम्बा विमानस्थलमा परिक्षण उडान कहिले गरियो ? - वि.सं. २०७५ जेठ २१ 

१४) बहुपक्षीय प्राबिधिक तथा आर्थिक सहयोगका लागि बंगालको खाडीको प्रयास विमस्टेकको चौथो सम्मेलन कहिले र कहाँ आयोजना गरिने भएको छ ? - वि.सं. २०७५ भदौ, काठमाडौँ 

श्रॊत: गोरखापत्र 

खरिदार परीक्षा २०७५ मा सोधिएका सामान्यज्ञान प्रश्नोत्तरहरु

  २ महिना अगाडि    विविध   खरिदार

१) कुन निकायले देशको विकाशको लागि विशेष आहरणधिकार (SDR) सुविधा उपलव्ध गराउने गर्दछ ? - अन्तराष्ट्रिय मुद्राकोष (IMF)

२) सहि जोडा 
  ईस्लाम - ४.४% 
  बौध्द - ९%
  किरात - ३% 
  क्रिश्चियन - १.४%

३) अमुर नदि कुन देशको सिमाना नदि हो ? - रसिया र चिन

४) सत्यमोहन जोशीले प्राप्त गरेको मदन पुरस्कारको वर्ष र कृतीको सही जोडा 
  वि.स २०१३ - हाम्रो लोक सस्कृती
  वि.स २०१७ - नेपाली राष्ट्रिय मुद्रा
  वि.स २०२८ - कर्णाली लोक सस्कृती

५) महमा सबैभन्दा वढी पाईने तत्व कुन हो ? - Fructose (३८.२%)

६) २०१८ को विश्वकप फुटवल प्रतियोगिताको आयोजक राष्ट्र कुन हो ? - रसिया

७) नेपाल सरकारले क्षतिपुर्ति सहितको नागरिक वडापत्र कहिलेबाट लागु गरेको हो ? - वि. स २०७० वैसाख २

८) जैविक विविधता दिवस कहिले मनाईन्छ ? - मे २२

९) पृथ्वी प्रज्ञा पुरस्कार २०७४ बाट सम्मानित हुने स्रष्टा को हुन ? - प्रा. डा. तारानाथ शर्मा

१०) लोकसेवा आयोगको लोगो तयार गर्ने व्यक्ती को हुन ? - माधव रेग्मी

११) ईन्टरपोलको प्रधान कार्यालय कहाँ रहेको छ ? - लियोन, फ्रान्स

१२) सहि जोडा 
  अफ्रिका - नाईल 
  ईराक - वगदाद
  अन्टाकर्टिका - हिमच्यादर
  उत्तर अमेरिका - नया संसार

१३) मेचि नदीको उद्गमस्थल कहाँ हो ? - लालिखर्क

१४) सार्क राष्ट्रमध्ये काठमाडौँवाट सवैभन्दा टाढा रहेको राजधानी कुन हो ? - माले

१५) सार्क सचिवालयको कुल खर्चको नेपालले कति प्रतिशत रकम वेहोर्छ ? - १०.७२%

१६) सहि जोडा 
  मानगृह - मानदेव
  धरहरा - भिमसेन थापा
  घण्टाघर - विर समसेर
  सिंहदरवार - चन्द्र समसेर

१७) विश्वमा सवैभन्दा वढी विप्रेषण भित्राउने मुलुक कुन हो ? - भारत

१८) विश्वको सबैभन्दा पुरानो खेल कुन हो ? - पोलो

१९) पृथ्वीवाट सबैभन्दा नजिकको ग्रह कुन हो ? - शुक्र

२०) मानिसको घर भनेर कुन महादेशलाई चिनिन्छ ? - एसिया

२१) तलका भनाई विचार गर्नुहोस् 
  १. निकोसिया सिरियाको राजधानी हो
  २. लेसोथो एउटा भु- परिवेष्ठित राष्ट हो
  - १ वेठिक २ ठिक

२२) दुधको शुद्धता परिक्षण गर्ने यन्त्रलाई के भनिन्छ ? - ल्याक्टोमिटर

२३) सन १९९२ मा भएको पृथ्वी सम्मेलनसंग सम्वन्धित नभएको एजेन्डा कुन हो ? - ग्लोवल ५००

२४) तल दिईएका मध्ये कुन जिल्लामा सवैभन्दा धेरै जनसंख्या रहेको छ ?
  प्युठान, सल्यान, दैलेख, बैतडी
  - दैलेख

२५) तलका भनाई विचार गर्नुहोस् 
  १. जलवायु परिवर्तन को प्रत्य प्रभाव हिमाल र हिमनदीमा पर्दछ
  २. वायु प्रदुषण वातावरण प्रदुषणको एकमात्र कारण हो 
  - १ ठिक २ गलत

२६) सहि जोडा
  जुफाल विमानस्थल - डोल्पा
  सल्ले विमानस्थल - रुकुम
  मनमाया विमानस्थल - खोटाङ्ग
  ढोरपाटन विमानस्थल - बाग्लुङ्ग

२७) ICIMOD मा नपर्ने राष्ट्र तलका मध्ये कुन हो ?
  म्यानमार, अफगानस्तान, भुटान, थाईल्याण्ड
  - थाईल्याण्ड

२८) भिमसेन थापाले निर्धारण गरेको जग्गाको किसिम कुन हो ? - हले, पाटे, कोदाले

२९) स्थापना वर्षका आधारमा सार्वजनिक संस्थानलाई पुरानो देखि नया क्रममा मिलाउनुहोस (सहि क्रम) - नेपाल वायु सेवा निगम, दुग्ध विकास संस्थान, नागरिक लगानी कोष

३०) सरकारी सुचना वर्गिकरण समितीको अध्यक्ष को हुन्छ ? - मुख्य सचिव, नेपाल सरकार

३१) वि.स २०६८ को जनगणना अनुसार नेपालमा कति जाती वसोवास गरेका छन ? - १२५ जाती

३२) विश्व रक्तदान दिवस कहिले पर्दछ ? - जुन १४

३३) अविरल वग्दछ ईन्द्रावती उपन्यासका लेखक को हुन ? - रमेश विकल

३४) गुप्तेश्वर महादेवको गुफा कहाँ रहेको छ ? - पर्वत

३५) सात प्रदेशमा क्रमश.. 8, 9,10,11,12,13 र 14 जिल्ला पर्दछन प्रदेश नम्वर अनुसार मिलाउदा यसको क्रम कुन सहि हुन्छ ? - 2, 7, 6, 4, 5, 3, 1

लोकसेवा समसामायिक शृंखला (जेष्ठ १० - जेष्ठ १६)

  ३ महिना अगाडि    समसामाहिक   समसामाहिक

१) वि.सं. २०७५ जेठ १३ गते सार्वजनीक गरिएको सार्वजनिक संस्थाको वार्षिक स्थिति समीक्षा प्रतिवेदन अनुसार नाफामा रहेका संस्थान कति छन् ? – २६ वटा

२) अमेरिकाले मुस्लिम बाहुल्य भएका देश एवं उत्तर कोरियाबाट आउने शरणार्थीका लागि लगाएको प्रतिबन्ध कहिलेदेखि हटाएको हो ? – सन् २०१८ जनवरी २१

३) नेपालमा वन्यजन्तुको डीएनए (DNA) परीक्षण प्रयोगशाला कहाँ सञ्चालनमा ल्याइएको छ ? – खुमलटार स्थित राष्ट्रिय विधिविज्ञान प्रयोगशालामा

४) वन तथा वातावरण मन्त्रालयले वन क्षेत्रको सदुपयोग गरी कति रोजगारी सिर्जना गर्ने योजना अघि सारेको छ ? – एक लाख

५) "गोरखापत्र पत्रकारीता पुरस्कार - २०७५" कसलाई प्रदान गरियो ? – भैरब रिसाल  

६) अस्ट्रेलियामा रहेर व्यवसाय गर्दै आएका नेपाली जोडी शेष घले र जमुना घले यस वर्ष (२०१८) अस्ट्रेलियाको कतिऔं धनी बनेका छन् ? – ८१ औं

७) वि.सं. २०७५ मा प्रदान गरिने युगकवि सिद्धिचरण पुरस्कारबाट सम्मानित हुने स्रष्टा को हुन् ? – कवि तुलसी दिवस (ताम्रपत्रसहित रु. एकलाख प्रदान गरिएको)

८) संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयले वि.संं. २०७५ जेठ ११ गते सार्वजनिक तथ्याङ्क अनुसार सन् २०१७ मा नेपालमा पर्यटकहरुको औसत बसाइ अवधि कति रहेको छ ? – १२ दशमलव ६ दिन

९) भेनेजुयालामा सन् २०१८ मेमा सम्पन्न राष्ट्रपतिय निर्वाचनमा बिजयी हुनी उम्मेदवार को हुन् ? – निकोलस माडूरो   

१०) झण्डै दुई दशकपश्चात राजविराज विमानस्थल कहिलेदेखि पुन: सुचारु भएको हो ? – वि.सं.२०७५ जेठ १० गते

११) निपा भाइरस पहिलो पटक कहिले र कहाँ फेला परेको हो ? – सन् १९९८, मलेसिया

१२) सन् २०१८ मा सञ्चालित इन्डियन प्रिमियर लिग (आईपिएल) क्रिकेटको उपाधि कसले जित्यो ? – चेन्नइ सुपर किङ्ग्स

१३) सम्पूर्ण जीवको विश्लेषण गरी हालै प्रकाशित एक प्रतिवेदन अनुसार पृथ्वीको बृहत् जीवन (जीव र वनस्पति) मा मानव जातिको हिस्सा कति रहेको छ ? – ०.१ प्रतिशत

१४) हालै (२०७५ वैशाख) नेपालको निजामती सेवामा महिला कर्मचारीको हिस्सा कति छ ? – २३ दशमलव १७ प्रतिशत

१५) हालै (सन् २०१८) संयुक्त राष्ट्रसंघको बजेटमा सबैभन्दा बढी खर्च व्यहोर्ने राष्ट्र कुन हो ? – अमेरिका (२२ प्रतिशत), दोस्रो: जापान (९.६८ प्रतिशत) र तेस्रो: चीन (७.९२ प्रतिशत)

१६) त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल कहिलेदेखि २४ घण्टा सञ्चालनमा आएको हो ? – वि.सं. २०७५ जेठ ७

१७) सरकारले झापाको शान्तिनगर देखि डडेल्धुराको रुपाललाई जोड्ने गरी मदनभण्डारी मार्ग निर्माण गर्ने निर्णय कहिले गरेको हो ? – वि.सं. २०७५ जेठ ६ 

१८) वर्तमान सरकारद्वारा प्रस्तुत नीति तथा कार्यक्रम (आ.व. २०७५ र ७६) अनुसार कतिअवधिभर प्रतिव्यक्ति आय दोब्बर बनाउने योजना छ ? – पाँच वर्षभित्र

१९) सरकारले "पुष्पलाल राष्ट्रिय पुरस्कार - २०७४" बाट राजनीतिक तथा सैदान्तिक विधामा कसलाई सम्मानित गर्यो ? – लक्ष्मीभक्त लम्साल

२०) सरकारले "पुष्पलाल राष्ट्रिय पुरस्कार - २०७४" बाट इतिहास विधामा कसलाई सम्मानित गर्यो ? – जगमान गुरुङ

२१) सरकारले "पुष्पलाल राष्ट्रिय पुरस्कार - २०७४ " बाट साहित्य , सस्कृति र बिज्ञान विधामा कसलाई सम्मानित गर्यो ? – विष्णु प्रभात

२२) विकेन्द्रीकरण प्रबर्धन पुरस्कार - २०७५ कसलाई प्रदान गरियो ? – स्वशासन अध्ययन प्रतिष्ठान

स्रोत: गोरखापत्र

गोरखापत्र - २०७५ जेष्ठ ९ - वस्तुगत प्रश्नोत्तर

  ३ महिना अगाडि    गोरखापत्र   पत्रपत्रिकाबाट

१) कुन हिमाललाई अफ्रिकाको छानो भनेर पनि सम्बोधन गरिन्छ ? - किलिमन्जरो 

२) विश्व हासो दिवस कहिले मनाउने गरिन्छ ? - मे महिनाको पहिलो आइतबार 

३) "कठिन परिश्रमविना प्रतिभाको कुनै अर्थ छैन" यो भनाइ कस्को हो ? - क्रिस्टियानो रोनाल्डो 

४) ‘स्मार्ट गोरखापत्र २०१८’ को औपचारिक आरम्भ कहिले गरिएको हो ? - वि.सं. २०७४ फागुन २

५) नेपालको कुल व्यापारघाटाको कति प्रतिशत हिस्सा भारतसँग मात्र रहेको छ ? - ६५ प्रतिशत

६) दूरसञ्चार प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कअनुसार २०७४ मङ्सिर मसान्तसम्म नेपालको कुल जनसङख्याको कति प्रतिशतमा इन्टरनेट सेवा पुगेको छ ? - ६३.१७ प्रतिशत

७) "अरुको कुरा गरेर समय खेर फाल्नु भन्दा आफ्नो अवगुणको आलोचनात्मक चिन्ता गरे चरित्रको विकास हुन्छ" भन्ने विचारक को हुन् ? - स्वामी विवेकानन्द 

८) "शान्ति शक्तिबाट प्राप्त गर्न सकिन्न, यो त समझदारीबाट मात्र प्राप्त गर्न सकिन्छ" भन्ने भनाइ कसको हो ? - अल्बर्ट आइंस्टीन

९) नेपालको कुन सडकलाई प्रधानमन्त्री अन्तराष्ट्रिय द्रुत मार्ग नामकरण गरिएको छ ? - सुर्खेत-हिल्सा सडक 

१०) सन् २०१८ मार्च १५ मा मनाईएको बिश्व उपभोक्ता दिवसको नारा के हो ? - Making Digital Market Places Fairer

११) "साथी धेरै हुन्छन तर वास्तविक साथी त्यो हो, जो अहित हुनबाट जोगाउछ, हित हुने काममा लग्न सहयोग गर्छ र विपत्ति परेको बेलामा छोडदैन " भन्ने विचार कसको हो ? - अश्वघोष

स्रोत: गोरखापत्र

लोकसेवा समसामायिक शृंखला (जेष्ठ २ - जेष्ठ ९)

  ३ महिना अगाडि    समसामाहिक   समसामाहिक

१) सगरमाथाको शिखरमा सबैभन्दा धेरैपल्ट पुगी कीर्तिमान कायम गर्ने पर्वतारोही को हुन् ? – कामिरिता शेर्पा 

२) वि.सं. २०७५ जेठमा घोषणा गरिएको पल्सर अवार्डमा वर्षको उत्कृष्ट खेलाडी को बने ? – राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका कप्तान पारस खड्का

३) विभिन्न आँधीका कारण क्यारेबियन राष्ट्रहरुमा क्षति भएका रङ्गशाालाहरुको पुन:निर्माणका लागि स्रोत जुटाउने उदेश्यका साथ आईसीसीद्धारा सन् २०१८ मे ३१ मा आयोजित खेलमा छनोट भएका नेपाली क्रिकेटर को हुन् ? – सन्दीप लामिछाने

४) नेकपा एमाले र नेकपा माओवादी केन्द्रबीच पार्टी एकीकरण कहिले भएको हो ? – वि.सं. २०७५ जेठ ३

५) नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीको संसदीय दलको नेता को चयन भएका छन् ? – केपी शर्मा ओली

६) ल्याटिन अमेरिकी देश क्युबामा एक सयभन्दा बढीको ज्यान जाने गरी हवाई दुर्घटना कहिले भयो ? – सन् २०१८ मे १८

७) सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको सफल आरोहण गर्ने पहिलो नेपाली फोटो पत्रकार को हुन् ? – पूर्णिमा श्रेष्ठ (२०७५ जेठ ५, सन् २०१८ मे १९)

८) रेडियो अन्नपुर्णद्वारा २०७५ जेठमा प्रदान गरिएको दिर्घ साधना सम्मानबाट सम्मानित कलाकार को हुन् ? – गायक योगेश वैद्य

९) साझा प्रकाशनले बर्षेनी प्रदान गर्दै आएको साझा पुरस्कारबाट सम्मानित हुने स्रष्टा को हुन् ? – जय छाङ्छा  

१०) सन् २०१८ मे मा दक्षिण कोरियाको वाङहोङमा सम्पन्न प्यासिफिक एसिया ट्राभल एशोसिएसन (पाटा) को वार्षिक साधारणसभाले पाटा डेस्टिनेसन बोर्ड अध्यक्षमा कसलाई चयन गर्यो ? – दिपकराज जोशी (नेपालबाट पहिलोपटक अध्यक्षता गर्ने अवसर प्राप्त भएको ।)

११) राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीद्धारा आ.व. २०७५/७६ को सरकारको नीति तथा कार्यक्रम सङ्घीय संसद्मा कहिले प्रस्तुत गरियो ? – वि.सं. २०७५ जेठ ७

१२) हालै पोखरा लेखनाथमा अन्तर्राष्ट्रिय ताल सम्मेलन कहिले सम्पन्न भयो ? – वि.सं. २०७५ जेठ ४/६ (सन् २०१८ मे १८/ २०)

१३) नेपाल विद्युत प्रधिकरणले मुलुकभर कहिलेदेखि लोडसेडिङ् अन्त्य भएको घोषणा गरेको हो ? – वि.सं. २०७५ वैशाख ३१

१४) चीनले विश्वकै ठूलो उभयचर विमान (जल र थल दुवैमा उडान भर्ने) कहिलेसम्म उपभोक्तालाई आपूर्ति गर्ने जनाएको  छ ? – सन् २०२२

१५) सन् २०१८ मेमा कुन अफ्रिकी राष्ट्रमा इबोला भाइरसको सङक्रमण देखा परेको छ ? – कङ्गो

१६) सन् २०१८ मे मा मलेसियाको क्वालालम्पुरमा भएको प्रथम एसियाली महिला सर्कल कबड्डी च्याम्पियनसीपमा नेपालले कुन स्थानमा हासिल गरेको छ ? – तृतीय (प्रतियोगितामा भारत पहिलो र पाकिस्तान दास्रो)

१७) हुम्लाको खार्पुनाथमा मकालु एयरको कार्गो जहाज कहिले दुर्घटनाग्रस्त भएको हो ? – वि.सं. २०७५ जेठ २

१८) राष्ट्रको पूर्वाधार विकास गर्ने कार्यका लागि अहम् भूमिका तथा योगदान पुर्याउने लक्ष्यसहित नेपाल इन्फ्रास्ट्रक्चर बैङ्क लिमिटेड स्थापनाका लागि सैद्धान्तिक सहमतिपत्र कहिले प्रदान गरिएको हो ? – वि.सं. २०७५ जेठ ६

१९) सगरमाथाको सफल आरोहण गर्ने पहिलो नेपाली फोटो पत्रकार को हुन् ? – पुर्णिमा श्रेष्ठ (२०७५ जेठ ५, सन् २०१८ मे १९)

स्रोत: गोरखापत्र

एसिया महादेश सम्बन्धी तथ्यहरु

  ३ महिना अगाडि    विश्वको भूगोल   पत्रपत्रिकाबाट

१) क्षेत्रफल - ४,४५,७९,००० वर्ग कि मी (२९.९२ %)

२​​​​​​​) अग्लो शिखर - सगरमाथा (८,८४८ मी - नेपाल)

३​​​​​​​) होचो भाग - मृत सागर (इजरायल - ४०० मी गहिरो)

४​​​​​​​) लामो नदी - याङ्जे (चीन - ६३०० कि मि)

५​​​​​​​) लामो हिमनदी - सियाचेन (भारत र पाकिस्तान)

६​​​​​​​) ठूलो मरुभुमी - गोबि (चीन)

७​​​​​​​) लामो पर्वत - हिमालय पर्वत

८​​​​​​​) ठूलो देश - चीन

९​​​​​​​) सानो देश - माल्दिभ्स

१०​​​​​​​) ठुलो घासे मैदान - स्टेप्स

११​​​​​​​) भुपरिवेष्ठित राष्ट्रको संख्या - १२ वटा (ठूलो भुपरिवेष्ठित राष्ट्र - कजाकस्तान र सानो भुपरिवेष्ठित राष्ट्र - अर्मानिया)

१२​​​​​​​) अतिकम विकसीत राष्ट्रको संख्या - ९ वटा

१३​​​​​​​) प्रमुख विशेषता - सबैभन्दा ठुलो र विषमताको महादेश

स्रोत: इन्टरनेट

गोरखापत्र - २०७५ जेष्ठ २ - वस्तुगत प्रश्नोत्तर

  ३ महिना अगाडि    गोरखापत्र   पत्रपत्रिकाबाट

वस्तुगत प्रश्नोत्तर:

१) हुम्डे विमानस्थल कुन जिल्लामा रहेको छ ? - मनाङ

२) मणिबिक्रम शाह कुन खेलसँग सम्बन्धित खेलाडी हुन् ? - फूटबल 

३) 'त्यो समय' नामक संस्मरणात्मक पुस्तकका लेखक को हुन् ? - शारदा शर्मा 

४) बिश्वमा पहिलो पटक मोबाइल फोनको प्रयोग कहिले गरिएको हो ? - सन् १७७३ 

५) "हासो एउटा त्यस्तो सुर्य हो, जसले मानव मुहारबाट हिउद भगाईदिन्छ" भन्ने विचारक को हुन् ? - भिक्टर हयुगो, फ्रान्सेली लेखक 

६) ग्रेट ओक नामक उड्न नसक्ने प्रजातिको पंक्षी पृथ्वीबाट कहिले लोप भएको अनुमान छ ? - सन् १८५० 

७) प्राचिन कालको चोभारलाई कच्छपाल गिरी भनी चिनिन्थ्यो भने चाँगुनारायण मन्दिर क्षेत्रलाई के भनी चिनिन्थ्यो ? - दोलाद्री गिरी 

८) नेपालको हालको मर्यादाक्रममा प्रदेश प्रमुख र प्रदेश सरकारका मुख्यमन्त्री कति औ स्थानमा रहेको छन् ? - सातौ

९) लण्डन Institute अफ बैंकिंग एण्ड फाईनान्स र युके फाईनान्सद्वारा प्रदान गरिएको 'Financial Innovation award - 2017' बाट सम्मानित नेपाली युवा को हुन् ? - प्रकाश कोइराला 

१०) हिम चितुवा भनी आङरिता शेर्पालाई चिनिन्छ भने हिमतरा भनी कसलाई चिनिन्छ ? - बाबु छिरी शेर्पा 

११) बालबालिका तथा किशोर - किशोरीलाई लक्षित गरी इन्टरनेटको सुरक्षित प्रयोग सम्बन्धी 'नेट फर गुड' अभियान कहिले सुरु गरिएको हो ? - वि. सं. २०७४ भदौ १७ 

१२) इन्टर पर्लियामेन्टरी युनियनद्वारा सन् २०१७ मा सार्वजनिक राजनीति मा महिला (बुमन इन पोलिटिक्स) प्रतिबेदन अनुसार नेपाल कति औ स्थानमा छ ? - ४८ औ 

१३) 'प्रेस स्वतन्त्रता लोकतन्त्रका लागि आवश्यक मात्र होइन, यो लोकतन्त्र नै हो' भन्ने विचारक को हुन् ? - वाल्टर क्रोनकाइट 

१४) वि.सं. २०७५ वैशाख मा सम्पन्न मनमोहन स्मृति अन्तर प्रदेश यू - १६ राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगिताको उपाधि कसले जित्यो ? - प्रदेश न. ७ 

१५) विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवस कहिले मनाउने गरिन्छ ? - मे ३ 

१६) सन् २०२१ सम्म नेपालमा गैडाको संख्या कति पुर्याउने लक्ष्य छ ? - ८०० 

१७) अप्टिकल क्यारेक्टर रिकगनाईजेसन (OCR) सफ्टवेयर के सँग सम्बन्धित छ ? - नेत्रहिन व्यक्तिले नेपाली अक्षर पढ्न  र सुन्न सक्ने सफ्टवेयर प्रविधि    

स्रोत: गोरखापत्र

गोरखापत्र सम्बन्धि जानकारी

  ३ महिना अगाडि    गोरखापत्र   पत्रपत्रिकाबाट

१) गोरखापत्रको स्थापना भएको मिति - वि.सं. १९५८ वैशाख २४ सोमबार (साप्ताहिक प्रकाशन)

२) साल, महिना, गते र बार छुट्याएर प्रकाशन सुरु भएको मिति - वि.सं.१९६०

३) बिजुलीबाट प्रकाशी छापाखानामा छापिन सुरु गरिएको मिति - वि.सं. १९६९ असार २९

४) गोरखा भाषा समितिको स्थापना भएको मिति - वि.सं. १९६९

५) गोर्खापत्रको सट्टामा गोरखापत्र लेख्न सुरु गरिएको मिति - वि.सं. १९८३ जेठ ४

६) पहिलो पटक तस्वीर छापिएको मिति - वि.सं. १९८४ बैशाख १३

७) दर्ता नं. सहित छापिन थालिएको मिति - वि.सं. १९९५ बैशाख २४

८) हप्ताको दुइचोटी प्रकाशन गर्न थालिएको मिति - वि.सं. २००० असोज ३० देखि २००३ पुस २ सम्म

९) हप्ताको तीनपटक प्रकाशन गर्न थालिएको मिति - वि.सं. २००३ पुस देखि २०१७ फागुन ४ सम्म

१०) दैनिक प्रकाशन थालिएको मिति - वि.सं. २०१७ फागुन ७

११) शनिबारीय परिशिष्टाङ्ग थालिएको मिति - वि.सं. २०१९ असार ९ गते देखि

१२) दिनको २ पटक प्रकाशन थालिएको मिति - वि.सं. २०२२ कार्तिक २ देखि २०२३ असोज २२ सम्म

१३) रंगिन प्रकाशन सुरु गरिएको मिति - वि.सं. २०५९ असार १

१४) बहुभाषिक रुपमा छापिन थालिएको मिति - वि.सं. २०६४ असोज १

१५) (The Rising Nepal) द राइजिङ्ग नेपालको प्रकाशन थालिएको मिति - वि.सं. २०२२ पौष १

१६) मधुपर्क प्रकाशन थालिएको मिति - वि.सं. २०२५ जेठ

१७) युवामञ्च प्रकाशन थालिएको मिति - वि.सं.२०४५ असार

१८) मुना प्रकाशन थालिएको मिति - वि.सं. २०४७ बैशाख ९

१९) प्रथम प्रधान सम्पादक - नरदेव पाण्डे

२०) हाल प्रकाशन हुने भाषा - ३७
 

लोकसेवा समसामायिक शृंखला (बैशाख २७ - जेष्ठ २)

  ३ महिना अगाडि    समसामाहिक   समसामाहिक

१) अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले कहिले सम्ममा मंगल ग्रहमा हेलिकप्टर पठाउने भएको छ ? - सन् २०२०

२) भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीद्धारा पछिल्लो पटक नेपालको दुईदिने औपचारिक भ्रमण कहिले भयो ? - २०७५ वैशाख २८-२९ गते

३) वि.स २०७५ मा प्रदान गरिने रास्ट्रिय पत्रकारिता पुरस्कारबाट सम्मानित हुने व्यक्तित्व को हुन् ? - डा. महेन्द्र बिस्ट र डा. राजेश झा

४) हरेक बर्ष प्रदान गरिने इच्छुक स्मृति पुरस्कारबाट वि.स २०७५ मा सम्मानित हुने स्रस्टा को हुन् ? - विनोद बिक्रम केसी र मोदनाथ मरहठ्ठा

५) सन् २०१७ को 'टाइम पर्सन अफ दि इयर' कसलाई घोषणा गरियो ? - द साइलेन्स ब्रेकर

६) मणिब्रिक्रम शाहको निधन कहिले भयो ? - २०७५ वैशाख ३१ गते

७) वातावरण तथा पर्यावरण संरक्षण केन्द्र नेपाल द्वारा भैसी सुन्दरी प्रतियोगिता कहाँ आयोजना गरियो ? - इटहरी

८) विश्व चर्चित आर्थिक पत्रिका फोब्सद्धारा सन् २०१८ मे मा सार्वजनिक प्रतिवेदनअनुसार विश्वको सबैभन्दा शक्तिशाली व्यक्ति को बनेका छन् ? - चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिन पिङ्

९) मेगा बैङ्क नेपालमा टुरिज्म डेभलपमेन्ट बैङ्क गाभिई एकीकृत कारोबारको शुरुवात कहिलेदेखि भएको हो ? - वि.सं. २०७५ वैशाख ३०

१०) नौ सय मेगावाट क्षमताको अरुण तेस्रो जलविद्युत् आयोजनाको शिलन्यास कहिले गरिएको हो ? - वि.सं. २०७५ वैशाख २८ 

११) मलेसियामा सन् २०१८ मे मा सम्पन्न निर्वाचनमा प्रधानमन्त्रीमा निर्वाचित हुन सफल व्यक्तित्व को हुन् ? - महाथिर मोहम्मद 

१२) दुईवटै कृतिम खुट्टाको सहायताले सगरमाथाको सफल आरोहण गर्ने चिनिया पर्वतारोही को हुन् ? - ७० वर्षीय जिया वोयु (सन् २०१८ मे १४)

१३) वि.सं. २०७५ बैशाखमा मनाइएको तेस्रो राष्ट्रिय पत्रकारिता दिवसको नारा के हो ? - समृद्धि र सुशासन, आमसंचारको अभियान

श्रोत: गोरखापत्र

लोकसेवा समसामायिक शृंखला (बैशाख २० - बैशाख २६)

  ३ महिना अगाडि    समसामाहिक   समसामाहिक

१) आरयमएआई (RMAI) फ्लेम अवार्ड २०१८ र फ्लेम लिडरसिप अवार्ड्स बाट सम्मानित हुने कम्पनि कुन हो ? - रियल स्कुल अफ नेपाल

२) रुसी रास्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले राष्टपतिका रुपमा चौथो कार्यकालका लागि कहिले शपथ लिएका हुन् ? - सन् २०१८ मे ७

३) यातायात क्षेत्रमा रहेको सिन्डिकेट तोड्ने सम्बन्धमा सरकार र यातायात व्यवसायी बीच कहिले सहमति भएको हो ? - वि.स २०७५ वैशाख २३

४) बीमा समितिले बीमा कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृतलाई ६ महिनाको कुलिंग पिरियडको व्यवस्ता कहिलेदेखि लागु गरेको हो ? - वि. सं. २०७५ बैशाख २३

५)  कृषि, भुमि व्यवस्ता र सहकारी मन्त्रालयले ५८ बुदे मार्गचित्र कहिले सार्वजनिक गरेको हो ? - वि. सं. २०७५ बैशाख २३

६) हालै मस्कोमा सम्पन्न भिडियो आर्ट फेस्टिबलमा 'नाओ एण्ड अफ्टर' विधा अन्तर्गत अवार्ड प्राप्त गर्ने नेपाली सर्ट फिल्म कुन हो ? - अनन्त यात्रा (लेखक/निर्देशक: सुनिल पाण्डे) 

७) बिश्व रेडक्रस दिवस कहिले मनाईन्छ ? - मे ८

८) कुन अधातु बिधुतको सुचालक हो ? - ग्राफाइट

९) अन्तरास्ट्रिय नर्सिंग दिवस कहिले मनाईन्छ ? - मे १२

१०) सन् २०१७ मा बिश्वकै व्यस्थ अन्तरास्ट्रिय हवाई रुट कुन हो ? - सिंगापुर-क्वालालम्पुर रुट 

स्रोत : गोरखापत्र

गोरखापत्र - २०७५ बैशाख २६ - बस्तुगत प्रश्नोत्तर

  ३ महिना अगाडि    गोरखापत्र   पत्रपत्रिकाबाट

बस्तुगत प्रश्नोत्तर:

१) बिमा समितिले बिमा कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृतलाई ६ महिनाको कुलिङ पिरियडको व्यवस्था कहिलेदेखि लागू गरेको हो ? - वि.स. २०७५ वैशाख २३

२) यातायात क्षेत्रमा रहेका सिन्डिकेट तोड्ने सम्बन्धमा सरकार र यातायात व्यवसायीबीच कहिले सहमति भएको हो ? - वि.स. २०७५ वैशाख २३

३) कृषि भूमि व्यवस्था र सहकारी मन्त्रालयले ५८ बुँदे मार्गचित्र कहिले सार्वजनिक गरेको हो ? - वि.सं. २०७५ वैशाख २३

४) नेपालमा वाणिज्य बैङ्कमा पहिलो महिला प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको जिम्मेवारी सम्हाल्ने महिला को हुन् ? - शिवादेवी काफ्ले

५) रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले राष्ट्रपतिका रुपमा चौथो कार्यकालका लागि कहिले शपथ लिएका हुन् ? - सन् २०१८ मे ७

६) ‘प्रवृत्तिगत कमजोरी बिस्तारै चरित्रगत कमजोरीमा बदलिन्छ’ भन्ने विचारक को हुन् ? - अल्बर्ट आइन्स्टाइन

७) ‘जतिसुकै अँध्यारो क्षणमा पनि माया र बिश्वास सम्भव हुन्छ’ भन्ने भनाइ कसको हो ? - जर्ज चकिरिस, अमेरिकी अभिनेता

८) आरएमएआई फ्लेम अवार्डस् २०१८ र फ्लेम लिडरसीप अवार्डबाट सम्मानित हुने कम्पनी कुन हो ? - रियल स्कुल अफ नेपाल

९) सन् २०१७ मा विश्वकै व्यस्त अन्तर्राष्ट्रिय हवाई रुट कुन हो ? - सिङ्गापुर – क्वालालम्पुर रुट

१०) संयुक्त अरब इमिरेट्स(यूएई)ले औपचारिक रुपमा काठमाडौंमा आफ्नो राजदुतावास कहिले स्थापना गर्यो ? - वि.सं. २०७३ वैशाख २८ (सन् २०१६ मे १०)

११) अन्तर्राष्ट्रिय नर्सिङ दिवस कहिले मनाइन्छ ? - मे १२

१२) पृथ्वीले आफ्नो अक्षमा घुम्ने प्रक्रियालाई के भनिन्छ ? - परिभ्रमण

१३) सौर्य उर्जा, वायु उर्जा, जलस्रोत उर्जा एवं ज्वारभाटा कुन प्रकृतिको उर्जाको स्रोत हुन् ? - नवीकरणीय

१४) प्राकृतिक ग्यास, खनिज तेल, कोइला आदि कस्तो प्रकारको उर्जाका स्रोत हुन् ? - अनवीकरणीय

१५) कुन अधातु विद्युतको सुचालक हो ? - ग्राफायट

१६) मानव अधिकारका लागि संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय उच्चायुक्तको कार्यालय कहाँ छ ? - जेनेभा (स्वीट्जरल्यान्ड)

१७) ग्रिस्म ऋतुमा समुद्रबाट जमिनतर्फ र हिउँदमा जमिनबाट समुद्रतर्फ बहने वायु कुन हो ? - मनसुनी वायु

१८) मनसुनी वायु कति प्रकारका हुन्छन् ? - दुई (ग्रिष्मकालिन र शीतकालिन मनसुन)

१९) प्रथम विश्वयुद्धमा बेलायत सरकारद्धारा प्रदान गरिने उच्च सैनिक पदक ‘भिक्टोरिया क्रस’ पाउने पहिलो नेपाली को हुन् ? - कुलवीर थापा

२०) अपाङगता भएका र आर्थिक रुपले विपन्न नागरिकलाई कानुनबमोजिम निःशुल्क उच्च शिक्षा पाउने हक वर्तमान संविधान(२०७२)को कुन धारामा व्यवस्था गरिएको छ ? - धारा ३१(३)

२१) सबैभन्दा पुरानो वेद कुन हो ? - ऋग्वेद (सबैभन्दा पछि रचना गरिएको वेद अथर्व वेद)

२२) नेपालमा मेसिन रिडेवल पासवर्ड कहिलेदेखि वितरण गर्न थालिएको हो ? - वि.सं. २०६७ पुस ११

२३) विकिरण बाट हुने तापशक्तिको नोक्सानलाई नगन्य मानेको अवस्थामा तातो वस्तुले गुमाएको तापशक्तिको परिणाम चिसो वस्तुले ग्रहण गरेको तापशक्तिको परिणामसँग बराबर हुन्छ भन्ने तथ्यले केलाई बुझाउँछ ? - क्यालोरिमेट्री सिद्धान्त

२४) ब्रेल लिपिका आविष्कारक को हुन् ? - लुई ब्रेल

२५) विक्रम संवत् को थालनी कसले गरेका हुन् ? - विक्रम आदित्य

२६) २३ दशमलव ५ डिग्री उत्तरी अक्षांस रेखालाई मकर रेखा (Tropic of Cancer) भनिन्छ भने २३ दशमलव ५ डिग्री दक्षिणी अक्षांस रेखालाई के भनिन्छ ? - मकर रेखा

२७) हालै मस्कोमा सम्पन्न भिडियो आर्ट फेस्टिवलमा ‘नाओ एन्ड आफ्टर ’ विधा अन्तर्गत अवार्ड प्राप्त गर्ने नेपाली सर्ट फिल्म कुन हो ? - अनन्त यात्रा (लेखन निर्देशन : सुनिल पाण्डे)

२८) वैदेशिक रोजगारीमा जाने कामदारको मागपत्र तथा रोजगार करारनामा प्रमाणीकरण सम्बन्धमा के व्यवस्था रहेको छ ? - सम्बन्धित देशको नेपाली दुतावास तथा नियोगबाट मात्र हुने

२९) गैरआवासिय नेपाली सङ्घको स्थापना कहिले भएको हो ? - सन् २००३ अक्टोवर ११

३०) विश्व रेडक्रस दिवस कहिले मनाइन्छ ? - मे ८

स्रोत: गोरखापत्र

गोरखापत्र - २०७५ बैशाख १९ - बिषयगत र बस्तुगत प्रश्नोत्तर

  ३ महिना अगाडि    गोरखापत्र   पत्रपत्रिकाबाट

बस्तुगत प्रश्नोत्तर:

१. केन्द्रीय तथ्याङ्क विभागले वि.सं. २०७५ वैशाखमा सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कअनुसार नेपालीको प्रतिव्यक्ति आय कति पुगेको छ ? – १ हजार ४ डलर

( तथ्याङ्क अनुसार नेपालीको प्रतिव्यक्ति आय वार्षिक करिब १ लाख ६ हजार रुपियाँ (डलरसँगको विनिमय दर १०५.५ अनुसार) पुगेको छ । गत वर्ष यो आम्दानी ८६६ अमेरिकी डलर थियो । कुल राष्ट्रिय आय अनुसार भने प्रतिव्यक्ति आय १ हजार १२ डलर पुगेको छ । त्यस्तै विभिन्न बाह्य देशहरुबाट भएको आम्दानीसमेत जोड्दा प्रतिव्यक्ति आय १२ सय ९४ डलर पुगेको छ । जुन गत वर्ष ११५६ डलर थियो ।)

२. केन्द्रीय तथ्याङ्क विभागले वि.सं. २०७५ वैशाखमा सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनअनुसार आ.व. २०७४/७५ मा नेपालको आर्थिक वृद्धिदर कति हुने उल्लेख छ ? – ५.८९ प्रतिशत

३. सरकारले काठमाडौं उपत्यका वरपरका क्षेत्रमा कतिवटा नयाँ सहर निर्माण गर्ने निर्णय गरेको छ ? – चार

(उपत्यकाभित्र मात्र जनसंख्याको चाप बढी हुँदा अव्यवस्थित शहरीकरण बढ्दै गएको भन्दै नयाँ शहर निर्माण प्रक्रिया अघि बढाइने भएको छ ।)

४. संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय महासभाअन्तर्गतको सम्मेलन समितिको अध्यक्षमा नेपाल कहिले निर्वाचित भएको हो ? – सन् २०१८ अप्रिल २३

(सो समितिमा नेपाल पहिलोपट अध्यक्षका रुपमा निर्वाचित (सन् २०१८ का लागि) भएको ।)

५. भारतको दादासाहेब फाल्के फिल्म फाउन्डेसनद्धारा सन् २०१८ मा प्रदान गरिएको मस्ट भर्सटायल एक्ट्रिस अवार्ड बाट सम्मानित कलाकार को हुन् ? – मनिषा कोइराला

( सन् १९९१ म बलिउडमा प्रवेश गरेकी मनिषले पाँच दर्जनभन्दा बढी फिल्ममा अभिनय गर्नुभएको छ ।)

६. वि.सं. २०७५ वैशाख १७ मा कतिऔँ बुद्धजयन्ती मनाइयो ? – २५६२ औँ

७. वि.सं. २०७५ वैशाख १५ र १६ मा लुम्बिनीमा सम्पन्न अन्तर्राष्ट्रिय बौद्ध सम्मेलनले कतिबुँदे घोषणापत्र जारी गर्यो ? – १० बुँदे

(विश्व समुदायलाई बढ्दो हिंसा, असहिष्णुता र द्वन्द्व अन्त्यका लागि सम्बोधन गर्न आह्वान गर्दै सम्मेलनले दिगो विश्व शान्तिका निम्ति बुद्धको शिक्षालाई अवलम्बन गरी अन्तरआस्था, सहयोग र सदाचारलाई प्रवद्र्धन गर्दै रणनीति तर्जुमा गर्नमा जोड दिएकको छ ।)

८. आफ्ना सदस्यको मृत्यु भएपछि बसाइँ सर्ने विशेषता भएको जाति कुन हो ? – राउटे

९. एम्नेस्टी इन्टरनेसनलको स्थापना कहिले भएको हो ? – सन् १९६१ मे २८

(बेलायती वकिल पिटर वेनेनसनले स्थापनाको पहलकदमी गरेका यो संस्था प्रधान कार्यालय बेलायतको लन्डनमा छ । यस सङ्गठनले सन् १९७७ मा नोवेल शान्ति पुरस्कार प्राप्त गरेको थियो । मानव अधिकारको संरक्षणलाई प्रौत्साहित गरी राजनितिक बन्दीहरुको सहायता गर्ने उदेश्य रहेको यस सङ्गठनको १५० भन्दा बढी राष्ट्रमा ७० लाख भन्दा बढी सदस्य तथा समर्थक रहेका छन् ।)

१०. नेपालमा हाल पर्वतारोहणका लागि खुला गरिएका हिमशिखरहरुको सङ्ख्या कति रहेको छ ? – ४१४

विषयगत प्रश्नोत्तर:

१. भन्सार प्रज्ञापनपत्र भनेको के हो ? लेख्नुहोस् ।

भन्सार निकासी पैठारी कर्ताले मालवस्तु निकासी वा पैठारी गर्दा मालवस्तुको विवरण घोषणा गर्न प्रयोग गर्ने फारामलाई प्रज्ञापनपत्र भनिन्छ । नेपालमा भन्सार ऐन, २०६४ अनुसार निकासी पैठारी हुने मालवस्तुको भन्सार मुल्याङ्कन कारोबार मुल्यको आधारमा हुने र निकासी पैठारीकर्ता स्वयंले वा निजको प्रतिनिधिले प्रज्ञापनपत्रमार्फत मालवस्तुको मूल्य प्रमाणिकरण गर्ने विवरण तथा कागजात संलग्न गरी भन्सार अधिकृत समक्ष पेस गर्नु पर्ने व्यवस्था छ । निकासी पैठारीकर्ताले घोषणा गरेको कारोबार मुल्यको आधारमा मालवस्तु जाँचपास गर्ने व्यवस्था छ । प्रज्ञापनपत्रलाई कम्प्युटर सर्भरमा दर्ता गर्नुपर्छ । यसरी दर्ता भएका प्रज्ञापनपत्रलाई भन्सार जाँचपास गर्ने प्रयोजनका लागि भौतिक परीक्षण गरी जाँचपास गर्न रातोमार्ग, कागजात मात्र जाँच गरी जाँचपास गर्न पहेँलो मार्ग, जाँचपास पछिको परीक्षण गर्ने गरी जाँचपास गर्न नीलो मार्ग र यी कुनै पनि प्रक्रिया अवलम्बन नगरी घोषणाकै आधारमा जाँचपास गर्न हरियो मार्गमा विभाजन गर्ने व्यवस्था छ । त्यसैगरी कुनै व्यक्तिले निजी प्रयोगका मालवस्तु पैठारी गर्दा वा यात्रुले निजी गुन्टा, झिटी भारी आदेशअन्तर्गत ल्याउन पाउने मालवस्तु पैठारी गर्दा भन्सार कार्यालयको यात्रु शाखामा संक्षिप्त विवरण भरी फाराम पेश गर्नुपर्छ । यस फरामलाई संक्षिप्त प्रज्ञापन पत्र भनिन्छ । यस प्रज्ञापनपत्रबाट निजी प्रयोगका रु पाँच हजारसम्म मूल्य भएका मालवस्तु पैठारी गर्न सकिने व्यवस्था छ ।

२. नेपालको जिल्ला अदालतमा न्यायाधिशको पद के कसरी पूर्ति गरिने व्यवस्था छ ? उल्लेख गर्नुहोस् । 

नेपालको संविधानको धारा १४५ ले जिल्ला अदालता न्यायाधिशको नियुक्ति न्यायपरिषदको सिफारिसमा प्रधानन्यायाधिशबाट हुने व्यवस्था गरेको छ । संविधानले नेपालको जिल्ला अदालतमा रिक्त न्यायाधिशको पद देहायबमोजिम पूर्ति गरिने व्यवस्था गरेको छ :

(क) रिक्त पद मध्ये बीस प्रतिशत पदमा कानुनमा स्नातक उपाधि प्राप्त गरी न्याय सेवाको राजपत्राङ्कित द्धितिय श्रेणीको पदमा कम्तीमा तीनवर्ष काम गरेका अधिकृतमध्येबाट ज्येष्ठता, योग्यता र कार्यक्षमताको मूल्याङ्नको आधारमा,

(ख) रिक्त पद मध्ये चालीस प्रतिशत पदमा कानुनमा स्नातक उपाधि प्राप्त गरी न्याय सेवाको राजपत्राङ्कित द्धितिय श्रेणीको पदमा कम्तीमा तीन वर्ष काम गरेका अधिकृतमध्ये खुला प्रतियोगितात्मक परीक्षाको आधारमा,

(ग) रिक्त पदमध्ये बाँकी चालीस प्रतिशत पदमा कानुनमा स्नातक उपाधि प्राप्त गरी अधिवक्ताको रुपमा निरन्तर कम्तीमा आठ वर्ष वकालत गरेका, कानुनमा स्नातक उपाधि प्राप्त गरी न्याय सेवाको राजपत्राङ्कित पदमा कम्तीमा आठ वर्ष काम गरेका वा कानुनको अध्यापन, अन्वेषण वा कानुन वा न्यायसम्बन्धी अन्य कुनै क्षेत्रमा निरन्तर कम्तीमा आठ वर्ष काम गरेका नेपाली नागरिकमध्येबाट खुला प्रतियोगितात्मक परीक्षाको आधारमा, उपराक्त योग्यता भएा व्यक्ति मध्येबाट सङ्घीय कानुनबमोजिम न्याय सेवा आयोगले लिखित र मौखिक प्रतियोगितात्मक परीक्षा लिई योग्यताक्रम बमोजिम जिल्ला न्यायाधिशमा नियुत्तिका लागि न्यायपरिषदलाई सिफारिस गर्ने व्यवस्था छ ।

३. निजीकरण भनेको केहो ? लेख्नुहोस् । 

सरकारी स्वामित्व तथा नियन्त्रणमा रहेका सार्वजनिक संस्सथान एवं उद्यमलाई निजी क्षेत्रमा हस्तान्तरण गर्ने कार्यलाई निजीकरण भनिन्छ । यो आर्थिक उदारीकरणको महत्वपूर्ण पाटो हो । यो आर्थिक क्षेत्रको सुधार पनि हो । नेपालमा सरकारी लगानीबाट सञ्चालित उद्योग, व्यवसायहरुको दक्षतामा वृद्धि गरी उत्पादकत्व बढाउन तथा संस्थाबाट सरकारलाई परेको वित्तीय तथा प्रशासनिक भार क मगर्न आर्थिक उदारीकरणका नीतिअनुरुप निजीकरण ऐन, २०५० लागू गरिएको छ । अर्थमन्त्री वा राज्यमन्त्रीो अध्यक्षतामा निजीकरण समिति गठन गरिएको छ । एकातर्फ संस्थान निजीकरण कार्य प्रभावकारी हुन सकेको छैन भने अर्कोतर्फ निजीकृत संस्थानहरुले रोजगारी दिन सकेका छैनन् । सरकारी स्वामित्व तथा नियन्त्रणमाहाल रहेका सार्वजनिक संस्थानको सञ्चालन, निजीकरण तथा विघटन सम्बन्धमा आमराजनीतिक मतैक्यता हुन सकेको छैन, विगतमा सरकार अस्थिर भयो, राजनीतिक दल तथा सरकारपिच्छे यसमा फरक फरक नीति तथा कार्यक्रम अवलम्बन गरियो । एउटा सरकारले सार्वजनिक संस्थान निजीकरण गर्ने, खारेज गर्ने तथा विघटन गर्ने नीति लिए भने अर्को सरकारले सार्वजनिक संस्थानमा लगानी गर्ने बन्द रहेका उद्योग सञ्चाmन गर्ने नीति लिए, जसले गर्दा सार्वजनिक संस्थान निजीकरण गर्ने ार्य प्रभावकारी हुन सकेको छनै ।

४. कार्यालय व्यवस्थापनमा कम्प्युटर प्रणलीले के - कसरी सहयोग गर्दछ ? लेख्नुहोस् ।

कार्यालयको उदेश्य प्राप्ति गर्न कार्यालयले योजना तर्जुमा गर्ने, समन्वय गर्ने, सङ्गठन गर्ने,नियन्त्रण गर्ने, स्रोतसाधनको परिचालन गर्ने गर्छ । कार्यालयले गर्ने उपराक्त सबै कार्य कार्यालय व्यवस्थापन हो । कार्यालय व्यवस्थापनले गर्ने यस कार्यमा सूचना र तथ्याङ्कको आवस्यकता पर्छ । त्यही सूचना र तथ्याङ्कको संकलन, प्रशोधन, उत्पादन उवं भण्डारणको कार्य गरेर कार्यालय व्यवस्थापनमा कम्प्युटर प्रणालीले सहयोग गर्छ । कार्यालय व्यवस्थापनमा कम्प्युटर प्रणालीले निम्नानुसारका कार्य गरेर सहयोग गर्छ :

- कार्यालयको नीति निर्माण, योजना तर्जुमा,एवं निर्णय गर्नका लागि भर पर्दो सूचना उपलब्ध गराएर,
- कार्यालयको कामकारबाहीलाई पारदर्शी एवं आवश्यकता अनुसार गोपनीयता कायम गरेर,
- अभिलेख कार्यलाई थप व्यवस्थित बनाएर,
- भविष्यमा खोजेको बखत तुरुन्तै पाउने गरी कागजात सुरक्षित राखेर,
- आवश्यक परेको समयमा प्रमाणको रुपमा सजिलै प्राप्त गरी समय, श्रम र स्रोतसाधनको बचत गराएर,
- नयाँ पुराना सबै कर्मचारीलाई काई गर्न सजिलो बनाएर,
- कार्यालयको कुशल व्यवस्थापन गर्ने कार्यमा मद्दत गरेर,
- कार्यालयको समग्र प्रगति प्रतिवेदन बनाउने कार्यलाई व्यवस्थित गरेर,
- कार्यालयको काम कारबाहीलाई छिटोछरितो बनाएर,
- सेवा प्रवाहमा गुणस्तर बढाएर,
- परम्परागत कार्यालयलाई आधुनिक कार्यालयमा रुपान्तरण गरेर ।

स्रोत: गोरखापत्र

गोरखापत्र - २०७५ बैशाख १९ - बिषयगत र बस्तुगत प्रश्नोत्तर

  ३ महिना अगाडि    गोरखापत्र   पत्रपत्रिकाबाट

बस्तुगत प्रश्नोत्तर:

१. केन्द्रीय तथ्याङ्क विभागले वि.सं. २०७५ वैशाखमा सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कअनुसार नेपालीको प्रतिव्यक्ति आय कति पुगेको छ ? – १ हजार ४ डलर

( तथ्याङ्क अनुसार नेपालीको प्रतिव्यक्ति आय वार्षिक करिब १ लाख ६ हजार रुपियाँ (डलरसँगको विनिमय दर १०५.५ अनुसार) पुगेको छ । गत वर्ष यो आम्दानी ८६६ अमेरिकी डलर थियो । कुल राष्ट्रिय आय अनुसार भने प्रतिव्यक्ति आय १ हजार १२ डलर पुगेको छ । त्यस्तै विभिन्न बाह्य देशहरुबाट भएको आम्दानीसमेत जोड्दा प्रतिव्यक्ति आय १२ सय ९४ डलर पुगेको छ । जुन गत वर्ष ११५६ डलर थियो ।)

२. केन्द्रीय तथ्याङ्क विभागले वि.सं. २०७५ वैशाखमा सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनअनुसार आ.व. २०७४/७५ मा नेपालको आर्थिक वृद्धिदर कति हुने उल्लेख छ ? – ५.८९ प्रतिशत

३. सरकारले काठमाडौं उपत्यका वरपरका क्षेत्रमा कतिवटा नयाँ सहर निर्माण गर्ने निर्णय गरेको छ ? – चार

(उपत्यकाभित्र मात्र जनसंख्याको चाप बढी हुँदा अव्यवस्थित शहरीकरण बढ्दै गएको भन्दै नयाँ शहर निर्माण प्रक्रिया अघि बढाइने भएको छ ।)

४. संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय महासभाअन्तर्गतको सम्मेलन समितिको अध्यक्षमा नेपाल कहिले निर्वाचित भएको हो ? – सन् २०१८ अप्रिल २३

(सो समितिमा नेपाल पहिलोपट अध्यक्षका रुपमा निर्वाचित (सन् २०१८ का लागि) भएको ।)

५. भारतको दादासाहेब फाल्के फिल्म फाउन्डेसनद्धारा सन् २०१८ मा प्रदान गरिएको मस्ट भर्सटायल एक्ट्रिस अवार्ड बाट सम्मानित कलाकार को हुन् ? – मनिषा कोइराला

( सन् १९९१ म बलिउडमा प्रवेश गरेकी मनिषले पाँच दर्जनभन्दा बढी फिल्ममा अभिनय गर्नुभएको छ ।)

६. वि.सं. २०७५ वैशाख १७ मा कतिऔँ बुद्धजयन्ती मनाइयो ? – २५६२ औँ

७. वि.सं. २०७५ वैशाख १५ र १६ मा लुम्बिनीमा सम्पन्न अन्तर्राष्ट्रिय बौद्ध सम्मेलनले कतिबुँदे घोषणापत्र जारी गर्यो ? – १० बुँदे

(विश्व समुदायलाई बढ्दो हिंसा, असहिष्णुता र द्वन्द्व अन्त्यका लागि सम्बोधन गर्न आह्वान गर्दै सम्मेलनले दिगो विश्व शान्तिका निम्ति बुद्धको शिक्षालाई अवलम्बन गरी अन्तरआस्था, सहयोग र सदाचारलाई प्रवद्र्धन गर्दै रणनीति तर्जुमा गर्नमा जोड दिएकको छ ।)

८. आफ्ना सदस्यको मृत्यु भएपछि बसाइँ सर्ने विशेषता भएको जाति कुन हो ? – राउटे

९. एम्नेस्टी इन्टरनेसनलको स्थापना कहिले भएको हो ? – सन् १९६१ मे २८

(बेलायती वकिल पिटर वेनेनसनले स्थापनाको पहलकदमी गरेका यो संस्था प्रधान कार्यालय बेलायतको लन्डनमा छ । यस सङ्गठनले सन् १९७७ मा नोवेल शान्ति पुरस्कार प्राप्त गरेको थियो । मानव अधिकारको संरक्षणलाई प्रौत्साहित गरी राजनितिक बन्दीहरुको सहायता गर्ने उदेश्य रहेको यस सङ्गठनको १५० भन्दा बढी राष्ट्रमा ७० लाख भन्दा बढी सदस्य तथा समर्थक रहेका छन् ।)

१०. नेपालमा हाल पर्वतारोहणका लागि खुला गरिएका हिमशिखरहरुको सङ्ख्या कति रहेको छ ? – ४१४

विषयगत प्रश्नोत्तर:

१. भन्सार प्रज्ञापनपत्र भनेको के हो ? लेख्नुहोस् ।

भन्सार निकासी पैठारी कर्ताले मालवस्तु निकासी वा पैठारी गर्दा मालवस्तुको विवरण घोषणा गर्न प्रयोग गर्ने फारामलाई प्रज्ञापनपत्र भनिन्छ । नेपालमा भन्सार ऐन, २०६४ अनुसार निकासी पैठारी हुने मालवस्तुको भन्सार मुल्याङ्कन कारोबार मुल्यको आधारमा हुने र निकासी पैठारीकर्ता स्वयंले वा निजको प्रतिनिधिले प्रज्ञापनपत्रमार्फत मालवस्तुको मूल्य प्रमाणिकरण गर्ने विवरण तथा कागजात संलग्न गरी भन्सार अधिकृत समक्ष पेस गर्नु पर्ने व्यवस्था छ । निकासी पैठारीकर्ताले घोषणा गरेको कारोबार मुल्यको आधारमा मालवस्तु जाँचपास गर्ने व्यवस्था छ । प्रज्ञापनपत्रलाई कम्प्युटर सर्भरमा दर्ता गर्नुपर्छ । यसरी दर्ता भएका प्रज्ञापनपत्रलाई भन्सार जाँचपास गर्ने प्रयोजनका लागि भौतिक परीक्षण गरी जाँचपास गर्न रातोमार्ग, कागजात मात्र जाँच गरी जाँचपास गर्न पहेँलो मार्ग, जाँचपास पछिको परीक्षण गर्ने गरी जाँचपास गर्न नीलो मार्ग र यी कुनै पनि प्रक्रिया अवलम्बन नगरी घोषणाकै आधारमा जाँचपास गर्न हरियो मार्गमा विभाजन गर्ने व्यवस्था छ । त्यसैगरी कुनै व्यक्तिले निजी प्रयोगका मालवस्तु पैठारी गर्दा वा यात्रुले निजी गुन्टा, झिटी भारी आदेशअन्तर्गत ल्याउन पाउने मालवस्तु पैठारी गर्दा भन्सार कार्यालयको यात्रु शाखामा संक्षिप्त विवरण भरी फाराम पेश गर्नुपर्छ । यस फरामलाई संक्षिप्त प्रज्ञापन पत्र भनिन्छ । यस प्रज्ञापनपत्रबाट निजी प्रयोगका रु पाँच हजारसम्म मूल्य भएका मालवस्तु पैठारी गर्न सकिने व्यवस्था छ ।

२. नेपालको जिल्ला अदालतमा न्यायाधिशको पद के कसरी पूर्ति गरिने व्यवस्था छ ? उल्लेख गर्नुहोस् । 

नेपालको संविधानको धारा १४५ ले जिल्ला अदालता न्यायाधिशको नियुक्ति न्यायपरिषदको सिफारिसमा प्रधानन्यायाधिशबाट हुने व्यवस्था गरेको छ । संविधानले नेपालको जिल्ला अदालतमा रिक्त न्यायाधिशको पद देहायबमोजिम पूर्ति गरिने व्यवस्था गरेको छ :

(क) रिक्त पद मध्ये बीस प्रतिशत पदमा कानुनमा स्नातक उपाधि प्राप्त गरी न्याय सेवाको राजपत्राङ्कित द्धितिय श्रेणीको पदमा कम्तीमा तीनवर्ष काम गरेका अधिकृतमध्येबाट ज्येष्ठता, योग्यता र कार्यक्षमताको मूल्याङ्नको आधारमा,

(ख) रिक्त पद मध्ये चालीस प्रतिशत पदमा कानुनमा स्नातक उपाधि प्राप्त गरी न्याय सेवाको राजपत्राङ्कित द्धितिय श्रेणीको पदमा कम्तीमा तीन वर्ष काम गरेका अधिकृतमध्ये खुला प्रतियोगितात्मक परीक्षाको आधारमा,

(ग) रिक्त पदमध्ये बाँकी चालीस प्रतिशत पदमा कानुनमा स्नातक उपाधि प्राप्त गरी अधिवक्ताको रुपमा निरन्तर कम्तीमा आठ वर्ष वकालत गरेका, कानुनमा स्नातक उपाधि प्राप्त गरी न्याय सेवाको राजपत्राङ्कित पदमा कम्तीमा आठ वर्ष काम गरेका वा कानुनको अध्यापन, अन्वेषण वा कानुन वा न्यायसम्बन्धी अन्य कुनै क्षेत्रमा निरन्तर कम्तीमा आठ वर्ष काम गरेका नेपाली नागरिकमध्येबाट खुला प्रतियोगितात्मक परीक्षाको आधारमा, उपराक्त योग्यता भएा व्यक्ति मध्येबाट सङ्घीय कानुनबमोजिम न्याय सेवा आयोगले लिखित र मौखिक प्रतियोगितात्मक परीक्षा लिई योग्यताक्रम बमोजिम जिल्ला न्यायाधिशमा नियुत्तिका लागि न्यायपरिषदलाई सिफारिस गर्ने व्यवस्था छ ।

३. निजीकरण भनेको केहो ? लेख्नुहोस् । 

सरकारी स्वामित्व तथा नियन्त्रणमा रहेका सार्वजनिक संस्सथान एवं उद्यमलाई निजी क्षेत्रमा हस्तान्तरण गर्ने कार्यलाई निजीकरण भनिन्छ । यो आर्थिक उदारीकरणको महत्वपूर्ण पाटो हो । यो आर्थिक क्षेत्रको सुधार पनि हो । नेपालमा सरकारी लगानीबाट सञ्चालित उद्योग, व्यवसायहरुको दक्षतामा वृद्धि गरी उत्पादकत्व बढाउन तथा संस्थाबाट सरकारलाई परेको वित्तीय तथा प्रशासनिक भार क मगर्न आर्थिक उदारीकरणका नीतिअनुरुप निजीकरण ऐन, २०५० लागू गरिएको छ । अर्थमन्त्री वा राज्यमन्त्रीो अध्यक्षतामा निजीकरण समिति गठन गरिएको छ । एकातर्फ संस्थान निजीकरण कार्य प्रभावकारी हुन सकेको छैन भने अर्कोतर्फ निजीकृत संस्थानहरुले रोजगारी दिन सकेका छैनन् । सरकारी स्वामित्व तथा नियन्त्रणमाहाल रहेका सार्वजनिक संस्थानको सञ्चालन, निजीकरण तथा विघटन सम्बन्धमा आमराजनीतिक मतैक्यता हुन सकेको छैन, विगतमा सरकार अस्थिर भयो, राजनीतिक दल तथा सरकारपिच्छे यसमा फरक फरक नीति तथा कार्यक्रम अवलम्बन गरियो । एउटा सरकारले सार्वजनिक संस्थान निजीकरण गर्ने, खारेज गर्ने तथा विघटन गर्ने नीति लिए भने अर्को सरकारले सार्वजनिक संस्थानमा लगानी गर्ने बन्द रहेका उद्योग सञ्चाmन गर्ने नीति लिए, जसले गर्दा सार्वजनिक संस्थान निजीकरण गर्ने ार्य प्रभावकारी हुन सकेको छनै ।

४. कार्यालय व्यवस्थापनमा कम्प्युटर प्रणलीले के - कसरी सहयोग गर्दछ ? लेख्नुहोस् ।

कार्यालयको उदेश्य प्राप्ति गर्न कार्यालयले योजना तर्जुमा गर्ने, समन्वय गर्ने, सङ्गठन गर्ने,नियन्त्रण गर्ने, स्रोतसाधनको परिचालन गर्ने गर्छ । कार्यालयले गर्ने उपराक्त सबै कार्य कार्यालय व्यवस्थापन हो । कार्यालय व्यवस्थापनले गर्ने यस कार्यमा सूचना र तथ्याङ्कको आवस्यकता पर्छ । त्यही सूचना र तथ्याङ्कको संकलन, प्रशोधन, उत्पादन उवं भण्डारणको कार्य गरेर कार्यालय व्यवस्थापनमा कम्प्युटर प्रणालीले सहयोग गर्छ । कार्यालय व्यवस्थापनमा कम्प्युटर प्रणालीले निम्नानुसारका कार्य गरेर सहयोग गर्छ :

- कार्यालयको नीति निर्माण, योजना तर्जुमा,एवं निर्णय गर्नका लागि भर पर्दो सूचना उपलब्ध गराएर,
- कार्यालयको कामकारबाहीलाई पारदर्शी एवं आवश्यकता अनुसार गोपनीयता कायम गरेर,
- अभिलेख कार्यलाई थप व्यवस्थित बनाएर,
- भविष्यमा खोजेको बखत तुरुन्तै पाउने गरी कागजात सुरक्षित राखेर,
- आवश्यक परेको समयमा प्रमाणको रुपमा सजिलै प्राप्त गरी समय, श्रम र स्रोतसाधनको बचत गराएर,
- नयाँ पुराना सबै कर्मचारीलाई काई गर्न सजिलो बनाएर,
- कार्यालयको कुशल व्यवस्थापन गर्ने कार्यमा मद्दत गरेर,
- कार्यालयको समग्र प्रगति प्रतिवेदन बनाउने कार्यलाई व्यवस्थित गरेर,
- कार्यालयको काम कारबाहीलाई छिटोछरितो बनाएर,
- सेवा प्रवाहमा गुणस्तर बढाएर,
- परम्परागत कार्यालयलाई आधुनिक कार्यालयमा रुपान्तरण गरेर ।

स्रोत: गोरखापत्र

लोकसेवा समसामायिक शृंखला (बैशाख १३ - बैशाख १९)

  ३ महिना अगाडि    समसामाहिक   समसामाहिक

१) अन्तरास्ट्रिय श्रमिक दिवस कहिले मनाईन्छ ? - मे.१

२) सरकाले काठमाण्डौ उपत्यका वरपरका क्षेत्रमा कति ओटा सहर निर्माण गर्ने निर्णय गरेको छ ? - ४

३) नेपाल विधुत प्राधिकरणले निर्माण गर्न थालेको हालसम्मकै ठुलो सौर्य परियोजनाको उत्पादन क्षमता कति रहेको छ ? - २५ मेगावाट

४) संयुक्त राष्ट्रसंघीय महासभा अन्तर्गतको सम्मेलन समितिको अध्यक्षमा नेपाल कहिले निर्वाचित भएको हो ? - सन् २०१८ अप्रिल

५) भारतको दादासाहेब फान्के फिल्म फाउन्डेसनद्वारा सन् २०१८ मा प्रदान गरिएको मस्ट भर्सटाईल एक्ट्रेस अवार्डबाट सम्मानित हुने कलाकार को हुन् ? - मनिषा कोइराला

६) आफ्ना सदस्यको मृत्यु भएपछी बसाइ सर्ने विशेषता भएको जाति कुन हो ? - राउटे

७) एगनेस्टि इन्टरनेसनलको स्थापना कहिले भएको हो ? - सन् १९६१ मे २८

८) २ लाख रुपैया राशिको पहिचान पुरस्कार - २०१८ बाट सम्मानित हुने कृति कुन हो ? - पत्रकार तथा लेखक यज्ञशको 'भुइया'

९) बि.स २०७५ बैशाख १३ मा राजधानीमा सम्पन्न छैठौ एनएफडिसी रास्ट्रिय चलचित्र २०७४ मा सर्वोत्कृष्ट चलचित्रको उपाधि कुन चलचित्रले प्राप्त गर्यो ? - शत्रु गते

१०) यस बर्षको (२०७५) गोरखापत्र रास्ट्रिय पत्रकारिता पुरस्कारबाट समानित हुने पत्रकार को हुन् ? - वरिष्ठ पत्रकार भैरव रिमाल

श्रोत: गोरखापत्र

गोरखापत्र - २०७५ बैशाख १२ - बिषयगत र बस्तुगत प्रश्नोत्तर

  ४ महिना अगाडि    गोरखापत्र   पत्रपत्रिकाबाट

बस्तुगत प्रश्नोत्तर:

१) ‘बेबी नोबल’ भनी चिनिने जोन विट्स क्लार्क अवार्ड - २०१८ बाट पुरस्कृत हुने नेपाली मूलका अमेरिकी अर्थविद को हुन् ? - डा.प्रयाग पाठक

२) लैङ्गिक समानता तथा महिला सशक्तीकरणसम्बन्धि संयुक्त राष्टसंघीय निकाय युएन वुमनको कार्यकारी बोर्ड सदस्यमा नेपाल कहिले निर्वाचित भएको हो ? - सन् २०१८ अप्रिल

३) सन् २०१८ अप्रिल १२-१७ सम्म सञ्चालित काठमाडौं ओपन जीएम अन्तर्राष्ट्रिय वुद्धिचाल प्रतियोगिताको उपाधि कसले जित्यो ? - भारतका हर्ष भारथाकोटी

४) पहिलो अन्तराष्ट्रिय क्रीकेट खेल कहिले खेलियो ? - सन् १८६९ अप्रिल १८ (अमेरिकाको सानफ्रान्सिस्कोमा)

५) भलिबलको आविष्कार गर्ने व्यक्ति को हुन् ? - विलियम जर्ज मोगर्न (सन् १८९५)

६) तेक्वान्दो खेललाई आधिकारिक रुपमा ओलम्पिकमा कहिले देखि समावेश गरिएको हो ? - सन् २००० को सिड्नी ओलम्पिक देखि

७) अन्तर्राष्ट्रिय पुस्तक तथा प्रतिलिपि अधिकार दिवस कहिले मनाइन्छ ? - अप्रिल २३

८) पृथ्वी दिवस कहिले मनाइन्छ ? - अप्रिल २२

९) विश्वमै दुई पटक अनुहार प्रत्यारोपण गरिएका पहिला व्यक्ति को हुन् ? - फ्रन्सका जेरोम ह्यामोन

१०) चीन सरकारले दुई ओटा वाई -१२ ई जहाज नेपाललाई कहिले हस्तान्तरण गर्यो ? - वि.सं. २०७५ वैशाख ४

 

विषयगत प्रश्नोत्तर:

१) नेपालको संविधान अनुसार लोकसेवा आयोगको गठन के - कसरी हुने व्यवस्था ? उल्लेख गर्नुहोस् ।
    नेपालको संविधानको धारा २४२ अनुसार नेपालमा लोकसेवा आयोग रहने, जसमा अध्यक्ष र अन्य ४ जना सदस्य रहने, अध्यक्ष र सदस्यको नियुक्ति संवैधानिक परिषदको सिफारिसमा राष्ट्रपतिले गर्ने व्यवस्था छ । लोकसेवा आयोगका सदस्यमध्ये कम्तीमा ५० प्रतिशत सदस्य २० वर्ष वा सो भन्दा बढी अवधिसम्म कुनै सरकारी सेवामा रहेका व्यक्तिमध्येबाट र बाँकी सदस्यहरु विज्ञान, प्रविधि, कला, साहित्य, कानुन, जनप्रशासन, समाजशास्त्र वा राष्ट्रिय जीवनका अन्य क्षेत्रमा शोध, अनुसन्धान,अध्यापन वा अन्य कुनै महत्वपूर्ण कार्य गरी ख्याति प्राप्त गरेका व्यक्ति मध्येबाट नियुक्त हुने व्यवस्था छ । लोकसेवा आयोगको अध्यक्ष र सदस्यको पदावधि नियुक्ति भएको मितिले ६ वर्षको हुने तथा निजको पुनः नियुक्ति नहुने व्यवस्था छ । तर सदस्यलाई अध्यक्षको पदमा नियुक्ति गर्न सकिने र त्यस्तो सदस्य अध्यक्षको पदमा नियुक्ति भएमा निजको पदावधि गणना गर्दा सदस्य भएको अवधिलाई समेत जोडी गणना गरिने व्यवस्था छ । लोकसेवा आयोगको अध्यक्ष र सदस्य भैसकेको व्यक्ति अन्य सरकारी सेवामा नियुक्तिकालागि ग्राह्य नहुने तर राजनीतिक पद, कुनै विषयको अनुसन्धान, जाँचबुझ, छानबिन, कुनै विषयको अध्ययन, अन्वेषण गरी राय पेश गर्ने पदमा नियुक्त भई काम गर्न सकिने व्यवस्था छ ।

२) नेपालको संविधानमा राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद सम्बन्धी के - कस्तो व्यवस्था छ ? उल्लेख गर्नुहोस् ।
    नेपालको संविधानको धारा २६६ अनुसार नेपालको समग्र राष्ट्रिय हित, सुरक्षा र प्रतिरक्षासम्बन्धी नीति तर्जुमा गर्न तथा नेपाली सेनाको परिचालन वा नियन्त्रण गर्नकालागि नेपाल सरकार, मन्त्रिपरिषदलाई सिफारिस गर्न देहायबमोजिमका अध्यक्ष र सदस्यहरु रहेको एक राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद रहने व्यवस्था छ :
(क) प्रधानमन्त्री – अध्यक्ष
(ख) रक्षामन्त्री – सदस्य
(ग) गृहमन्त्री – सदस्य
(घ) परराष्ट्रमन्त्री – सदस्य
(ङ) अर्थमन्त्री – सदस्य
(च) मुख्य सचिव – सदस्य
(छ) नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति – सदस्य

- रक्षा मन्त्रालयको सचिवले राष्ट्रिय सुरक्षा परिषदको सदस्य सचिव भई काम गर्ने,
- राष्ट्रिय सुरक्षा परिषदले आफ्नो वार्षिक प्रतिवेदन राष्ट्रपतिसमक्ष पेश गर्ने र राष्ट्रपतिले त्यस्तो प्रतिवेदन प्रधानमन्त्रीमार्फत संघीय संसद समक्ष पेश गर्न लगाउने,
- राष्ट्रिय सुरक्षा परिषदसम्बन्धी अन्य व्यवस्था सङ्घीय कानुन बमोजिम हुने,

३) प्रतिलिपि अधिकारका क्षेत्र के-के हुन् ? उल्लेख गर्नुहोस् ।
    मानव हितका लागि मौलिक एवं बौद्धिक रुपले सिर्जना गरिएका रचना, प्रस्तुति एवं प्रसारणमा स्रष्टालाई कानुनद्धारा प्रदान गरिने एकलौटि अधिकार प्रतिलिपि अधिकार हो । नेपालले स्रष्टाको सिर्जनाको संरक्षण गर्न प्रतिलिपि अधिकार संरक्षण सम्बन्धी कानुनको प्रमुख आधारको रुपमा रहेको सन् १९८६ को वर्न महासन्धि अनुमोदन गरेको छ । विश्व बौद्धिक सम्पत्ति सङ्गठन एवं विश्व व्यापार सङ्गठनको सदस्य भएको छ । प्रतिलिपि अधिकार ऐन २०५९ र प्रतिलिपि अधिकार नियमावली २०६१ तर्जुमा गरी लागू गरिएको छ । नेपाल प्रतिलिपि अधिकार रजिस्ट्रारको कार्यालय स्थापना गरिएको छ । बौद्धिक सम्पत्तिका दुई हाँगामध्ये एउटा प्रतिलिपि अधिकार हो र अर्को औद्योगिक सम्पत्ति अधिकार हो । प्रतिलिपि अधिकार स्वतः प्राप्त हुन्छ, दर्ता गर्नु पर्दैन तर प्रमाण पुर्याउन सजिलोका लागि स्वेच्छिक रुपमा दर्ता गराउन सकिने व्यवस्था छ । प्रतिलिपि अधिकार सङ्केत गर्न न्न चिन्ह प्रयोग गर्ने चलन पनि छ । मानिसले गरेका रचनात्मक एवं सिर्जनात्मक सबै काम प्रतिलिपि अधिकारको दायरामा पर्छन् । मानिस बौद्धिक प्राणी भएकाले यस्ता कार्यहरु धेरै हुने हुँदा प्रतिलिपि अधिकारको क्षेत्र व्यापक र असीमित हुन्छ । समग्रमा यसको क्षेत्रलाई निम्न बुँदामा उल्लेख गर्न सकिन्छ :
क) लेखरचना : कविता, नाटक, कथा, उपन्यास, निबन्ध, पाठ्यपुस्तक, लेख, वेवपेज,विज्ञापन सन्देश आदि ।
ख) साङ्गीतिक रचना : गीत, सङ्गीत आदि ।
ग) कलात्मक रचना : मूतिकला,सचत्रकला, नक्सा, रेखाचित्र, फोटोग्राफी, खाकाचित्र आदि ।
घ) नृत्य रचना : नाटकक,नृत्य आदि ।
ङ) चलचित्र रचना : चलचित्र, टेलिभिजन कार्यक्रम, भिडियो गेम, कार्टुन फिल्म आदि ।
च) कम्प्युटर रचना : कम्प्युटर प्रोग्राम, सफ्टवेयर आदि ।

४) व्यावसायिक लेखा प्रणाली भनेको केहो ? 
    व्यवसायको व्यावसायिक आर्थिक कारोवारको व्यवस्थित अभिलेख गर्ने तथा सो को यथार्थ प्रतिवेदन गर्ने स्रेस्तालाई व्यावसायिक लेखा प्रणाली भनिन्छ । यसले सेवा भन्दा नाफानोक्सानलाई महत्व दिन्छ । व्यावसायिक आर्थिक कारोबारमा नाफानोक्सानको अवस्था चित्रण गर्नु यसको उदेश्य हो । यो नदेगदमा आधारित लेखा नभई प्रोद्भावी लेखामा आधारित छ । जस अनुसार नगद र बाँकी लेनदेन दुवै कारोवारको अभिलेख हुन्छ । यसले आर्थिक कारोवारमा मितव्ययिता, पारदर्शिता एवम् जवाफदेहितालाई जोड दिन्छ । दोहोरो लेखाप्रणालीमा आधारित यस लेखाले लेखाका सर्वमान्य सिद्धान्तको अवलम्बन गर्दछ । यो लेखा प्रचलित सरकारी कानुनको अधिनमा रही आफ्नै कानुनद्धारा सञ्चालित हुन्छ ।यस लेखाको नियन्त्रण व्यवसायको सञ्चालक वा मालिकबाट हुन्छ । सबै व्यवसायिक लेखामा एकरुपता नहुन सक्छ । भाषा र फारम फरक हुन सक्छ ।व्यावसायिक लेखाको अन्तिम लेखापरीक्षण मान्यता प्राप्त व्यावसायिक स्वतन्त्र व्यक्ति वा संस्थाबाट हुन्छ ।

स्रोत: गोरखापत्र

To Top